WHO thúc giục tăng cường chương trình viêm gan ở châu Phi
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa kêu gọi các quốc gia tại châu Phi đẩy mạnh triển khai các chương trình quốc gia về viêm gan, đồng thời mở rộng phạm vi tiêm chủng, xét nghiệm và điều trị cho người dân. Mặc dù có nhiều biện pháp can thiệp hiệu quả, hàng triệu người trên lục địa vẫn chưa được tiếp cận các dịch vụ cứu sống. Đây là nhận định được đưa ra bởi giám đốc khu vực châu Phi của WHO, ông Mohamed Janabi, trước Ngày Viêm Gan Thế giới.
Ông Janabi khẳng định viêm gan do virus vẫn là thách thức lớn về y tế công cộng vùng này, dù các ca nhiễm viêm gan B mới đã giảm 25% trong giai đoạn 2015-2024. Ông lưu ý rằng, nhiều người bị chẩn đoán muộn hoặc không được chăm sóc đầy đủ, dẫn đến tử vong có thể phòng tránh được. “Không ai nên chết vì một căn bệnh có thể được phòng ngừa, phát hiện và chữa trị”, ông nhấn mạnh.
Sẵn có công cụ hiệu quả để đối phó viêm gan
Ông Janabi cho biết hiện có đầy đủ công cụ cần thiết để loại bỏ viêm gan virus như một mối đe dọa y tế. Vắc xin viêm gan B, được giới thiệu từ đầu những năm 1990, có thể bảo vệ tới 95% trước nguy cơ nhiễm bệnh. Các phương pháp chẩn đoán tin cậy giúp phát hiện sớm, trong khi viêm gan C có thể được chữa khỏi hoàn toàn, còn viêm gan B có thể được kiểm soát bằng điều trị suốt đời nhằm ngăn ngừa biến chứng như xơ gan và ung thư gan.
Ông đề nghị tích hợp các dịch vụ phòng ngừa, xét nghiệm và điều trị viêm gan vào hệ thống y tế cơ sở để tăng khả năng tiếp cận, giảm chi phí và giảm gánh nặng lên hệ thống y tế. Thách thức giờ đây không còn là vấn đề khoa học mà là cam kết chính trị, nguồn tài chính và sự công bằng trong tiếp cận dịch vụ.
Ông cũng ghi nhận các tiến bộ của các quốc gia trong khu vực như mở rộng tiêm vắc xin viêm gan B cho trẻ sơ sinh, thúc đẩy loại bỏ lây truyền HIV, giang mai và viêm gan B từ mẹ sang con, cùng những nỗ lực dẫn đầu trong loại bỏ viêm gan C. Tuy nhiên, việc duy trì và mở rộng các thành quả này tại toàn bộ 47 quốc gia thành viên WHO châu Phi vẫn là nhiệm vụ quan trọng.
Tầm quan trọng của phát hiện sớm và phòng chống kỳ thị
Giám đốc WHO nhấn mạnh nhiều người nhiễm viêm gan vẫn không biết bệnh cho đến khi xuất hiện tổn thương gan nghiêm trọng vì tiếp cận xét nghiệm và điều trị còn hạn chế, đặc biệt tại những cộng đồng khó khăn. Áp lực xã hội và thiếu nhận thức cũng góp phần gây ra tình trạng này.
Ông Janabi kêu gọi các nước tích hợp dịch vụ viêm gan trong chăm sóc y tế thường xuyên suốt đời người, đồng thời đầu tư nghiên cứu để phát triển các công cụ chẩn đoán và phương pháp điều trị mới, bao gồm cả trường hợp đồng nhiễm viêm gan B và D. Ông cũng mong muốn các đối tác phát triển tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật và tài chính để giúp các quốc gia hoàn thành mục tiêu loại bỏ viêm gan như một mối đe dọa y tế công cộng vào năm 2030.
Ngày Viêm gan Thế giới và ý nghĩa
Ngày Viêm gan Thế giới được tổ chức hàng năm vào ngày 28/7 nhằm nâng cao nhận thức về viêm gan do virus và thúc đẩy các hành động phòng ngừa, chẩn đoán, điều trị. Chủ đề năm nay là “Viêm gan: Chúng ta hãy phá vỡ nó”, hướng tới tháo gỡ các rào cản tài chính, xã hội và hệ thống ngăn người dân tiếp cận dịch vụ viêm gan, từ đó đẩy nhanh tiến trình loại bỏ bệnh.
Theo WHO, viêm gan virus gây viêm gan cấp và mạn tính, nếu không được điều trị có thể dẫn đến các biến chứng nặng như xơ gan, suy gan và ung thư gan.
Gánh nặng viêm gan tại Nigeria và châu Phi
WHO cho biết Nigeria là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi viêm gan virus trên thế giới, với hơn 20 triệu người mắc viêm gan B, viêm gan C hoặc cùng lúc cả hai, nhưng trên 80% không biết tình trạng của mình. Khảo sát chỉ số HIV/AIDS và ảnh hưởng năm 2018 ở Nigeria (NAIIS) ước tính tỉ lệ viêm gan B là 8,1% và viêm gan C là 1,1% trong nhóm người trưởng thành từ 15 đến 64 tuổi.
Trên toàn khu vực châu Phi, có hơn 90 triệu người sống chung với viêm gan virus, chiếm khoảng 26% gánh nặng toàn cầu theo thống kê của WHO. Mặc dù các chương trình kiểm soát viêm gan liên tục được tăng cường, các thách thức như tỉ lệ xét nghiệm thấp, hạn chế tiếp cận điều trị và tỉ lệ tiêm vắc xin viêm gan B sơ sinh còn thiếu hụt vẫn làm nhiều ca bệnh không được phát hiện đến khi biến chứng nghiêm trọng xuất hiện.
Trước bối cảnh đó, ông Janabi khẳng định cam kết của WHO trong hỗ trợ các quốc gia châu Phi củng cố hệ thống y tế cũng như mở rộng tiếp cận công bằng các dịch vụ viêm gan. “Chúng ta có thể ngăn ngừa các ca nhiễm mới, cứu sống nhiều người và đảm bảo viêm gan virus không còn là rào cản đối với sức khỏe của người dân châu Phi”, ông kết luận.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Viêm gan do virus vẫn là thách thức lớn về y tế công cộng tại châu Phi dù số ca nhiễm mới giảm.
- Vắc xin viêm gan B bảo vệ tới 95% và viêm gan C có thể chữa khỏi hoàn toàn.
- Nhiều người bị chẩn đoán muộn do hạn chế xét nghiệm và điều trị, cũng như kỳ thị xã hội.
- Nigeria có hơn 20 triệu người nhiễm viêm gan B và C, trên 80% không biết tình trạng bệnh.
- WHO kêu gọi tăng cường chính sách, tài chính và hỗ trợ để loại bỏ viêm gan vào năm 2030.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.








