Thiệt hại kinh tế của ngư dân và kế hoạch tiêu hủy gây tranh cãi
Tại vùng biển phía tây bắc Greenland, gần 400 ngư dân tại thị trấn Ilulissat đang phải đối mặt với áp lực tài chính nghiêm trọng khi cạnh tranh nguồn lợi hải sản với loài cá mập Greenland khổng lồ. Loài động vật ăn thịt dài tới bảy mét này thường xuyên bơi vào các ngư trường ven bờ để ăn cá bơn và cá tuyết mắc câu, cuốn chặt vào dây và làm đứt hàng nghìn lưỡi câu đắt tiền.
Nhiều ngư dân địa phương cho biết họ có thể mất tới 30.000 krone Đan Mạch (khoảng hơn 3.400 bảng Anh) chỉ trong một ngày làm việc do dây câu bị cắn nát.
Tình trạng này khiến chính quyền đô thị Avannaata hồi đầu năm đã thông qua kế hoạch gây chấn động: treo thưởng 300 krone cho mỗi quả tim cá mập nộp về nhằm khuyến khích tiêu diệt 1.000 cá thể.
Dù kế hoạch tiền thưởng sau đó đã bị đình chỉ do những vướng mắc về tính pháp lý từ chính quyền trung ương, cuộc tranh luận về việc có nên tiêu hủy loài cá mập này hay không vẫn tiếp tục âm ỉ chia rẽ cộng đồng địa phương.
“We need to safeguard the income of fishermen and the catch so that we can continue to eat the foods that we have relied on for generations.” — Lars Erik Gabrielsen
Các hiệp hội nghề cá nhấn mạnh rằng chi phí đầu tư cho một bộ dây câu giàn lên tới gần 1.600 krone, khiến việc liên tục bị hư hại ngư cụ trở thành gánh nặng kinh tế quá sức chịu đựng đối với các tổ đội đánh bắt nhỏ.
Ngư dân thị trấn Ilulissat chịu thiệt hại hàng nghìn lưỡi câu và ngư cụ đắt tiền khi cá mập mắc vào lưới.
Chính quyền đô thị Avannaata từng đề xuất chi tiền thưởng cho mỗi quả tim cá mập bị săn bắt trước khi kế hoạch bị hoãn.
Đặc tính sinh học mong manh và giải pháp hài hòa cho hệ sinh thái
Trước nguy cơ một cuộc tiêu diệt hàng loạt có thể tái diễn, các nhà bảo tồn biển quốc tế đã lên tiếng cảnh báo về thảm họa sinh thái tiềm tàng. Cá mập Greenland là loài có tốc độ sinh trưởng cực kỳ chậm chạp, chỉ đạt độ tuổi trưởng thành sinh sản khi chạm mốc 150 tuổi, khiến số lượng cá thể trong tự nhiên không thể tự phục hồi nếu bị đánh bắt quá mức.
Tổ chức Bảo tồn Biển Oceans North Kalaallit Nunaat chỉ rõ rằng các đợt tiêu hủy cục bộ hoàn toàn vô tác dụng, bởi loài cá mập này có tập tính di cư xa tới 2.000 km mỗi năm và những cá thể bị giết sẽ nhanh chóng được thay thế bằng đàn cá mập mới tràn vào từ các vùng biển lân cận.
Các chuyên gia phân tích rằng cá mập thực chất chỉ là tấm bia đỡ đạn cho những mâu thuẫn cơ cấu sâu sắc hơn trong ngành thủy sản, vốn đóng góp tới một phần tư GDP của Greenland, bao gồm nạn đánh bắt quá mức của tàu kéo công nghiệp lớn và hiểm họa từ các tấm lưới ma bỏ hoang dưới đáy biển.
“The shark is the visible, tangible version of a problem whose real drivers are structural,” — Jenseeraq Poulsen
Thay vì săn bắt tàn sát, các nhà khoa học kêu gọi triển khai thiết bị âm thanh xua đuổi cá mập, quy định trang thiết bị giảm thiểu rủi ro đánh bắt không chủ ý và lập quỹ hỗ trợ ngư dân khi bị mất ngư cụ.
Loài cá mập Greenland chỉ trưởng thành sinh dục ở tuổi 150, khiến quần thể suy giảm cực nhanh nếu bị săn bắt.
Các chuyên gia khuyến nghị thử nghiệm thiết bị xua đuổi bằng âm thanh và làm sạch ngư cụ bỏ hoang dưới đáy biển.
