Nỗi lo “Nhật Bản hóa”
Tháng 11/2024, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 30 năm của Trung Quốc lần đầu thấp hơn của Nhật Bản, và một năm sau, lợi suất kỳ hạn 10 năm cũng diễn biến tương tự. Theo ông Spiro, điều này một phần phản ánh việc Nhật Bản đã thắng cuộc chiến chống giảm phát kéo dài ba thập kỷ, nhưng cũng làm dấy lên lo ngại Trung Quốc đi theo vết xe đổ của Nhật Bản.
Năm 2023, ngân hàng JPMorgan chỉ ra những điểm tương đồng giữa Trung Quốc sau khủng hoảng bất động sản và Nhật Bản thập niên 1990, như nguyên nhân mang tính cấu trúc của khủng hoảng nhà đất, sự mất cân đối tài chính và áp lực dân số. Tuy vậy, ngân hàng này cũng nhấn mạnh Trung Quốc có thị trường nội địa lớn hơn, tỷ lệ đô thị hóa thấp hơn, nhiều dư địa tăng trưởng hơn và hệ thống tài chính do nhà nước kiểm soát, giúp giảm nguy cơ khủng hoảng nợ đột ngột.
Nhu cầu trong nước suy yếu
Ba năm sau, tranh luận vẫn tiếp diễn khi các tín hiệu suy yếu của nhu cầu trong nước ngày càng rõ. Theo số liệu được tác giả dẫn:
- Doanh số bán lẻ hàng tiêu dùng chín tháng đầu năm 2026 chỉ tăng 1,1%.
- Đầu tư tài sản cố định giảm 7,2%, trong khi đầu tư bất động sản giảm 20,6%.
- Tăng trưởng tín dụng ở mức chậm nhất từ trước tới nay, do hộ gia đình và doanh nghiệp ngại vay nợ.
