Phán quyết lịch sử, con đường trở lại chưa mở
ICJ phán quyết Myanmar vi phạm Công ước về ngăn ngừa và trừng trị tội diệt chủng trong các chiến dịch năm 2017 tại miền bắc Rakhine. Vụ kiện do Gambia khởi xướng năm 2019 đã đi qua nhiều năm tranh tụng, chứng cứ và phản biện. Tòa yêu cầu Myanmar thực hiện nghĩa vụ liên quan đến bồi thường và bảo đảm điều kiện trở về an toàn cho những người bị buộc rời đi; các vấn đề thực thi cụ thể còn cần thời gian và cơ chế giám sát. Đây là một phán quyết về trách nhiệm của quốc gia, khác với quá trình truy cứu trách nhiệm hình sự của từng cá nhân.
Đối với người tị nạn, ý nghĩa trước mắt là sự xác nhận rằng những mất mát họ kể lại đã được lắng nghe ở cấp độ pháp lý cao nhất của Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, chính quyền Myanmar bác bỏ kết luận, gọi phán quyết không công bằng. Sự đối nghịch ấy cho thấy khoảng cách giữa một bản án có hiệu lực và thiện chí thực thi của bên bị phán quyết. ICJ có thẩm quyền ra quyết định ràng buộc đối với quốc gia, nhưng khả năng trực tiếp cưỡng chế thi hành rất hạn chế.
Rakhine: vùng đất trở về vẫn trong chiến tranh
Năm 2017, chiến dịch quân sự đã đẩy khoảng 750.000 người Rohingya chạy sang Bangladesh. Sau cuộc đảo chính năm 2021, Myanmar chìm sâu vào nội chiến. Từ cuối năm 2023, giao tranh giữa quân đội và lực lượng Arakan Army làm thay đổi bản đồ kiểm soát Rakhine.
















