Ngất xỉu tại tòa và nhập viện chăm sóc đặc biệt
Kizza Besigye, nhà lãnh đạo đối lập kỳ cựu Uganda, đã bất ngờ ngất xỉu trong phiên tòa xét xử tội phản quốc ở thủ đô Kampala. Sự việc xảy ra khi ông phản đối việc các luật sư do nhà nước chỉ định đại diện cho mình. Ngay sau đó, các canh gác nhà tù đã đưa ông đến Bệnh viện Đa khoa Mulago, bệnh viện công lớn nhất Uganda, để cấp cứu tại phòng chăm sóc đặc biệt.
Vợ ông, bà Winnie Byanyima - người đứng đầu UNAids thuộc Liên hợp quốc, cho biết tình trạng của Besigye rất nghiêm trọng: ông bất tỉnh, không thể nói chuyện và không phản ứng ngay cả khi bị kích thích đau. Bà cũng tiết lộ Besigye từ chối mọi sự chăm sóc từ nhân viên y tế nhà nước, chỉ chấp nhận bác sĩ riêng của mình khám và điều trị.
Tình hình pháp lý và bối cảnh chính trị
Besigye đã bị bắt giữ từ tháng 11/2024 và đang đối mặt với cáo buộc phản quốc cùng với trợ lý Obeid Lutale. Tòa án cáo buộc họ âm mưu lật đổ chính phủ của Tổng thống Yoweri Museveni, người đã cầm quyền lâu dài tại Uganda. Tuy nhiên, cả Besigye và trợ lý đều phủ nhận các cáo buộc.
Trong phiên tòa hôm thứ Tư, các nhân chứng cho biết Besigye nhiều lần hét lên "dừng lại" về vấn đề đại diện pháp lý rồi sau đó ngất xỉu. Em gái ông, bác sĩ Olive Kobusingye, có mặt tại phiên xét xử nhưng bị ngăn không cho chăm sóc y tế cho ông tại tòa.
Phản ứng từ gia đình và chính trị gia đối lập
Con trai Besigye, Adam Ampa, đã gửi thư công khai đến Tổng thống Museveni và con trai ông này, Tướng Muhoozi Kainerugaba (Chỉ huy quân đội Uganda), kêu gọi khoan dung và thả cha mình vì lý do nhân đạo. Anh nhấn mạnh không ai nên chứng kiến người thân mình bị khủng hoảng sức khỏe nghiêm trọng trong khi đang đứng trước và phục vụ pháp luật.
Chính trị gia đối lập Bobi Wine, người từng trốn khỏi Uganda vì lo ngại an nguy sau cuộc bầu cử tổng thống tháng 1, lên tiếng phản đối việc để Besigye xuất hiện trong tình trạng yếu ớt tại tòa, cho rằng đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng quyền con người.
Bối cảnh chính trị và sự kiện liên quan
Kizza Besigye từng là bác sĩ riêng của Tổng thống Museveni trước khi tách ra đối lập từ năm 1999. Ông đã nhiều lần ra tranh cử tổng thống nhằm thay thế Museveni nhưng không thành công. Năm 2024, ông bị bắt cóc tại Kenya và đưa về Uganda, trở thành sự kiện gây chấn động dư luận quốc tế.
Hiện tại, luật sư chính của Besigye, Erias Lukwago, đang bị giam giữ sau khi bị quân đội bắt giữ tháng trước. Luật sư phụ trách khác là Martha Karua, quốc tịch Kenya, cũng bị cấm nhập cảnh khi đến Uganda nhằm đại diện cho ông.
Phòng ICU nơi Besigye đang điều trị được bảo vệ nghiêm ngặt bởi các lực lượng an ninh vũ trang. Gia đình hiện đã được phép tiếp cận ông, trong đó có sự chăm sóc từ em gái kiêm bác sĩ riêng của Besigye.
Việc Kizza Besigye nhập viện trong tình trạng nặng giữa phiên tòa nhấn mạnh sự căng thẳng trong bối cảnh chính trị Uganda, nơi các cáo buộc phản quốc luôn là vấn đề nghiêm trọng với hình phạt cao nhất là tử hình nếu bị kết án.
Đây là một diễn biến đáng chú ý trên mặt trận chính trị và nhân quyền Uganda, làm dấy lên những tranh luận rộng rãi về cách nhà nước đối xử với các lãnh đạo đối lập trong bối cảnh tranh chấp quyền lực kéo dài.










