Hai bác sĩ trẻ qua đời sau ca trực căng thẳng gây bức xúc
Tại Algeria, hai bác sĩ nội trú đã qua đời chỉ trong một thời gian ngắn, khiến dư luận dậy sóng về tình trạng quá tải và thiếu thốn nhân lực tại các bệnh viện công. Bác sĩ Aymen Badis, nội trú khoa thần kinh tại Bệnh viện Frantz Fanon ở Blida, chết vì đau tim ngay sau khi hoàn thành ca trực kéo dài 24 giờ. Vài ngày sau, một bác sĩ gây mê nội trú khác làm việc tại Bệnh viện Đại học Mohamed Lamine Debaghine ở khu vực Bab El Oued, thủ đô Algiers, cũng mất sau khi làm việc trong điều kiện căng thẳng. Đồng nghiệp đã đăng tải trên mạng xã hội và cho rằng cái chết của cô là do sự kiệt sức và môi trường làm việc quá áp lực.
Bộ Y tế Algeria phủ nhận bác sĩ này đang trực đêm khi qua đời, nhưng phát ngôn này nhận được nhiều sự lên án trong giới y tế vì cho rằng nó lảng tránh vấn đề gốc rễ là áp lực công việc kéo dài tích tụ. Liên đoàn Bác sĩ Y tế Công cộng Quốc gia Algeria đã ra hai tuyên bố sau vụ việc, yêu cầu phản ứng nghiêm túc và cải cách hệ thống ca trực hiện tại, nhấn mạnh sự cạn kiệt sức lao động của nhân viên y tế do chính sách chưa ưu tiên cải thiện điều kiện làm việc cho bác sĩ và y tá.
Tình trạng thiếu nhân lực và áp lực công việc nặng nề
Vấn đề không chỉ nằm ở hai trường hợp trên. Algeria đã chứng kiến nhiều ca tử vong tương tự trong vài tháng qua, làm bùng phát các cuộc biểu tình đòi cải cách sâu rộng.
Theo đại diện công đoàn, bác sĩ nội trú thường phải đảm nhận đến 10 ca trực mỗi tháng trong khi chỉ được trả lương cho 6 ca, trong điều kiện bệnh viện thiếu nhân lực trầm trọng. Mức lương mà bác sĩ trẻ nhận được được cho là không tương xứng với trách nhiệm và thời gian đào tạo chuyên sâu.
Không chỉ vậy, tiền phụ cấp cho ca trực đêm thấp, thiết bị y tế quan trọng thường xuyên hỏng hóc và sửa chữa chậm chạp, cộng với tình trạng quá tải tại các khoa cấp cứu khiến áp lực công việc càng trở nên nặng nề hơn. Những phản ứng của chính phủ với các cuộc biểu tình gần đây cũng không mang tính hòa giải. Vào tháng 1/2025, cảnh sát bắt giữ Charaf Eddine Talhaoui, lãnh đạo hiệp hội bác sĩ nội trú tại Trường Y Tlemcen, với cáo buộc "lan truyền tin giả", "gây rối trật tự công cộng" và "ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia". Anh ta bị kết án 18 tháng tù nhưng được giảm án và ra tù vào tháng 5/2025.
Những khó khăn trong hệ thống y tế và làn sóng bác sĩ di cư
Các đại diện nhân viên y tế đang kêu gọi sửa đổi sắc lệnh hành chính năm 2013 quy định về ca trực, tăng phụ cấp trực và giới hạn thời gian làm việc. Liên đoàn Bác sĩ Y tế Công cộng đề xuất mức lương tối thiểu cho bác sĩ không dưới 140.000 dinar Algeria mỗi tháng.
Ngoài ra, sự tập trung các bệnh viện lớn cùng chuyên khoa vào các thành phố lớn cũng gây ra sự thiếu hụt bác sĩ chuyên môn và thiết bị tại các tỉnh nội địa. Thiết bị chẩn đoán như máy MRI hay X-quang thường xuyên hỏng và mất nhiều tháng mới được sửa chữa do thủ tục hành chính kéo dài.
