Một nhóm công tác mới mở đường cho thỏa thuận rộng hơn
Cuộc gặp ngày 30/9 tại Milwaukee giữa Bộ trưởng Phát triển, Công nghiệp, Thương mại và Dịch vụ Brazil Márcio Elias Rosa, Ngoại trưởng Mauro Vieira và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đánh dấu bước tiến cụ thể nhất kể từ khi hai chính phủ nối lại đối thoại cấp cao. Bộ Phát triển Brazil cho biết hai bên đồng ý lập nhóm công tác để thảo luận những vấn đề liên quan tới một thỏa thuận thương mại tiềm năng và cùng cam kết tìm kiếm một kết quả “được cả hai bên chấp nhận”.
Theo tuyên bố của Brazil, Mỹ sẽ gửi trong những tuần tới một văn bản xác định phạm vi đàm phán, bao gồm vấn đề thuế quan và phi thuế quan. Điều này cho thấy cuộc thương lượng có thể vượt xa một gói giảm thuế đơn lẻ, bởi các cuộc đàm phán thương mại hiện đại thường bao gồm quy định kỹ thuật, tiếp cận thị trường, tiêu chuẩn lao động, thương mại số, sở hữu trí tuệ và chính sách công nghiệp.
“Mục tiêu của chúng tôi là giảm thuế hoàn toàn.” — Márcio Elias Rosa
Brazil muốn tháo ba lớp thuế đang đè lên hàng xuất khẩu
Theo Reuters, Brasilia đang tìm cách loại bỏ ba nhóm biện pháp chính. Thứ nhất là các mức thuế Section 232 đối với thép và nhôm, vốn được Mỹ sử dụng với lý do an ninh quốc gia.
Thứ hai là mức thuế 12,5% gắn với cáo buộc của Mỹ về lao động cưỡng bức. Thứ ba là mức thuế 25% mà USTR áp dụng trong tháng 7/2026 sau cuộc điều tra Section 301 về một loạt chính sách của Brazil.
USTR cho biết cuộc điều tra Section 301 tập trung vào thương mại số và thanh toán điện tử, thuế ưu đãi, chống tham nhũng, bảo vệ sở hữu trí tuệ, tiếp cận thị trường ethanol và nạn phá rừng bất hợp pháp. Washington lập luận rằng một số biện pháp của Brazil đã tạo gánh nặng hoặc hạn chế thương mại Mỹ; Brasilia lại muốn giải quyết tranh chấp bằng đàm phán thay vì để các lớp thuế mới định hình quan hệ song phương.
Việc Brazil theo đuổi “giảm hoàn toàn” cho thấy nước này muốn một giải pháp có tính hệ thống, thay vì xin miễn trừ từng mặt hàng. Nếu thành công, thỏa thuận có thể giúp các doanh nghiệp thép, kim loại, công nghiệp chế biến và nhiều nhà xuất khẩu khác giảm chi phí tiếp cận thị trường Mỹ, đồng thời tạo thêm tính dự đoán cho đầu tư dài hạn.
Washington có thể yêu cầu gì để đổi lấy nhượng bộ?
Phía Mỹ chưa công bố đầy đủ những điều kiện sẽ đặt lên bàn đàm phán. Tuy nhiên, các tuyên bố gần đây của USTR cho thấy chính quyền Trump coi thuế quan là công cụ để thúc đẩy thương mại “công bằng, cân bằng và có đi có lại”, củng cố sản xuất trong nước và xử lý những chính sách bị xem là làm méo mó thị trường. Vì thế, Washington có thể tìm kiếm thay đổi không chỉ ở mức thuế mà cả trong môi trường pháp lý và tiếp cận thị trường tại Brazil.
Một tín hiệu đáng chú ý là hai bên đồng ý đưa cả vấn đề phi thuế quan vào phạm vi thương lượng. Đây có thể là khu vực khó nhất, bởi những chủ đề như thương mại số, ethanol, tiêu chuẩn môi trường hay sở hữu trí tuệ thường gắn trực tiếp với chính sách trong nước và lợi ích của nhiều nhóm doanh nghiệp. Nhượng bộ ở đây vì thế có thể khó hơn một quyết định cắt thuế tại biên giới.
Brazil hiện cũng chủ động tránh kích hoạt luật “có đi có lại” để trả đũa Mỹ trong thời gian đàm phán. Cách tiếp cận này làm giảm nguy cơ leo thang ngay lập tức và gửi tín hiệu rằng Brasilia muốn ưu tiên một giải pháp thương lượng, dù vẫn giữ công cụ đáp trả nếu đối thoại thất bại.
Khoáng sản chiến lược có thể trở thành quân bài lớn
Một trong những chủ đề có thể mở rộng cuộc thương lượng là khoáng sản chiến lược. Rosa nói khả năng tiếp cận nguồn khoáng sản của Brazil có thể được đưa vào thảo luận, nhưng Brasilia muốn gắn việc khai thác với đầu tư có giá trị gia tăng trong chế biến và công nghiệp. Điều đó phản ánh nỗ lực lâu dài của Brazil nhằm tránh chỉ xuất khẩu tài nguyên thô.
Đối với Mỹ, khoáng sản quan trọng ngày càng liên quan trực tiếp tới chuỗi cung ứng pin, quốc phòng, công nghệ cao và quá trình giảm phụ thuộc vào các nguồn cung tập trung. Đối với Brazil, việc thu hút nhà máy chế biến, công nghệ và vốn đầu tư có thể quan trọng hơn việc bán quặng đơn thuần. Rosa đồng thời nhấn mạnh rằng những cơ hội tương tự cũng có thể được dành cho các quốc gia khác nếu họ mang tới đầu tư tạo giá trị.
Vì vậy, thỏa thuận cuối cùng nếu hình thành có thể không chỉ là câu chuyện về vài dòng thuế suất. Nó có thể trở thành một cuộc mặc cả lớn hơn giữa khả năng tiếp cận thị trường Mỹ, chính sách công nghiệp của Brazil, nguồn khoáng sản quan trọng và chiến lược chuỗi cung ứng của Washington. Sự thành công sẽ phụ thuộc vào việc hai bên có biến những mục tiêu rất khác nhau thành một gói lợi ích đủ cân bằng hay không.

















