Chi tiết về vụ việc gây tranh cãi trong thử nghiệm gene tại Trung Quốc

Theo báo cáo công bố ngày 24/7 từ Science và Retraction Watch, một cô bé 6 tuổi, được đặt tên giả "Mei", đã qua đời một tuần sau khi tham gia vào thử nghiệm liệu pháp gene tại Trung Quốc năm 2025. Cô bé mắc hội chứng Snijders Blok-Campeau, một bệnh di truyền hiếm gặp với chỉ 237 trường hợp được biết trên toàn thế giới, gây suy giảm nhẹ chức năng nhận thức.

Được biết, thử nghiệm sử dụng phương pháp chỉnh sửa gen tiên tiến, tinh chỉnh từng base trong DNA thông qua CRISPR, nhằm mục đích sửa chữa gen bị đột biến trong các tế bào thần kinh nhằm giúp cơ thể sản xuất protein thiết yếu. Tuy nhiên, sau một lần tiêm tủy với hàng nghìn tỷ virus nhằm đưa gene chỉnh sửa vào não, cô bé đã tử vong do phản ứng miễn dịch nghiêm trọng.

Gia đình không được thông báo đầy đủ và phản ứng của cộng đồng khoa học

Cha mẹ của "Mei" đã đầu tư hơn 800.000 USD để tài trợ cho nghiên cứu và thực hiện thử nghiệm này. Tuy vậy, theo báo cáo, họ không được các nhà nghiên cứu cung cấp thông tin đầy đủ về những rủi ro có thể xảy ra trước khi tiến hành thử nghiệm.

Advertisement300 × 250

Đáng chú ý, nhà khoa học dẫn đầu thử nghiệm, Zilong Qiu, đã công bố một bài báo trên tạp chí Nature về các nghiên cứu trên động vật có liên quan, nhưng không đề cập gì đến cái chết của Mei hay những rủi ro trong thử nghiệm này. Bài báo chỉ ghi nhận về "thách thức lớn trong việc chuyển giao từ nghiên cứu tiền lâm sàng sang lâm sàng".

Tác động và những tranh cãi đạo đức quanh nghiên cứu chỉnh sửa gen

Sự kiện xảy ra trong bối cảnh Trung Quốc đang cố gắng cạnh tranh với Mỹ trong lĩnh vực công nghệ sinh học sau bê bối năm 2018 liên quan đến nhà sinh vật học He Jiankui, người bí mật tạo ra những em bé chỉnh sửa gen đầu tiên trên thế giới.

Các chuyên gia đánh giá, nhóm nghiên cứu đã đánh giá thấp rủi ro và tiếp tục tiến hành thử nghiệm dù tỷ lệ thành công rất thấp. Họ cũng kêu gọi xem xét lại toàn bộ dữ liệu đã gửi cho tạp chí Nature, cho rằng một số kết quả có thể cần phải rút lại.

Câu chuyện này cũng làm dấy lên câu hỏi về việc liệu có nên thử nghiệm những liệu pháp nguy hiểm trên những bệnh nhân mắc chứng bệnh không đe dọa đến tính mạng hay không. Tình huống tương tự từng xảy ra với cái chết của Jesse Gelsinger năm 1999, một thanh niên nhận liệu pháp gene cho bệnh gan bất chấp tình trạng bệnh nhẹ, gây chấn động cả lĩnh vực nghiên cứu suốt một thập kỷ.

Liệu pháp chỉnh sửa gen vẫn là lĩnh vực đầy tiềm năng nhưng đồng thời cũng chứa đựng nhiều rủi ro, đặc biệt khi áp dụng trên người. Sự kiện "Mei" đặt ra thách thức nghiêm trọng về mặt đạo đức nghiên cứu và minh bạch thông tin trong lĩnh vực sinh học hiện đại.

Key takeaways from this article

  • Một bé gái 6 tuổi ở Trung Quốc tử vong sau thử nghiệm liệu pháp chỉnh sửa gen năm 2025.
  • Cha mẹ bé đã chi hơn 800.000 USD nhưng không được thông báo đầy đủ về rủi ro.
  • Nhà nghiên cứu chính đã im lặng về cái chết này trong công bố khoa học gửi Nature.
  • Nhóm nghiên cứu bị cáo buộc đánh giá rủi ro thấp và bỏ qua khả năng thất bại cao.
  • Sự việc dấy lên tranh luận về đạo đức khi thử nghiệm trên bệnh nhân với bệnh không nguy hiểm tính mạng.

Subscribe to the QMVN newsletter