Canada trở thành quốc gia quan sát viên đầu tiên của GCAP

Chương trình Chiến đấu Hàng không Toàn cầu (Global Combat Air Programme - GCAP) được thành lập vào năm 2022 bởi ba quốc gia Anh, Ý và Nhật Bản nhằm phát triển chiến đấu cơ tàng hình thế hệ mới với mục tiêu đưa vào sử dụng vào năm 2035. Tháng 7 năm 2024, Canada đã chính thức gia nhập chương trình với tư cách là quốc gia quan sát viên đầu tiên, đánh dấu lần mở rộng đầu tiên của sáng kiến này ngoài ba thành viên sáng lập.

Việc tham gia dưới tư cách quan sát viên cho phép Canada có quyền tiếp cận ưu tiên với các hoạt động phát triển năng lực, hợp tác công nghiệp cũng như các kế hoạch triển khai dài hạn do các bên Anh, Ý và Nhật Bản dẫn dắt. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, Canada chưa đưa ra bất kỳ cam kết tài chính nào cho chương trình.

Chiến đấu cơ thế hệ sáu và vai trò các nhà thầu chính

Chương trình GCAP tập trung phát triển mẫu tiêm kích tàng hình thế hệ thứ sáu, có khả năng hoạt động phối hợp với các loại máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm hiện tại như F-35. Các mẫu tiêm kích mới sẽ tích hợp công nghệ tàng hình nâng cao, hệ thống cảm biến tiên tiến và nhiều công nghệ thế hệ tiếp theo khác nhằm nâng cao sức mạnh và tính linh hoạt trên không.

Ba tập đoàn quốc phòng hàng đầu dẫn dắt dự án gồm BAE Systems của Anh, Mitsubishi Heavy Industries của Nhật Bản và Leonardo của Ý. Sự hợp tác này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá công nghệ và củng cố năng lực quốc phòng của nhóm nước tham gia.

Ý nghĩa chiến lược đối với Canada

Chính quyền Canada, trong đó Thủ tướng Mark Carney giữ vai trò chủ đạo, xem việc gia nhập GCAP là một bước trong chiến lược đa dạng hóa quan hệ quốc phòng của nước này nhằm giảm phụ thuộc vào Mỹ, đồng thời tăng cường hợp tác với các đồng minh châu Âu và các quốc gia có quan điểm tương đồng.

Vai trò quan sát viên giúp Canada được tiếp cận trực tiếp vào quá trình phát triển chương trình, lộ trình công nghệ và các cơ hội hợp tác công nghiệp.

Advertisement300 × 250

Dù không có nghĩa vụ tài chính hiện nay, vị thế này mở ra cơ hội để Canada trở thành đối tác chính thức trong tương lai, bao gồm khả năng đóng góp chi phí phát triển và mua sắm máy bay.

Bộ trưởng Quốc phòng Canada David McGuinty trước đó đã có cuộc trao đổi với người đồng cấp Nhật Bản về GCAP trong chuyến thăm Tokyo, mô tả đây là một sáng kiến hứa hẹn và đáng chú ý.

GCAP trong bối cảnh an ninh toàn cầu và sự kiện Farnborough Airshow

Chương trình GCAP là một trong hai dự án nổi bật phát triển tiêm kích thế hệ sáu của thế giới phương Tây, bên cạnh Chương trình Next Generation Air Dominance (NGAD) của Không quân Hoa Kỳ. Những chiếc tiêm kích này dự kiến sẽ bổ sung cho các nền tảng thế hệ năm hiện tại và nâng cao khả năng tác chiến trên không trong bối cảnh an ninh toàn cầu có nhiều bất ổn.

Thông báo về việc Canada gia nhập được đưa ra trong khuôn khổ Triển lãm Hàng không Farnborough, sự kiện hàng đầu trưng bày các công nghệ quốc phòng và hàng không thế hệ mới. Sự kiện này cũng nổi bật với xu hướng của các đồng minh châu Âu trong việc giảm phụ thuộc vào công nghệ quân sự của Mỹ và phát triển các năng lực quốc phòng nội địa.

Việc mở rộng thành viên của GCAP cho thấy chương trình ngày càng thu hút sự quan tâm quốc tế, thể hiện nhu cầu nâng cấp lực lượng không quân với tiêm kích thế hệ thứ sáu tiên tiến nhằm đối mặt với thách thức an ninh trong tương lai.

Phát biểu của các lãnh đạo quốc phòng

Phát biểu tại Farnborough, Bộ trưởng Quốc phòng Anh Wes Streeting nhấn mạnh chương trình GCAP không chỉ củng cố an ninh mà còn thúc đẩy đổi mới công nghệ và tạo việc làm chất lượng cao trên khắp nước Anh. Ông bày tỏ niềm vui mừng khi chào đón Canada tham gia vào giai đoạn mới của chương trình và kỳ vọng sự hợp tác kỹ thuật sẽ được mở rộng hơn nữa trong tương lai.

"GCAP tiếp tục tăng cường an ninh của chúng ta, thúc đẩy đổi mới công nghệ và tạo ra các việc làm có tay nghề cao khắp Vương quốc Anh," ông Wes Streeting cho biết. "Chúng tôi tự hào chào đón Canada tham gia giai đoạn mới này và mong muốn chia sẻ chuyên môn cũng như làm việc cùng nhau để tạo ra các tiến bộ kỹ thuật trong khi tiếp tục triển khai chương trình đột phá này."

Với Canada trở thành quốc gia quan sát viên đầu tiên của GCAP, sáng kiến này mở rộng phạm vi hợp tác quốc tế và hứa hẹn đem lại nhiều lợi ích về quân sự và công nghiệp cho các bên tham gia.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Canada trở thành quốc gia quan sát viên đầu tiên của GCAP, mở rộng sáng kiến chiến đấu cơ thế hệ sáu từ Anh, Ý và Nhật.
  • Canada tham gia để đa dạng hóa quan hệ quốc phòng, giảm phụ thuộc vào Mỹ, tăng cường hợp tác với châu Âu và đồng minh tương đồng.
  • Vai trò quan sát viên giúp Canada tiếp cận công nghệ và kế hoạch phát triển mà không phải cam kết tài chính ngay lập tức.
  • GCAP là dự án chiến đấu cơ thế hệ sáu hàng đầu phương Tây, cạnh tranh với chương trình NGAD của Mỹ.
  • Việc tham gia của Canada được công bố tại Farnborough Airshow, nơi tập trung giới thiệu công nghệ quốc phòng hiện đại amid lo ngại an ninh toàn cầu.

Đăng ký bản tin QMVN