Điểm chung hiếm hoi giữa hai đối thủ
Theo ông Trump, Mỹ và Trung Quốc cùng quan tâm tới việc giữ cho dòng năng lượng qua eo biển Hormuz không bị gián đoạn, đồng thời cùng phản đối việc Iran có vũ khí hạt nhân.
Cả hai chúng tôi đều cảm thấy rất mạnh mẽ về cả hai điểm đó.
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ – Trung kéo dài, việc nhà lãnh đạo Mỹ công khai nêu một lợi ích chung là tín hiệu đáng chú ý. Tuy nhiên, phía Trung Quốc chưa đưa ra đánh giá riêng về nội dung này.
Vì sao Hormuz quan trọng với cả hai
Eo biển Hormuz, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33 km, là cửa ngõ của vùng Vịnh Ba Tư. Vai trò của nó thể hiện qua nhiều khía cạnh:
- Khoảng 1/5 lượng dầu thế giới đi qua eo biển này
- Phần lớn lượng dầu ấy được chở tới châu Á, trong đó Trung Quốc là một trong những khách hàng lớn nhất
- Kể từ khi chiến tranh nổ ra, Iran tìm cách kiểm soát eo biển, đòi tàu phải xin phép và nộp phí quá cảnh
- Giá dầu dao động quanh mức 100 USD/thùng, gây sức ép lên người tiêu dùng Mỹ trước và sau kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ
Với Trung Quốc, sự gián đoạn đe dọa an ninh năng lượng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Với Mỹ, giá nhiên liệu cao là gánh nặng chính trị trong nước – điều giải thích vì sao cả hai đều muốn tuyến đường này được khai thông.
Nông dân Mỹ và “cơn thèm khát vô độ”
Bên cạnh năng lượng, ông Trump cho biết sẽ thúc ép Trung Quốc tăng mua nông sản Mỹ. Ông khẳng định quan hệ thương mại hai nước đã được đưa về trạng thái “công bằng”, nhưng muốn ông Xi “làm thêm cho nông dân của chúng ta”.
Nông sản, đặc biệt là đậu tương, từ lâu là quân bài quan trọng trong quan hệ thương mại Mỹ – Trung. Cách nói về “cơn thèm khát vô độ” của Trung Quốc cho thấy Washington coi thị trường tiêu dùng khổng lồ này là chìa khóa để hỗ trợ khu vực nông nghiệp trong nước.
Giới hạn của sự đồng thuận
Dù cùng muốn Hormuz thông suốt, hai nước có cách tiếp cận khác nhau với Iran. Mỹ tiến hành phong tỏa hải quân các cảng Iran và siết trừng phạt, trong khi Trung Quốc duy trì quan hệ kinh tế với Tehran. Ông Trump nhiều lần cam kết sẽ khai thông eo biển bằng mọi giá.
Bằng cách này hay cách khác, chúng ta sẽ sớm làm cho eo biển Hormuz RỘNG MỞ, AN TOÀN và TỰ DO!
Ông Trump dự kiến nêu vấn đề Iran trong cuộc gặp ba bên với ông Xi và ông Putin. Liệu lợi ích chung về dầu mỏ có chuyển hóa thành hành động phối hợp hay không vẫn còn là câu hỏi lớn.















