Từ người giữ nhịp sang người dẫn đầu xung đột
Ngày 6/11, Trump thông báo trên Truth Social rằng Miller là một trong những cố vấn ông tin cậy nhất và sẽ bắt đầu công việc mới vào thứ Hai, 9/11. Ông đồng thời khen Wiles đã làm việc xuất sắc. Theo CBS và Reuters, Wiles nộp đơn từ chức tối 5/11, sau khi kết quả bầu cử khiến đảng Cộng hòa mất thế đa số. Bà không rời hoàn toàn hệ thống của Trump mà chuyển sang hoạt động chính trị. Thông báo chính thức không quy trách nhiệm cá nhân cho bà về thất bại bầu cử.
Trong gần hai năm, Wiles được nhìn nhận là người giữ kỷ luật vận hành cho một Nhà Trắng vốn từng nổi tiếng thay người liên tục. Là người điều hành chiến dịch tái tranh cử năm 2024, bà thiết lập các quy trình tiếp cận tổng thống, phối hợp lịch trình và kiểm soát những cuộc tranh cãi trong nội bộ. Điều đó không đồng nghĩa bà phản đối chương trình nghị sự của Trump; khác biệt chủ yếu nằm ở cách tổ chức quyền lực. Việc mất đi người điều phối nhiều kinh nghiệm có thể khiến các bộ phận chính sách cạnh tranh ảnh hưởng mạnh hơn.
Những đánh giá về việc Wiles suy giảm vị thế xuất phát chủ yếu từ các nguồn thân cận Nhà Trắng được báo chí dẫn lại. The Times ghi nhận những chỉ trích từ một số nhân vật thuộc phong trào MAGA, cho rằng bà làm chậm những đề xuất cứng rắn. Song các cáo buộc về động cơ, các cuộc đấu đá và ứng viên thay thế không phải đều được xác nhận công khai. Quan sát đáng tin cậy nhất vẫn là kết quả: Trump chọn một cố vấn có bản sắc ý thức hệ rõ nét thay vì tiếp tục đặt trọng tâm vào quản trị nội bộ.
Chính sách nhập cư và phép thử của cử tri
Miller, 41 tuổi, phục vụ xuyên suốt nhiệm kỳ đầu của Trump và sau đó trở thành Phó Chánh văn phòng trong nhiệm kỳ hai. Ông là một trong các kiến trúc sư của chính sách siết biên giới, trục xuất và kiểm soát nhập cư.
Trong nhiệm kỳ đầu, ông góp phần xây dựng những biện pháp hạn chế nhập cảnh gây tranh cãi và chiến lược thực thi biên giới dẫn tới việc chia tách nhiều gia đình. Chính quyền bảo vệ các biện pháp này như công cụ thực thi pháp luật; những người phản đối cho rằng chúng gây tổn hại nhân đạo và thủ tục tố tụng.
Reuters đưa tin Miller từng đề xuất mục tiêu 3.000 vụ bắt giữ người nhập cư mỗi ngày. Việc mở rộng chiến dịch vào các cộng đồng có người cư trú lâu năm đã làm dấy lên tranh cãi. Những đánh giá thăm dò trước bầu cử cho thấy chính sách nhập cư không còn nhận được sự đồng thuận rộng rãi như các khẩu hiệu tranh cử ban đầu. Tuy nhiên, sẽ là giản lược quá mức nếu quy thất bại giữa kỳ chỉ cho nhập cư: giá sinh hoạt, chiến tranh Iran và cách điều hành kinh tế cũng nằm trong mối quan tâm của cử tri.
Đối với những người ủng hộ Trump, việc đưa Miller lên đứng đầu bộ máy có thể báo hiệu cam kết không bỏ cuộc trước sức ép chính trị. Với phe Dân chủ, đó là lựa chọn đáng lo vì ảnh hưởng của Miller tới chiến dịch trục xuất. Hai cách nhìn này cùng làm nổi bật một nghịch lý: nhân vật giỏi huy động nền tảng ủng hộ mạnh nhất chưa chắc đã là người dễ tạo thỏa hiệp khi chính quyền cần hợp tác với một Quốc hội đối lập.
Quốc hội mới và giới hạn quyền lực hành pháp
Từ tháng 1/2027, phe Dân chủ dự kiến kiểm soát Hạ viện và Thượng viện. Vai trò Chánh văn phòng bao gồm sắp xếp tiếp cận tổng thống, điều phối nhân sự và thúc đẩy chính sách qua các cơ quan liên bang. Miller vì vậy có thể giúp Trump ưu tiên hành động hành pháp thay vì đặt kỳ vọng vào những dự luật khó đạt đồng thuận. Nhưng quyền hành pháp không tự động vượt qua các giới hạn luật định: tòa án có thể xét tính hợp pháp của quyết định, còn Quốc hội kiểm soát ngân sách và giám sát.
Lãnh đạo Dân chủ Hakeem Jeffries công khai chỉ trích Miller, trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hoan nghênh sự bổ nhiệm. Đối lập chính trị có thể chuyển thành các phiên điều trần về nhập cư, chiến tranh và điều hành chính phủ. Các vấn đề như phân bổ ngân sách, bổ nhiệm nhân sự và tính minh bạch sẽ tạo ra những cuộc thương lượng không thể giải quyết chỉ bằng những tuyên bố mạnh mẽ. Ngay cả các đồng minh Cộng hòa cũng có thể có lợi ích khác nhau tại địa phương.
Điểm khó của giai đoạn sau bầu cử là phân biệt giữa thông điệp chính trị và kết quả quản trị. Trump từng nói sẵn sàng hợp tác với đảng Dân chủ, nhưng việc chọn Miller khiến các nhà quan sát hoài nghi khả năng nhượng bộ. Tuy nhiên, bổ nhiệm nhân sự không phải bằng chứng chắc chắn về từng quyết sách tương lai. Chỉ khi Nhà Trắng công bố ưu tiên, Quốc hội phản ứng và những chính sách đầu tiên được triển khai, hướng đi mới mới có thể được đánh giá đầy đủ.
