Bối cảnh chuyến thăm Washington của hai nhà lãnh đạo
Hai chuyến thăm gần đây của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đến Washington được xem như một bức tranh phản chiếu tình hình toàn cầu đầy biến động, khi những đảm bảo lâu dài về chính trị giờ đây trở nên lung lay. Mỹ vẫn giữ vị thế cường quốc quân sự và kinh tế hàng đầu thế giới, và cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump vẫn đóng vai trò tối quan trọng đối với cả hai lãnh đạo trong các chiến dịch quân sự mà họ đang chỉ đạo.
Tuy nhiên, ảnh hưởng của Nhà Trắng dưới quyền Trump đang suy yếu do tính cách lãnh đạo thiếu nhất quán của ông. Trump có thể xem các nhà lãnh đạo nước ngoài như khách hàng cần phải thể hiện sự phục tùng, nhưng cả Netanyahu và Zelenskyy đều nhận thức rõ những điểm yếu của ông.
Tình hình của Netanyahu trong mắt Nhà Trắng
Thủ tướng Netanyahu đang trải qua sự suy giảm rõ rệt về vị thế kể từ khi ông thuyết phục Trump ủng hộ cuộc tấn công Iran cách đây năm tháng dựa trên dự đoán sai lầm rằng chế độ Tehran sẽ sụp đổ nhanh chóng. Từ đó, Trump đã nhiều lần công khai thể hiện sự thất vọng và chỉ trích Netanyahu, thậm chí trong những lần phát ngôn thô tục bị rò rỉ rộng rãi, khiến Israel bị loại khỏi các cuộc đàm phán quan trọng với Iran cũng như các thỏa thuận bán tiêm kích tàng hình F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ và thương vụ hạt nhân với Saudi Arabia.
Khảo sát của Economist/YouGov còn cho thấy gần một nửa người Mỹ được hỏi cho rằng Netanyahu nên bị bắt ngay khi đến Mỹ vì tội phạm chiến tranh. Điều này phản ánh rõ sự mất lòng tin và hình ảnh tiêu cực mà ông đang phải đối mặt tại Washington.
Vị thế đang lên của Zelenskyy tại Mỹ
Ngược lại, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đến Washington với vị thế được nâng cao đáng kể. Trong khi ban đầu Mỹ dự đoán Ukraine sẽ nhanh chóng thất bại trước Nga, chính Kiev đã chứng minh khả năng chiến đấu mạnh mẽ và trở thành một trong những quốc gia hàng đầu về chiến tranh không người lái.
Với sự ủng hộ ngày càng tăng của một bộ phận giới truyền thông và người ảnh hưởng theo xu hướng cánh hữu như Lara Loomer, Zelenskyy dần trở thành nhân vật được hoan nghênh hơn trong cộng đồng quốc tế.
Dù vẫn còn nhiều khó khăn trước mắt, đặc biệt trong việc duy trì viện trợ quân sự từ Mỹ do nguồn cung vũ khí như hệ thống Patriot đã được chuyển hướng sang Trung Đông để bảo vệ Israel, Zelenskyy tiếp tục nỗ lực củng cố vị trí chính trị và quân sự của Ukraine tại Nhà Trắng.
Sự khác biệt trong mối quan hệ với chính quyền Trump
Trong khi Netanyahu và Zelenskyy thuộc những nền tảng và lộ trình khác biệt khi đến Nhà Trắng, cả hai đều không thể đoán trước được sự tiếp đón từ Trump – người nổi tiếng điều hành bằng cảm tính và bất ngờ. Hai lãnh đạo không muốn sự hiện diện của truyền thông trong các cuộc gặp với Tổng thống Mỹ, phản ánh sự thận trọng và phức tạp trong quan hệ lúc này.
Khởi đầu nhiệm kỳ, Trump đã dành sự hậu thuẫn toàn diện cho Netanyahu và các chiến dịch quân sự của Israel, thậm chí bỏ qua các quan ngại về thiệt hại đối với người Palestine và dân thường Lebanon. Tuy nhiên, khi đối mặt với áp lực trong nước và mong muốn rút lui khỏi Trung Đông, Trump lại gặp phải sự cứng rắn từ phía Israel, làm rạn nứt quan hệ giữa hai bên.
Với Ukraine, Trump đã từ bỏ nhiều nguyên tắc chính sách đối ngoại truyền thống của Mỹ, đề xuất những thỏa thuận hòa bình mang dấu ấn của Nga và từng nhiều lần làm xấu hình ảnh Ukraine bằng những sự cố công khai. Song Ukraine đã chứng minh sức bền và khả năng tự phát triển quân sự, dựa vào sự hỗ trợ từ châu Âu và nội lực.
Ý nghĩa chuyến thăm và tương lai quan hệ Mỹ với Israel, Ukraine
Mục đích cấp bách nhất của Zelenskyy trong chuyến thăm lần này là thúc đẩy Trump ủng hộ dự luật trừng phạt Nga đang được cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham vận động trước khi qua đời. Zelenskyy hiểu rõ rằng khả năng nhận viện trợ quân sự lớn từ Mỹ trong ngắn hạn là không cao, bởi nhiều khí tài đã được sử dụng ở nơi khác và cần thời gian Mỹ tái thiết nguồn dự trữ.
Dù Netanyahu bị giảm ảnh hưởng trong Nhà Trắng lúc này, Mỹ vẫn cam kết bảo vệ Israel ở mức độ mà Ukraine khó lòng theo kịp. Hai nhà lãnh đạo đến Washington trên hai con đường khác nhau nhưng cùng nhận thức rõ rằng mối quan hệ với chính quyền Trump có thể thay đổi đột ngột không báo trước, ảnh hưởng sâu sắc đến chiến lược và vận mệnh quốc gia họ đại diện.










