Nam Phi trở thành trung tâm kỹ thuật số hàng đầu châu Phi

Nam Phi hiện là quốc gia sở hữu hạ tầng kỹ thuật số phát triển nhất châu Phi, nổi bật với 70% trung tâm dữ liệu của lục địa này đặt trên lãnh thổ. Những trung tâm dữ liệu này không chỉ đóng vai trò then chốt trong việc lưu trữ và xử lý dữ liệu cho các dịch vụ đám mây và trí tuệ nhân tạo (AI), mà còn là nền tảng thiết yếu cho hoạt động kinh doanh và an ninh quốc gia. Tổng thống Cyril Ramaphosa gần đây đã nhấn mạnh tầm quan trọng của sự phát triển này đồng thời kêu gọi bảo vệ môi trường và quyền con người trong quá trình mở rộng hạ tầng số.

Các tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft và Amazon đã đầu tư hàng tỷ USD vào hạ tầng AI và điện toán đám mây tại Nam Phi. Dự kiến, quy mô thị trường trung tâm dữ liệu ở quốc gia này có thể tăng gấp đôi, đạt giá trị 5 tỷ USD vào năm 2031 theo báo cáo của Arizton Advisory & Intelligence.

Thách thức về điện và nước trong bức tranh tăng trưởng

Mặc dù mang lại lợi ích lớn nhưng các trung tâm dữ liệu cũng cần lượng điện năng và nước làm mát khổng lồ để vận hành hệ thống máy chủ liên tục. Đây là vấn đề đáng lo ngại khi Nam Phi đang vật lộn với các khó khăn trong cung cấp điện và nước do lưới điện đã cũ kỹ cùng tác động của hạn hán liên quan đến biến đổi khí hậu.

Thực tế, một trung tâm dữ liệu quy mô nhỏ cũng có thể tiêu thụ năng lượng tương đương với hàng nghìn hộ gia đình và hàng trăm nghìn lít nước mỗi ngày cho mục đích làm mát. Tại Johannesburg, trung tâm dữ liệu do Teraco Data Environments điều hành cho thấy công nghệ làm mát được tối ưu hóa nhằm giảm thiểu tác động tài nguyên so với nhiều nơi khác trên thế giới.

Công nghệ làm mát và nỗ lực giảm thiểu tác động môi trường

Trước mối lo ngại về tiêu thụ nước của các hệ thống làm mát bằng bay hơi, Teraco sử dụng công nghệ làm mát khép kín tuần hoàn nước nhằm hạn chế lượng nước sử dụng. Theo Bryce Allan - Giám đốc bền vững của Teraco, một trung tâm dữ liệu 30 megawatt sử dụng làm mát khép kín chỉ tiêu thụ lượng nước tương tự một nhà hàng trung bình trong vòng một năm.

Advertisement300 × 250

Hiện Nam Phi sở hữu hơn 50 trung tâm dữ liệu với tổng công suất khoảng 350 megawatt, chiếm chưa đầy 1% tổng công suất toàn cầu. Mặc dù có những tuyên bố phóng đại về công suất điện của một số trung tâm dữ liệu trong nước nhưng thực tế để đạt được mức công suất tối đa cần nhiều năm vận hành.

Teraco, thuộc sở hữu của công ty Mỹ Digital Realty, sử dụng điện từ lưới quốc gia và hệ thống máy phát điện diesel làm nguồn dự phòng. Công ty cũng xây dựng một trang trại điện mặt trời 120 MW tại vùng Free State, dự kiến đi vào hoạt động năm sau, góp phần bổ sung năng lượng sạch cho lưới điện.

Vai trò của năng lượng tái tạo và chính sách quốc gia

Hướng đến tương lai, Teraco đặt mục tiêu sử dụng 70% năng lượng tái tạo vào năm 2027 và đạt 100% vào năm 2035, để giảm áp lực lên các nguồn tài nguyên giới hạn của quốc gia. Việc áp dụng năng lượng xanh từ các trung tâm dữ liệu sẽ hỗ trợ Nam Phi giảm thiểu nguy cơ thiếu hụt điện và nước vốn đã trở nên nghiêm trọng trong những năm gần đây.

Trường hợp năm 2018 ở Cape Town khi thành phố này phải triển khai các biện pháp hạn chế nước nhằm tránh tình trạng “Ngày không có nước” cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Năm 2023, các đợt cắt điện luân phiên (loadshedding) gần như hàng ngày được áp dụng trên toàn quốc nhằm cân bằng cung cầu điện do lưới điện cũ kỹ không đáp ứng kịp yêu cầu tăng cao về điện năng. Tuy nhiên, hiện áp lực này đã giảm nhẹ.

Công ty điện quốc doanh Eskom khẳng định đã đáp ứng được nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu mà không gây áp lực lên lưới điện. Đồng thời, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Công nghệ Kỹ thuật số Solly Malatsi cho biết chính phủ rất coi trọng các lo ngại về ảnh hưởng của trung tâm dữ liệu đến nguồn điện và nước và khuyến khích áp dụng các giải pháp giảm thiểu tiêu thụ như phân bổ tải vào giờ thấp điểm và làm mát khép kín.

Xung đột lợi ích và yêu cầu minh bạch từ cộng đồng

Tuy ngành trung tâm dữ liệu được xem là then chốt giúp thúc đẩy cạnh tranh kinh tế và tạo việc làm trong hệ sinh thái số, các nhà hoạt động môi trường vẫn đề nghị cần tăng cường minh bạch và trao đổi với cộng đồng về ảnh hưởng của các dự án này. Sự phê phán gần đây liên quan đến việc chính quyền Cape Town phê duyệt trung tâm dữ liệu của Equinix - công ty Mỹ quản lý nhiều cơ sở toàn cầu, phản ánh mối lo ngại về thiếu rõ ràng thông tin sử dụng nước.

Daniel Hartford, đại diện tổ chức phi lợi nhuận Foxglove chuyên giám sát trách nhiệm hạ tầng AI, cảnh báo việc phát triển ồ ạt trung tâm dữ liệu giống như một cơn “cơn sốt vàng”, đặt ra yêu cầu phải có cuộc đối thoại thấu đáo về ưu tiên phân bổ năng lượng trong bối cảnh nhu cầu ngày càng tăng tại Nam Phi.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Nam Phi là nơi đặt 70% trung tâm dữ liệu của châu Phi, hỗ trợ dịch vụ AI và điện toán đám mây.
  • Các trung tâm dữ liệu tiêu tốn lượng lớn điện và nước, có thể gây áp lực lên nguồn tài nguyên đang hạn chế tại Nam Phi.
  • Teraco sử dụng hệ thống làm mát khép kín để tiết kiệm nước, giảm thiểu tác động môi trường.
  • Nam Phi hướng đến sử dụng năng lượng tái tạo 70% cho trung tâm dữ liệu vào năm 2027 và 100% vào năm 2035.
  • Cộng đồng đòi hỏi minh bạch và tư vấn kỹ hơn về tác động từ các dự án trung tâm dữ liệu mới.

Đăng ký bản tin QMVN