Tự chủ không đồng nghĩa quay lưng với láng giềng
Trong nhiều thập niên, đường biên giới giữa Canada và Mỹ là lợi thế cạnh tranh của cả hai nền kinh tế. Chuỗi cung ứng ô tô, năng lượng, thép và nông sản được tổ chức theo hướng xuyên biên giới, giúp doanh nghiệp giảm chi phí và tiếp cận thị trường rộng lớn. Nhưng khi thuế quan trở thành công cụ mặc cả chính trị, một mối quan hệ từng được xem là ổn định bỗng bộc lộ rủi ro chiến lược.
Thủ tướng Mark Carney nhận định quan hệ song phương đã thay đổi lâu dài. Ông không kêu gọi cắt đứt thương mại với Mỹ mà thúc đẩy Canada có thêm lựa chọn: mở rộng khách hàng ngoài Bắc Mỹ, phát triển thị trường nội địa và đầu tư những tuyến vận tải có thể đưa hàng hóa tới nhiều đối tác. Khả năng lựa chọn chính là nội dung thiết thực của chủ quyền kinh tế.
Bộ trưởng François-Philippe Champagne mô tả trọng tâm ngân sách là đổi mới mô hình tăng trưởng. Lời hứa này sẽ phải được đánh giá bằng năng lực xuất khẩu, năng suất lao động và việc làm mới, thay vì chỉ bằng tổng số tiền công bố trong một ngày.
Cảng biển, năng lượng và khoáng sản thành điểm tựa
Những dự án hạ tầng quốc gia được chính phủ thúc đẩy cho thấy hướng đi rõ ràng: năng lực cảng biển, hành lang vận tải, hệ thống năng lượng và khai thác khoáng sản quan trọng sẽ quyết định Canada có thể đa dạng hóa thương mại nhanh đến đâu. Một cảng sâu hoặc tuyến đường sắt hiệu quả có ý nghĩa kinh tế trực tiếp vì nó giảm thời gian, giá thành và rủi ro khi xuất hàng sang các thị trường mới.
