Tình hình và mục tiêu kết thúc bộ quy tắc ứng xử trong năm 2026

Bộ quy tắc ứng xử (Code of Conduct - COC) trong Biển Đông được ASEAN và Trung Quốc đàm phán trong hơn hai thập kỷ qua vẫn chưa có dấu hiệu sẽ sớm kết thúc. Trong khi các quan chức ASEAN, đặc biệt là Ngoại trưởng Philippines Maria Theresa Lazaro, bày tỏ lạc quan về khả năng hoàn tất vào cuối năm 2026, các chuyên gia lại thận trọng với nhận định các khác biệt vẫn tồn tại sâu sắc.

Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59, bà Lazaro cho biết các bên đều có ý định thúc đẩy và kết thúc quá trình đàm phán bộ quy tắc trong năm nay. Bản tuyên bố chung từ cuộc họp cũng khẳng định sự hài lòng với “đà tiến tích cực bền vững” trong các cuộc thảo luận và kêu gọi các bên tiếp tục nỗ lực hoàn tất bộ quy tắc có hiệu lực và mang tính thực chất, phù hợp với luật quốc tế.

Khó khăn từ các quan điểm đối nghịch và vấn đề địa chính trị

Theo Le Hong Hiep, chuyên gia cao cấp tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á ISEAS-Yusof Ishak, khả năng đạt được bộ quy tắc toàn diện và hiệu quả trong vài tháng tới là rất thấp. Ông đánh giá rằng chỉ có thể có một thỏa thuận mang tính thể hiện ngoại giao, hạn chế về phạm vi và nội dung, nếu dự kiến hoàn thành trong năm nay.