Phương pháp tự vấn qua hình mẫu của người khác
Natalia Zito, nhà văn và nhà phân tâm học, trình bày một thói quen giúp cô vượt qua những khi cảm thấy bế tắc hoặc cám dỗ nảy sinh trong cuộc sống. Khi nghi ngờ mình sắp mắc sai lầm hoặc muốn từ bỏ, cô thường tự hỏi: "Người khác sẽ làm gì nếu ở vị trí của tôi?" Ví dụ, nếu muốn ăn một chiếc bánh ngọt kèm cà phê, cô tưởng tượng người bạn thân Laura, người chú trọng giữ dáng và thể thao, sẽ lựa chọn như thế nào. Nếu có láng giềng đến khiếu nại phiền toái, cô tự nghĩ về thái độ của Marco Galperin, và nếu ngại tham gia kế hoạch vì trời lạnh, cô hình dung lời động viên của Shackleton. Qua cách này, cô cảm thấy có thêm sự tự do và trí tuệ để lựa chọn đúng đắn hơn.
Nelson Mandela và bài học từ những ngọn đồi phía sau
Natalia Zito dẫn lời Nelson Mandela: “Sau khi lên tới đỉnh một ngọn đồi, ta phát hiện còn nhiều ngọn đồi khác ở phía sau”. Câu nói ẩn dụ này phản ánh quan điểm về sự mở rộng tầm nhìn và khả năng đối mặt với các thử thách dài hơi.
Khi Nam Phi đứng bên bờ vực của cuộc nội chiến, Mandela được phóng thích sau 27 năm trong tù ở tuổi 71. Mặc dù từng bị án chung thân với các tội danh sabot và âm mưu lật đổ chế độ apartheid, thay vì chọn trả thù, Mandela đã xây dựng một Namibia đoàn kết, không phân biệt chủng tộc.
Ông chủ trương “giải phóng cả người bị áp bức và kẻ áp bức” và tìm kiếm hòa giải thay vì đối đầu, thúc đẩy chuyển đổi bằng phương thức ôn hòa với mục tiêu kết thúc phân biệt chủng tộc và mở rộng quyền bầu cử phổ thông. Tư duy của Mandela dựa trên kinh nghiệm đau đớn xuyên suốt những năm tù, khi ông tự học ngôn ngữ của những người cai trị để mở rộng thế giới quan.
Sự kiên trì và thái độ tiếp cận thành tựu trong cuộc sống
Điểm nổi bật mà Natalia Zito nhấn mạnh là thái độ không ngừng cố gắng, tiếp tục tìm kiếm và phát triển bất chấp khó khăn. Mandela từng nói: “Tôi không phải là thánh, trừ khi thánh là người không ngừng cố gắng”. Bài học rút ra là nhiều người, khi đạt được thành công, có thể dừng lại và bảo vệ nó tới mức trở thành mục tiêu thay vì là phương tiện. Điều này khiến họ tự thu nhỏ bản thân và hạn chế sự phát triển.
Ngược lại, theo Zito và trích dẫn Hélène Cixous, người không ngừng sáng tạo và phát huy giá trị của thành tựu sẽ coi mỗi thành công là công cụ để tiếp tục hành trình mới. Khi Mandela ra khỏi tù năm 1990, mặc dù apartheid đã bị thách thức nặng nề trên bình diện quốc tế, Nam Phi vẫn chưa trở thành đất nước bình đẳng thực sự giữa các chủng tộc. Ông chọn tiếp tục đấu tranh cho một tương lai hòa hợp, thậm chí đối diện với nguy cơ có thể không được xem là anh hùng của người da đen như kỳ vọng.
Ý nghĩa của việc nhìn ra ngoài giới hạn cá nhân
Khi đối mặt với những cảm xúc tiêu cực như muốn trả thù hoặc muốn từ bỏ, Natalia Zito lấy Mandela làm hình mẫu để trấn an bản thân. Việc nhận ra rằng phương án khả dĩ nằm ngoài bản thân, rằng có nhiều cách tiếp cận và lựa chọn khác nhau mở ra sự tự do thực sự trong suy nghĩ và hành động.
Qua câu chuyện Mandela và cách suy ngẫm của tác giả, người đọc được nhắc nhở về giá trị của sự kiên định, sức mạnh của lòng khoan dung và ý chí thúc đẩy những thay đổi bền vững cho cộng đồng, kể cả trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.
Key takeaways from this article
- Việc tự hỏi 'Người khác sẽ làm gì nếu là tôi?' giúp mở rộng tầm nhìn và lựa chọn khôn ngoan hơn.
- Nelson Mandela chọn hướng hòa giải và xây dựng một xã hội không phân biệt chủng tộc sau 27 năm tù giam.
- Kiên trì và không ngừng cố gắng là phẩm chất quan trọng để vượt qua khó khăn và phát triển.
- Thành tựu nên được xem là công cụ phát triển chứ không phải bảo vật dừng lại lưu giữ.
- Có nhiều con đường để giải quyết vấn đề, quyết định sáng suốt đến từ việc nhìn ra ngoài giới hạn cá nhân.
Subscribe to the QMVN newsletter
A daily morning digest - only stories worth reading, no spam.









