ANC dẫn sát nút DA trong kết quả sơ bộ bầu cử địa phương Nam Phi

Những con số ban đầu cho thấy cuộc đua giữa hai đảng lớn nhất đang rất sát sao:

Kết quả sơ bộ có thể không phản ánh kết quả cuối cùng, bởi chỉ một phần nhỏ khu vực tại các tỉnh đông dân Gauteng và KwaZulu-Natal, nơi có nhiều thành phố lớn nhất của đất nước, đã báo cáo.

ANC từng giành 46% số phiếu trong cuộc bầu cử địa phương năm 2021, giảm từ mức 62% năm 2011. Đối thủ chính DA những năm gần đây dao động quanh mức 22%, trong khi nhiều đảng nhỏ hơn cạnh tranh để giành chỗ đứng.

Cuộc bầu cử được dự báo rộng rãi sẽ khiến ANC tiếp tục mất điểm trên toàn quốc, khi cử tri bày tỏ sự bất mãn với tỷ lệ tội phạm cao, các bê bối tham nhũng và sự yếu kém trong cung cấp các dịch vụ cơ bản như nước và điện.

Các thành phố lớn, trong đó có Johannesburg, được dự báo sẽ không có đảng nào giành chiến thắng rõ ràng, buộc các đảng phải đàm phán để thành lập chính quyền liên minh. Các bên sẽ có hai tuần kể từ khi kết quả được công bố để hoàn tất việc này.

Theo giới phân tích, phương án ổn định nhất cho các thành phố như Johannesburg là ANC hợp tác với DA, tương tự mô hình đang áp dụng tại chính phủ trung ương. Tuy nhiên, hai đảng có quan điểm đối lập về các vấn đề then chốt như chính sách khắc phục bất bình đẳng chủng tộc. ANC cũng có thể liên minh với đảng cánh tả Những người Chiến đấu vì Tự do Kinh tế (EFF) và đảng uMkhonto weSizwe (MK) của cựu Tổng thống Jacob Zuma, gạt DA, đảng thân doanh nghiệp, ra ngoài.

Kết quả bầu cử sẽ góp phần định hình bức tranh chính trị trước cuộc tổng tuyển cử năm 2029. Đối với ANC, đây là phép thử quan trọng khi nhiệm kỳ lãnh đạo đảng của Tổng thống Cyril Ramaphosa sắp kết thúc vào năm 2027, mở ra cuộc cạnh tranh giành quyền kế nhiệm.

Một kết quả kém có thể làm gia tăng áp lực cải tổ trong nội bộ ANC và ảnh hưởng tới lựa chọn đối tác liên minh trong tương lai, trong khi một kết quả tốt của DA sẽ củng cố vị thế của đảng này với tư cách lực lượng đối trọng chính.

Đây là cuộc bầu cử địa phương đầu tiên kể từ khi Chính phủ Đoàn kết Dân tộc được thành lập sau cuộc tổng tuyển cử năm 2024, khi ANC lần đầu mất thế đa số và phải chia sẻ quyền lực với DA cùng các đảng khác.

Xu hướng phân mảnh phiếu bầu cho thấy nền chính trị Nam Phi đang bước vào thời kỳ liên minh, nơi khả năng thương lượng và hợp tác giữa các đảng sẽ quyết định chất lượng quản trị tại các địa phương.