Một tín hiệu chính trị vượt khỏi biên giới
Tại Tây Ban Nha, Thủ tướng Pedro Sánchez nhìn nhận kết quả bầu cử như lời phản đối những chính sách khiến người dân nghèo đi và làm gia tăng chia rẽ. Ông liên hệ diễn biến ở Mỹ với các chiến thắng gần đây của lực lượng cấp tiến tại những nước khác. Dẫu vậy, những so sánh xuyên biên giới dễ che khuất sự khác biệt lớn về thể chế, kinh tế và tâm lý cử tri giữa từng quốc gia.
Ngoại trưởng Na Uy Espen Barth Eide cho rằng cử tri Mỹ đã gửi thông điệp muốn thay đổi hướng đi và chấm dứt phân cực. Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa kỳ vọng một giai đoạn mới trong quan hệ quốc tế. Những lời nói ấy trước hết phản ánh khát vọng tìm lại sự dự đoán được ở Washington, nơi chính sách thuế quan, liên minh và viện trợ thay đổi mạnh dưới thời Trump.
Chiến tranh và giá cả kéo các nước lại gần nhau
Thủ tướng Anh Andy Burnham nhấn mạnh mối liên hệ giữa xung đột tại Trung Đông với hóa đơn nhiên liệu và chi phí sinh hoạt. Theo ông, giải quyết chiến tranh Iran và cuộc xung đột do Nga phát động ở Ukraine là điều kiện để các chính phủ tập trung hơn vào đời sống người dân.
Đây là điểm giao nhau giữa áp lực nội địa tại Mỹ và khó khăn kinh tế của nhiều đồng minh.
Đối với châu Âu, hy vọng không chỉ nằm ở một giọng điệu ôn hòa hơn. Quốc hội Dân chủ có thể tổ chức điều trần, xem xét ngân sách quốc phòng và gây sức ép về chính sách Ukraine. Tuy nhiên, các quyết định quân sự tức thời, ngoại giao cấp cao và nhiều công cụ trừng phạt vẫn nằm phần lớn trong tay tổng thống. Vì vậy, một chiến thắng bầu cử lớn chưa thể tự nó tạo ra lệnh ngừng bắn.
Đồng minh thận trọng, láng giềng chờ kết quả thực tế
Ngoại trưởng Áo Beate Meinl-Reisinger lưu ý rằng an ninh và thịnh vượng của châu Âu không thể phụ thuộc vào lá phiếu ở Kansas hay Iowa. Nhận định đó phản ánh một sự chuyển biến chiến lược: ngay cả khi quan hệ xuyên Đại Tây Dương cải thiện, châu Âu vẫn cần củng cố năng lực phòng thủ và sức cạnh tranh của chính mình.
Tại Bắc Mỹ, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum lựa chọn chờ xem diễn biến, còn Bộ trưởng Thương mại Canada Dominic LeBlanc chưa vội kết luận về triển vọng đàm phán thuế quan. Thủ hiến Ontario Doug Ford tỏ ra phấn khởi hơn, cho rằng Canada có thêm đòn bẩy. Những phản ứng không giống nhau cho thấy thay đổi cán cân quyền lực ở Mỹ được mỗi đối tác đánh giá qua lợi ích cụ thể, không chỉ qua cảm xúc chính trị.
Quốc hội có đòn bẩy, Nhà Trắng vẫn có quyền chủ động
Theo phân tích của Council on Foreign Relations, Quốc hội mới có thể siết giám sát, yêu cầu tài liệu, kiểm soát ngân sách và tác động tới việc phê chuẩn nhân sự ngoại giao. Thượng viện do Đảng Dân chủ dẫn dắt cũng có thể gây sức ép với các đề cử quan trọng. Những công cụ này tạo ra chi phí chính trị cho Nhà Trắng nếu chính sách thiếu sự đồng thuận.
Tuy nhiên, Trump có thể phủ quyết dự luật mà ông phản đối; để vượt qua phủ quyết cần đa số hai phần ba tại cả hai viện. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov mong Trump tiếp tục các nỗ lực ngoại giao hiện nay, trong khi giới quan sát cảnh báo quan hệ Mỹ–Nga và vấn đề Ukraine chưa chắc bớt căng thẳng. Thử thách thực sự là liệu đối lập tại Washington sẽ thúc đẩy thỏa hiệp, hay khiến những quyết định đối ngoại bị kéo dài.