Trong khi Tổng thống Abdelmadjid Tebboune tuyên bố Algeria có hệ thống y tế tốt nhất châu Phi, dữ liệu được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố lại cho thấy hiệu quả còn hạn chế. Algeria có tỷ lệ bác sĩ khoảng 17 trên 10.000 dân, cao nhất trong các quốc gia châu Phi có dân số lớn, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với các nước như Mauritius (27/10.000) hay Seychelles (22/10.000). Mức trung bình toàn châu Phi là khoảng 2,6/10.000 và xa so với chuẩn Pháp (40/10.000), nơi nhiều bác sĩ Algeria hiện đang hành nghề.
Làn sóng di cư bác sĩ từ Algeria sang Pháp ngày càng tăng. Tính đến ngày 1/1/2025, theo Hội đồng Y tế Pháp, trong tổng số hơn 19.000 bác sĩ được công nhận tại Pháp theo diện PADHUE (bác sĩ có bằng ngoài EU), gần 39% có bằng cấp từ Algeria. Sự gần gũi văn hóa và hệ thống đào tạo tương đồng giúp thủ tục của họ thuận lợi hơn so với các bác sĩ nước ngoài khác, dù quá trình công nhận khá lâu và tốn kém.
Một bác sĩ Algeria làm việc tại Pháp cho biết cô chỉ nhận được khoảng 1.400 euro lương thực lãnh mỗi tháng, ngang mức lương tối thiểu bên đó, trong khi bác sĩ chuyên khoa với bằng cấp Pháp có thể nhận gấp bốn lần. Cô phải làm việc cả tuần và dựa vào làm thêm giờ để trang trải chi phí, với 25 ngày nghỉ phép hàng năm. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng từng chỉ trích hệ thống công nhận bằng cấp nước ngoài khiến bác sĩ nước ngoài khó nhanh chóng hội nhập trong khi các bệnh viện Pháp ngày càng phụ thuộc vào bác sĩ nước ngoài để lấp đầy các vị trí khó tuyển.
Không chỉ tiền lương, các bác sĩ di cư còn cho biết lý do rời Algeria ngoài thu nhập còn có do cơ hội phát triển nghề nghiệp hạn chế, bệnh viện quá tải, và mức độ bạo lực với nhân viên y tế gia tăng tại các ca trực. Dù làm việc trong khu vực tư nhân với thu nhập cao hơn, nhiều bác sĩ vẫn chọn ra đi.
Những sự kiện trên không chỉ là bi kịch cá nhân mà còn phản ánh khối lượng áp lực và thách thức mà hệ thống y tế Algeria đang đối mặt. Việc cải tiến chính sách chăm sóc y tế, đảm bảo điều kiện làm việc và thu nhập xứng đáng cho nhân viên y tế, cũng như quản trị bệnh viện hiệu quả hơn là cấp thiết để ngăn ngừa những mất mát thương tâm tương tự trong tương lai.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Hai bác sĩ trẻ tại Algeria đã qua đời sau khi hoàn thành ca trực dài 24 giờ do áp lực công việc cao và điều kiện làm việc kém.
- Hệ thống y tế Algeria bị ảnh hưởng bởi thiếu nhân lực và trang thiết bị y tế không được bảo trì kịp thời tại các tỉnh nội địa.
- Cuộc tranh cãi giữa giới y tế và chính quyền Algeria về điều kiện làm việc và lương bổng đã kéo dài nhiều năm mà chưa được giải quyết triệt để.
- Làn sóng bác sĩ Algeria di cư sang Pháp ngày càng tăng, với gần 39% bác sĩ có bằng cấp ngoài EU tại Pháp đến từ Algeria.
- Việc cải cách chính sách ca trực, cải thiện lương và điều kiện làm việc của bác sĩ được các tổ chức y tế Algeria đặc biệt kêu gọi.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.








