Kế hoạch lập công ty tư nhân do FIFA dẫn dắt gây tranh cãi

Ngày 18/7, FIFA công bố kế hoạch thành lập một công ty thương mại có tên FIFA Forward Enterprise (FFE) nhằm quản lý các giải đấu như World Cup và Club World Cup. Công ty này được định giá ban đầu lên đến 20 tỷ USD và sẽ huy động khoảng 4,2 tỷ USD trong năm nay từ các nhà đầu tư dài hạn sở hữu cổ phần thiểu số không kiểm soát.

FIFA phối hợp với ngân hàng J.P. Morgan trong dự án, và trong số các nhà đầu tư dự kiến có Thrive Eternal do Joshua Kushner thành lập, em trai Jared Kushner – con rể của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump. Mối quan hệ cá nhân và chính trị giữa Donald Trump và Chủ tịch FIFA Gianni Infantino trong World Cup vừa qua càng làm dấy lên nhiều lo ngại từ UEFA và các bên liên quan về tính minh bạch.

UEFA phản đối mạnh mẽ, nhấn mạnh bóng đá không phải tài sản để bán

UEFA – tổ chức quản lý bóng đá châu Âu với 55 thành viên thuộc FIFA – ngay lập tức phát đi tuyên bố phản đối kế hoạch trên. UEFA khẳng định: “Không ai trong chúng ta sở hữu bóng đá để bán nó.” Họ cảnh báo rằng bản chất và cơ chế điều hành bóng đá không phải để giao dịch lợi ích tài chính, đặc biệt khi thiếu minh bạch về người hưởng lợi.

UEFA cho rằng dự án này đã vượt qua ranh giới mà các tổ chức quản lý bóng đá không nên chạm tới. Họ đề nghị mỗi liên đoàn bóng đá quốc gia phải xem xét nghiêm túc vấn đề này và lên tiếng phản đối nếu cần thiết.

Chủ tịch FIFA lý giải đây là bước tiến phát triển bóng đá toàn cầu

Phía FIFA cho biết FFE sẽ không làm thay đổi quyền kiểm soát bóng đá của tổ chức. FIFA vẫn giữ toàn quyền quản lý các giải đấu, lịch thi đấu, quy định và quyết định thể thao.

Advertisement300 × 250

Cũng theo FIFA, 211 liên đoàn thành viên của tổ chức sẽ được tham gia đánh giá kế hoạch và có thể nhận tối đa 20 triệu USD vốn một lần.

Infantino cho rằng đây là cách "dân chủ hóa bóng đá toàn cầu" và khẳng định một quá trình tham vấn đang được tiến hành để đảm bảo các bên có tiếng nói trong dự án. Kế hoạch này cũng hứa hẹn sẽ tăng thêm số tiền phát triển dành cho mỗi liên đoàn thành viên lên mức 20 triệu USD cho chu kỳ thương mại World Cup 2027-2030, nhiều hơn đáng kể so với con số 8 triệu USD hiện tại, và tăng dần trong các chu kỳ tiếp theo.

Lịch sử và bối cảnh tài chính của FIFA

FIFA hiện là tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Thụy Sĩ, quy tụ 211 liên đoàn bóng đá quốc gia trên thế giới. Doanh thu kỷ lục 12 tỷ USD từ World Cup 2026 diễn ra ở Mỹ, Canada và Mexico với giá vé và dịch vụ cao chưa từng có đã tạo đà tài chính mạnh mẽ cho tổ chức. Tuy nhiên, việc duy trì mức doanh thu tương tự cho World Cup 2030 do Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Morocco đồng tổ chức vẫn còn là câu hỏi lớn.

Liên đoàn thành viên sẽ có quyền lựa chọn tham gia các cơ hội tài chính mới từ FFE. FIFA cũng lưu ý rằng mọi ý tưởng liên quan đến vai trò quản lý trong FFE chưa được bàn thảo chính thức nhưng sẽ có sự tham gia của Chủ tịch và bộ máy điều hành FIFA nếu dự án được phê duyệt.

Những tranh cãi và thách thức với FIFA dưới thời Infantino

Trong nhiệm kỳ chủ tịch kéo dài 11 năm với nhiều tranh cãi, đây là lần thứ hai Infantino cố gắng thúc đẩy một thỏa thuận tài chính quy mô lớn với các nhà đầu tư tư nhân. Năm 2018, ông từng đề xuất thỏa thuận 25 tỷ USD kéo dài 12 năm với SoftBank của Nhật Bản, nhằm xây dựng giải đấu toàn cầu mới – kế hoạch thất bại do phản ứng quyết liệt từ UEFA bảo vệ các giải đấu chủ lực như Champions League và Euro.

Quan hệ của Infantino với Saudi Arabia ngày càng gắn bó, với quốc gia này là chủ nhà World Cup 2034 và tài trợ chính cho giải Club World Cup nâng cấp. Thành công tài chính của World Cup mới kết thúc được cho là sẽ giúp Infantino tái đắc cử năm sau nhiệm kỳ thứ tư tới năm 2031.

Nhiều đồn đoán cho rằng ông có thể tìm kiếm vai trò quyền lực khác trong bóng đá toàn cầu sau khi kết thúc nhiệm kỳ FIFA, càng khiến kế hoạch FFE trở nên thu hút sự quan tâm đặc biệt.

FIFA dự kiến tổ chức đại hội trực tuyến ngày 23/11 tới để xác nhận chủ nhà World Cup nữ các năm 2031 và 2035, trong khi các quyết định liên quan đến FFE vẫn chưa có lịch trình cụ thể.