Từ ốc đảo ổn định thành mắt xích yếu
Tuần trước, đợt bán tháo âm ỉ trên thị trường trái phiếu Pháp bất ngờ lan rộng khắp châu Âu, gợi lại ký ức về cuộc khủng hoảng nợ khu vực đồng euro hơn một thập niên trước. Những con số cho thấy mức độ nghiêm trọng:
- Pháp phải trả lãi vay cao hơn cả Hy Lạp và Italy, hai điểm nóng của cuộc khủng hoảng trước đây.
- Hơn 1.000 tỷ USD nợ đáo hạn trước năm 2030.
- Chi phí trả nợ dự kiến tăng 59% đến năm 2030, theo một nghiên cứu do Bộ Tài chính đặt hàng.
- Thâm hụt ngân sách vượt 5% GDP suốt ba năm qua và có thể lên 6,8% vào năm 2030.
Những người mua trái phiếu đáng tin cậy trước đây đang rút lui: Ngân hàng Trung ương Pháp ngừng mua vào, các nhà quản lý tài sản Nhật Bản đứng ngoài, còn các quỹ đầu cơ lấp chỗ trống thì vừa bị thiệt hại vì biến động mạnh. Thống đốc ngân hàng trung ương Pháp đã cảnh báo nợ có thể dần dần siết chặt nền kinh tế.
Thói quen trông chờ “tiền thần kỳ”
Nghị sĩ Sylvain Maillard thuộc đảng trung dung của ông Macron thừa nhận người Pháp có phản xạ luôn đòi nhà nước chi thêm chút “tiền thần kỳ”. Một hệ thống phúc lợi đồ sộ, được duy trì hàng chục năm, đã khiến công chúng quen với việc được nhà nước che chở, nhất là trong khủng hoảng.
