Bộ Gia đình Đức đề xuất cắt giảm trợ cấp nuôi dưỡng trẻ sau 16 tuổi để tiết kiệm ngân sách

Chính phủ Đức đang cân nhắc kế hoạch điều chỉnh chế độ trợ cấp nuôi dưỡng trẻ em, nhằm mục tiêu giảm bớt gánh nặng ngân sách đang gia tăng nhanh chóng. Theo dự kiến, trợ cấp này sẽ được hạn chế thanh toán đến 16 tuổi thay vì cho đến 18 tuổi như hiện hành. Động thái này xuất phát từ thực tế số tiền mà Nhà nước chi trả cho các khoản trợ cấp này đã tăng gấp bốn lần kể từ cải cách năm 2017, với gần 855.700 trường hợp được hưởng trợ cấp trong năm gần nhất.

Bộ trưởng Gia đình Karin Prien (Đảng CDU) công bố kế hoạch này chịu tác động bởi áp lực thắt chặt ngân sách do Bộ trưởng Tài chính và Chủ tịch SPD Lars Klingbeil đặt ra, kêu gọi các bộ ngành chung tay đảm bảo cân đối tài chính.

Bên cạnh việc cắt giảm phạm vi chi trả, Nhà nước cũng đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả thu hồi những khoản tiền trợ cấp đã chi trả từ những phụ huynh không thực hiện nghĩa vụ đóng góp đầy đủ, chủ yếu là từ phía người cha. Năm 2025, tổng số tiền trợ cấp mà Nhà nước chi trả lên tới 3,3 tỷ euro, nhưng tỷ lệ hoàn trả chỉ ở mức khoảng 18%. Hiện nay, một số địa phương như Hamburg đã thành lập các cơ quan trung tâm chuyên trách nhằm nâng tỷ lệ thu hồi vốn từ khoảng 12% hiện tại, trong khi một số khu vực như Nordfriesland áp dụng phương thức phối hợp các cơ quan chính quyền để nâng hiệu quả thu tiền nợ.

Chính sách tiết kiệm này gây tranh cãi khi Hội Bảo vệ Quyền trẻ em cảnh báo có thể dẫn đến việc gia tăng bất bình đẳng cơ hội cho trẻ em. Tuy nhiên, Bộ trưởng Prien cho rằng, việc giảm trợ cấp không phải là một "bê bối" vì tại nhiều quốc gia châu Âu khác, luật pháp không quy định trợ cấp cho các bậc cha mẹ kéo dài đến 18 tuổi như ở Đức.

Mặc dù vậy, các đảng trong liên minh cầm quyền vẫn đang tiếp tục bàn thảo để điều chỉnh các đề xuất phù hợp hơn.

Trong bối cảnh đó, các quan điểm tìm kiếm biện pháp xử lý nghiêm hơn với các phụ huynh chậm nộp tiền trợ cấp đang nhận được sự quan tâm. Tấm gương Buenos Aires (Argentina) được dẫn ra như một ví dụ sáng tạo khi chính quyền thủ đô nước này áp dụng quy định hạn chế quyền tham dự các sự kiện thể thao và văn hóa đối với người cha không đóng đủ tiền trợ cấp. Việc kiểm soát được thực hiện rất chặt chẽ, thậm chí trong dịp World Cup vẫn duy trì quy chế này.

Đại diện Quốc hội Đức Truels Reichardt, người phụ trách lĩnh vực trẻ em trong nhóm SPD, cho rằng ý tưởng này không nên sao chép máy móc nhưng có thể giúp suy nghĩ ra những cách tiếp cận sáng tạo khác để xử lý vấn đề phụ huynh nợ tiền trợ cấp.

Phát ngôn viên Bộ trưởng Prien mới đây thông báo sẽ trình dự luật nhằm hiện thực hóa các biện pháp tiết kiệm trong thời gian tới. Dự luật nhận được sự đồng thuận của các bang, tuy nhiên vẫn đang vấp phải sự phản đối từ các thành viên trong liên minh, tiêu biểu là bà Manuela Schwesig, cựu Bộ trưởng Gia đình và đương kim Thủ tướng bang Mecklenburg-Vorpommern của SPD, người lên tiếng chống lại việc cắt giảm trợ cấp.

Quốc hội Đức dự kiến sẽ còn nhiều tranh luận về đề xuất này trong thời gian tới, phía SPD cũng kêu gọi tăng cường các biện pháp mạnh để buộc các phụ huynh phải trả trợ cấp thay vì cắt giảm ngân sách đè lên các gia đình đang cần hỗ trợ.