Tàu dầu quay lại, giá vẫn không chịu hạ
Khi Hải quân Mỹ dần làm suy yếu khả năng kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz, các chuyến hàng dầu đã phục hồi về gần mức trước chiến tranh. Ấy vậy mà hôm thứ Năm, giá dầu chuẩn toàn cầu vẫn tăng 4,4% lên 102,31 USD/thùng. Giá xăng trung bình tại Mỹ do Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) theo dõi vẫn trên 4,41 USD/gallon.
Nghịch lý ấy cho thấy một sự thật ít được chú ý: mở lại tuyến đường biển chỉ là bước đầu. Toàn bộ chuỗi cung ứng từ vận chuyển dầu thô tới lọc thành nhiên liệu vẫn chịu sức ép, đẩy chi phí vận hành mọi thứ, từ ô tô, xe tải đến máy bay thương mại và máy móc nông nghiệp, lên cao.
Ba gọng kìm siết chặt thị trường dầu
Theo phân tích của The Wall Street Journal, thị trường dầu đang bị kẹp giữa nhiều mối đe dọa đan xen.
Những yếu tố chính gồm:
- Lưu lượng qua Hormuz khó ước tính chính xác, và giới giao dịch lo ngại xung đột tái bùng phát có thể bóp nghẹt nguồn cung bất cứ lúc nào.
- Lực lượng Houthi ở Yemen đe dọa các tuyến vận tải dầu quanh bán đảo Arab.
- Chiến dịch không kích của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu Nga, vốn là nguồn cung diesel quan trọng cho nhiều nền kinh tế công nghiệp.
Các nhà phân tích của Morgan Stanley ước tính xuất khẩu dầu thô Trung Đông gần đây chỉ thấp hơn mức trước chiến tranh khoảng 7%. Tuy nhiên, nhiều tàu tắt hệ thống định vị hoặc chuyển hàng giữa các tàu trên biển để tránh bị tấn công, khiến số liệu thiếu tin cậy.
Bà Rebecca Babin, chuyên gia giao dịch năng lượng cấp cao tại CIBC Private Wealth, cho rằng dữ liệu có thể hơi lạc quan và không ổn định.
Mọi thứ thực sự rất mù mờ.
Hôm thứ Tư, Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Anh báo cáo ba tàu tại eo biển Hormuz bị trúng đạn. Lượng dầu dự trữ từ Trung Quốc, châu Âu đến Mỹ, vốn làm vùng đệm trong bảy tháng xung đột, đã sụt giảm và giờ cần được bù đắp. Dầu Biển Bắc giao ngay theo chuẩn của Argus Media được giao dịch ở mức 127,42 USD/thùng, cao hơn đáng kể giá hợp đồng tương lai.
Nút thắt nằm ở nhiên liệu tinh chế
Ngân hàng J.P. Morgan ước tính xuất khẩu các sản phẩm tinh chế như xăng, diesel và nhiên liệu máy bay từ Trung Đông vẫn thấp hơn khoảng 40% so với trước chiến tranh. Chi phí vận chuyển cũng tăng vọt: nhiều tàu phải đi vòng qua mũi phía nam châu Phi để tránh Houthi. Theo Argus, cước chở dầu từ Trung Đông tới Trung Quốc, hành trình khoảng 21 ngày bằng siêu tàu chở dầu, gần đây tương đương 35 USD/thùng, so với dưới 7 USD ngay trước khi chiến tranh nổ ra.
Khi công suất lọc dầu ở Trung Đông giảm và Nga hạn chế xuất khẩu diesel sau các đòn tập kích của Ukraine, giá diesel kỳ hạn tại New York có lúc gần gấp đôi giá dầu thô, mức chênh lệch chưa từng ghi nhận. Khảo sát của Fed chi nhánh Dallas cho thấy 48% lãnh đạo doanh nghiệp năng lượng tin rằng phải mất ít nhất một năm để chênh lệch giữa diesel và dầu thô trở về mức năm 2025; con số này với xăng là khoảng 36%.
Cơn bán tháo trái phiếu và bài toán của Fed
Thị trường trái phiếu vốn đã chật vật hấp thụ làn sóng nợ gắn với trí tuệ nhân tạo, thâm hụt ngân sách khổng lồ và một nền kinh tế đủ nóng để giữ lạm phát trên mục tiêu của Fed. Dù hạ nhẹ xuống 5,233% hôm thứ Năm, lợi suất trái phiếu 10 năm vừa trải qua quý tăng mạnh nhất kể từ năm 1994, đẩy lãi suất vay mua nhà tại Mỹ vượt 7%. Áp lực lạm phát có thể kéo dài qua cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, buộc Fed cân nhắc tăng lãi suất thêm.
Nhiều doanh nghiệp, từ nông dân, chuỗi cửa hàng vật liệu xây dựng đến các công ty vận tải, đang đứng trước lựa chọn khó khăn khi các hợp đồng phòng ngừa rủi ro giá ký từ đầu năm sắp hết hạn: chốt giá ngay hay chờ đợi. Theo ông Charlie Macnamara của U.S. Bank, chi phí cao rồi sẽ ngấm dần tới người tiêu dùng. Trong khi đó, ông Trump cho rằng Tehran sẽ không đạt thỏa thuận trước bầu cử, và giới phân tích nhận định với đà bùng nổ AI cùng thị trường chứng khoán kỷ lục, lợi suất trái phiếu vẫn có thể tiếp tục tăng.

















