Thông điệp từ Thâm Quyến
Tại trung tâm công nghệ phía nam Trung Quốc, ông Carney đưa ra lập luận về sự an toàn tài chính trong một thế giới nhiều biến động. Theo ông, việc phụ thuộc vào quá ít đồng tiền hay kênh thanh toán là một điểm yếu chiến lược.
“Khi doanh nghiệp của chúng ta phụ thuộc vào quá ít đồng tiền, sự gián đoạn có thể lan rất nhanh.” Mark Carney
Ông cho biết Trung Quốc và Canada đã gia hạn thỏa thuận hoán đổi tiền tệ giữa hai ngân hàng trung ương và đang “phát hành đồng tiền của nhau”. Bộ trưởng Ngoại giao Anita Anand mô tả cách tiếp cận của Ottawa là “từng bước một” sau nhiều năm quan hệ căng thẳng.
Những con số của sự tan băng
Theo ông Carney, Canada bắt đầu điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc từ khi ông nhậm chức năm ngoái, và kết quả đã hiện rõ:
- Xuất khẩu của Canada sang Trung Quốc năm nay tăng hơn một phần ba; thương mại hai chiều đạt 125 tỷ CAD (87 tỷ USD).
- Canada đã khôi phục quyền tiếp cận thị trường cho hơn 99% lượng hàng hóa từng chịu thuế trừng phạt.
- Trung Quốc sẽ giảm thuế thêm cho khoảng 400 triệu CAD hàng xuất khẩu của Canada, bao gồm thịt lợn đông lạnh, cá và hải sản.
Đổi lại, Canada đồng ý gia hạn thêm hai năm các biện pháp miễn giảm hiện hành đối với một số sản phẩm thép và nhôm của Trung Quốc vốn sẽ hết hạn vào cuối năm 2026.
Chủ tịch Xi Jinping cho biết kể từ thỏa thuận tháng 1 nhằm thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược, giao lưu và hợp tác giữa hai nước đã được khôi phục toàn diện.
Cái bóng của Washington
Một trụ cột trong chiến lược kinh tế của ông Carney là giảm sự phụ thuộc nặng nề vào Mỹ – nước đã áp thuế cao lên nhiều sản phẩm Canada. Tuy nhiên, sau bài phát biểu, ông nhấn mạnh quan hệ thương mại với Mỹ vẫn lớn hơn và phức tạp hơn nhiều.
“Mỹ đã thay đổi căn bản mục tiêu thương mại, và chúng tôi tập trung đạt được thỏa thuận đúng đắn cho người dân Canada.” Mark Carney
Thông điệp ấy cho thấy Trung Quốc không phải là sự thay thế cho Mỹ, mà là một quân bài giúp Ottawa có thêm vị thế trong đàm phán và thêm sức chống chịu trước những cú sốc từ nước láng giềng phía nam.
Từng bước trên con đường hẹp
Cách tiếp cận thận trọng của Ottawa phản ánh bài học từ quá khứ. Quan hệ Canada – Trung Quốc từng rơi xuống đáy vì những vụ bắt giữ công dân qua lại và các cuộc chiến thuế quan. Việc hàn gắn đòi hỏi niềm tin được xây dựng dần dần, thông qua những thỏa thuận cụ thể và có thể kiểm chứng.
Tuy nhiên, con đường này không thiếu chỉ trích trong nước. Lãnh đạo đảng Bảo thủ Pierre Poilievre từng chất vấn việc ông Carney chuyển từ gọi Trung Quốc là mối đe dọa an ninh lớn nhất trong chiến dịch tranh cử sang thiết lập “quan hệ đối tác chiến lược”. Cân bằng giữa lợi ích kinh tế và lo ngại an ninh sẽ tiếp tục là phép thử cho chính phủ Canada.
















