Hài kịch và chính trị dưới thời Modi
Anuvab Pal, nghệ sĩ hài Ấn Độ, chia sẻ về khoảng 16 năm hoạt động trong lĩnh vực standup comedy, trong đó 10 năm dưới chính quyền Thủ tướng Narendra Modi. Trong các sự kiện dành cho giới trí thức nói tiếng Anh tại đô thị, các đề tài chính trị thường bị tránh né, thậm chí có lời khuyên tránh đề cập đến tên nhân vật hay sự kiện cụ thể. Điều này không có nghĩa Ấn Độ thiếu hài hước hay tự do biểu đạt, nhưng nhiều diễn viên hài chọn né tránh rủi ro vì đề tài chính trị đôi khi có thể dẫn đến phiền toái.
Ở Ấn Độ, các cuộc biểu tình truyền thống thường vận hành theo công thức xưa cũ, bắt nguồn từ thời Raj: đòi hỏi được đặt ra sau một bất công, người nổi tiếng thực hiện cuộc tuyệt thực, cảnh sát phản ứng bằng bạo lực, cuối cùng có thể dẫn đến thỏa thuận chính trị hay hình thành một đảng nhỏ. Những mô hình này thường thiếu sự sáng tạo và ít tác động lâu dài.
Phong trào gen Z và biến đổi cách biểu đạt
Khi các cuộc biểu tình gen Z bắt đầu vì sự cố rò rỉ đề thi y khoa, không ít người như Anuvab Pal tỏ ra hoài nghi. Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan đối mặt với cáo buộc thiếu sót, và nhà giáo dục Sonam Wangchuk đã tham gia cuộc tuyệt thực, trong khi nhóm phản kháng mang tên "Cockroach Janata Party" tập hợp sinh viên tại khu vực Jantar Mantar ở Delhi.
Cảnh sát có hành động mạnh tay với người biểu tình, chính phủ mở cửa đàm phán, dường như giống hệt các cuộc biểu tình quen thuộc từng thấy.
Thế nhưng, nhóm gen Z đã biến cuộc phản kháng thành nơi họ phát huy sáng tạo với hàng loạt meme sắc bén, các video hài hước, tranh minh họa và hình ảnh chế nhạo chính phủ và hệ thống truyền thông ủng hộ. Trong đó có video ghi lại hàng trăm sinh viên đồng thanh hô khẩu hiệu "Thủ tướng là kẻ trộm", hoặc tranh biếm họa Thủ tướng Modi được hai tỷ phú hôn lên má. Tất cả nhanh chóng lan truyền trên các nền tảng Instagram, X, tạo nên làn sóng hài hước chính trị chưa từng có trước đây ở Ấn Độ.
Một phong cách phản kháng đầy hài hước và bất ngờ
Giới trẻ đã sử dụng công nghệ, trong đó có công nghệ AI, để sáng tạo các nội dung viral mà chính phủ khó kiểm soát. Một số meme ví Modi với Thủ tướng Italy Giorgia Meloni theo phong cách hài hước hài hước về quan hệ tình cảm giả định, với cả những đoạn video chế tranh cãi bằng ngôn ngữ Hindi và các tình huống trào phúng khác.
Dù Thủ tướng Modi đáp trả bằng các video tự quay để trấn an công chúng, những người biểu tình vẫn tiếp tục chế giễu bằng các meme như trò chơi cờ caro trên trán ông Modi, giúp lan truyền hơn nữa hình ảnh và ý tưởng phản kháng. Các clip hài hước, có nội dung châm biếm được sinh viên dùng để đáp trả các chương trình truyền hình của chính phủ, trong đó họ thêm bình luận hài hước phân tán sự nghiêm trọng của chương trình đối lập.
Hậu quả và tác động chính trị
Làn sóng meme và các video chế đã gây áp lực lớn đến mức Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan phải từ chức. Một bộ trưởng mới, Pralhad Joshi, được bổ nhiệm nhưng bên dưới thông báo trên mạng xã hội đã xuất hiện lời kêu gọi "Từ chức Pralhad Joshi" – tiếp tục thể hiện sự hóm hỉnh và không khoan nhượng của gen Z.
Phong trào này không chỉ tạo ra cách diễn đạt khác biệt mà còn chứng minh giới trẻ Ấn Độ không còn e ngại việc đưa tiếng cười, sự chế nhạo vào cuộc đấu tranh chính trị, thách thức các chuẩn mực hài kịch thận trọng từng tồn tại trước đây.
Đây cũng là biểu hiện rõ ràng của sự ảnh hưởng của mạng xã hội và công nghệ mới trong việc hình thành các phong cách biểu tình hiện đại, nơi hài hước và phản kháng hòa quyện thành một, khiến chính phủ Modi và các lực lượng truyền thống phải điều chỉnh chiến lược đối phó.
Việc sử dụng meme và video hài hước đã biến những câu chuyện nghiêm trọng, mang tính chính trị thành những màn biểu diễn văn hóa sôi động, thu hút sự chú ý của công chúng và giới truyền thông trong và ngoài Ấn Độ.
Phong cách biểu tình mới của thế hệ gen Z đã tạo một lối đi riêng, vừa giúp họ bày tỏ chính kiến vừa thu hút sự quan tâm rộng lớn, làm tăng hiệu quả truyền thông và gây áp lực thực sự lên chính phủ.










