Ngày Anthropic bước ra Phố Wall
Sáng 19/11, cổ phiếu Anthropic mở cửa ở mức 111,5 USD, cao hơn 34% so với giá IPO 83 USD. Thương vụ được kỳ vọng tạo ra hàng nghìn triệu phú trên giấy, đưa công ty khởi nghiệp thành lập năm 2021 trở thành một trong những doanh nghiệp giá trị nhất Phố Wall. Đứng trước sàn Nasdaq, Dario Amodei không nói nhiều về con số, mà nói về nguyên tắc.
Chúng tôi sẽ không khuất phục trước áp lực kinh doanh hay chính trị.
Theo ông, việc lên sàn giúp công ty vững vàng hơn về tài chính và chỉ củng cố quyết tâm “làm điều đúng đắn”. Tuy vậy, hồ sơ IPO cho thấy bức tranh đầy thách thức: trong nửa đầu năm 2026, Anthropic ghi nhận doanh thu khoảng 16,3 tỷ USD nhưng lỗ ròng hơn 80 tỷ USD, phần lớn do chi phí khổng lồ cho năng lực tính toán.
Từ giảng đường Caltech đến bàn cờ quyền lực
Năm 2003, khi còn học tại Viện Công nghệ California (Caltech), Amodei viết một bài báo kêu gọi bạn học cùng phản đối cuộc tấn công Iraq của Mỹ. Ông cho rằng những nhà khoa học – công dân không nên bị biến thành những người vận hành vô cảm của cỗ máy chiến tranh.
Không thể bị biến thành những kỹ thuật viên vô đạo đức vận hành cỗ máy chiến tranh.
Lớn lên ở khu Mission, San Francisco, cùng em gái Daniela – người sau này đồng sáng lập Anthropic, Amodei chuyển từ Caltech sang Stanford rồi lấy bằng tiến sĩ về lý sinh và khoa học thần kinh tính toán tại Princeton.
Cái chết của cha ông vì viêm gan C khoảng hai thập kỷ trước, chỉ vài năm trước khi y học đạt bước tiến lớn trong điều trị, đã thôi thúc ông theo đuổi AI như một công cụ đẩy nhanh y học. Vì thế, ông phản bác việc bị gọi là người “bi quan về AI”.
Cái giá của sự thận trọng
Amodei luôn nói về nghịch lý của chính mình: vừa cảnh báo AI có thể vượt khỏi tầm kiểm soát của con người, vừa chạy đua phát triển những mô hình mạnh nhất. Ông lập luận rằng không phát triển công nghệ sẽ tước đi lợi ích của nhân loại hoặc trao AI vào tay các thế lực chuyên chế, còn phát triển quá nhanh là liều lĩnh. Sự thận trọng ấy đã có giá:
- Anthropic trì hoãn phát hành dòng mô hình Mythos vì lo ngại rủi ro tấn công mạng và ban đầu chỉ mở cho giới phòng thủ an ninh mạng, có thể đánh mất lợi thế dẫn trước nhiều tháng.
- Công ty từng tạm dừng huấn luyện một mô hình chủ lực thế hệ mới hơn một tháng vì lo ngại an ninh.
- Hồ sơ IPO thừa nhận cơ cấu quản trị có thể dẫn tới những quyết định mâu thuẫn với lợi ích tài chính ngắn, trung hay dài hạn.
Tôi đã vật lộn với tính hai mặt giữa rủi ro và lợi ích ngay từ khi Anthropic ra đời.
Đối đầu với Washington và bài học Oppenheimer
Quyết tâm đặt giới hạn cho AI khiến Amodei có không ít đối thủ ở Washington. Đầu năm 2026, sau cuộc gặp với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, chính phủ ra hạn chót buộc Anthropic chấp nhận điều khoản hợp đồng quân sự. Công ty từ chối và bị đưa vào danh sách “rủi ro chuỗi cung ứng”. Tháng 8, thẩm phán liên bang Rita Lin phán quyết việc này là trái luật, nhưng tháng 9, một tòa phúc thẩm tại Washington lại đứng về phía Lầu Năm Góc trong một vụ kiện song song. Cách tiếp cận của Anthropic cũng bị chỉ trích từ hai phía: những người muốn an toàn hơn và những lãnh đạo Thung lũng Silicon, như cựu CEO Nvidia Jensen Huang, lo ngại đổi mới bị kìm hãm.
Theo một nghĩa nào đó, tôi xem Oppenheimer là một trường hợp thất bại, là điều không nên xảy ra.
Cuốn sách yêu thích của Amodei là “The Making Of The Atomic Bomb” của Richard Rhodes. Ông dành gần 40% thời gian để định hình văn hóa và tầm nhìn công ty qua các bài tiểu luận và những buổi họp toàn thể hai tuần một lần mà nhân viên gọi vui là “Dario Vision Quests”, trong khi Daniela Amodei điều hành hoạt động hằng ngày. Giờ đây, khi cổ đông đòi hỏi lợi nhuận, câu hỏi lớn nhất với ông là liệu có thể tránh lặp lại bi kịch của Oppenheimer hay không.















