Quyết định của Canada và thách thức phía Hàn Quốc
Canada đã công bố lựa chọn tập đoàn TKMS của Đức làm nhà cung cấp ưu tiên cho dự án lên đến 12 tàu ngầm mới. Quyết định này được đánh giá là xứng đáng với quyền chủ quyền của Canada trong việc chọn đối tác phù hợp với lợi ích quốc gia.
Tuy nhiên, kết quả này cũng đặt ra câu hỏi hóc búa ở Seoul: Liệu Hàn Quốc có thực sự là ứng cử viên sáng giá, hay sự tham gia của họ chỉ nhằm tăng sức ép thương lượng lên Đức?
Ba vấn đề trọng tâm trong cuộc đấu thầu toàn cầu
Canada mô tả quá trình lựa chọn hết sức cạnh tranh và gắt gao, đồng thời nhấn mạnh quyết định cuối cùng rất sát sao. Tuy nhiên, từ góc độ đấu thầu quốc phòng toàn cầu, có ba vấn đề chính cần được làm rõ:
- Tiêu chí đánh giá có được thể hiện rõ ràng trong yêu cầu đề xuất (RFP)? Trong đấu thầu quốc phòng, bên mời thầu phải đánh giá dựa trên những tiêu chí đã công bố trong RFP. Những yếu tố bên cạnh hiệu năng kỹ thuật như phù hợp với NATO, khả năng hoạt động ở vùng Bắc Cực, lợi ích công nghiệp và mục tiêu địa chính trị đều có thể được tính đến.
- Vì sao Hàn Quốc, không phải một thành viên NATO, lại được chọn vào vòng cuối? Ban đầu, Canada biết rõ Hàn Quốc không phải thành viên NATO nhưng vẫn coi Hanwha Ocean là ứng viên đủ điều kiện và cho phép họ cùng TKMS gửi đề xuất chi tiết. Điều này khiến Hàn Quốc tin rằng họ vẫn có cơ hội thực sự.
- Liệu Hàn Quốc có giúp Canada đạt thỏa thuận tốt hơn với Đức? Việc đặt các nhà thầu cạnh tranh nhằm cải thiện các điều khoản hợp đồng là chiến thuật hợp pháp. Vấn đề đặt ra là liệu việc công khai xem Hàn Quốc là đối thủ nghiêm túc có giúp Canada thúc đẩy TKMS đưa ra gói thầu hấp dẫn hơn về giá cả, tiến độ và hợp tác công nghiệp?
Vấn đề đồng bộ với NATO và vai trò chính trị
Kỹ thuật đồng bộ hoạt động với NATO có thể mang nghĩa đơn thuần là khả năng tương tác hệ thống quốc phòng giữa các nước thành viên với đối tác, và Hàn Quốc có thể đáp ứng được điều này do hệ thống của họ đang vận hành tại nhiều quốc gia NATO. Tuy nhiên, nếu lấy tiêu chuẩn là đồng minh chính thức NATO, chỉ chính phủ mới có thể quyết định điều đó thông qua việc gia nhập liên minh, trong khi điều này gần như không thực hiện được trong tình hình địa chính trị hiện tại.
Nếu tiêu chí này được xem trọng từ đầu, việc loại Hanwha Ocean trước khi gọi họ nộp đề xuất cuối sẽ hợp lý hơn. Việc để họ tiến vào vòng cuối gây nghi ngờ về tính công bằng và có thể xem như chỉ là thủ pháp đòn bẩy thương lượng.
Chiến dịch của Hàn Quốc và ý nghĩa rộng hơn
Hàn Quốc và đội hình "One Team Korea" đã tổ chức chiến dịch ấn tượng, huy động tàu ngầm Dosan Ahn Changho vượt gần 14.000 km sang Canada để chứng minh năng lực vận hành, đồng thời đề xuất chương trình hợp tác dài hạn với sự tham gia của ngành công nghiệp Canada. Dù không giành chiến thắng, nỗ lực này cho thấy sức cạnh tranh toàn cầu của ngành đóng tàu và quốc phòng Hàn Quốc.
Việc Đức được lựa chọn với thiết kế TKMS 212CD thế hệ mới chưa có trong biên chế hoạt động, cùng sự cam kết về các năng lực chiến lược như hoạt động tại Bắc Cực, đã mở rộng hợp tác sang lĩnh vực công nghiệp quốc phòng và chiến lược. Kế hoạch này có nhiều nét tương đồng với những điểm trong đề xuất của Hàn Quốc.
Nghĩa vụ minh bạch và triển vọng tương lai
Dù Canada không thể tiết lộ toàn bộ thông tin về đánh giá kỹ thuật hay vị thế đàm phán, quốc gia này cần minh bạch hơn về việc các tiêu chí như hiệu suất kỹ thuật, thời gian giao hàng, chi phí, lợi ích công nghiệp, đồng bộ NATO và các yếu tố chiến lược được cân nhắc như thế nào.
Hiện nay, TKMS được công nhận là nhà cung cấp ưu tiên ở Canada nhưng hợp đồng cuối cùng vẫn chưa ký. Các vấn đề về giá cả, tiến độ giao hàng, hợp tác công nghiệp và bảo trì vẫn trong quá trình đàm phán. Nếu không đạt được thoả thuận, Hanwha có thể được xem là lựa chọn dự phòng.
Canada và Hàn Quốc đều là cường quốc trung gian, cùng chia sẻ lợi ích về an ninh biển, kinh tế và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Canada cần có trách nhiệm đảm bảo Hàn Quốc được đối xử công bằng như một lựa chọn chiến lược thực thụ, không chỉ là công cụ đàm phán với Đức.
Theo Korea Herald







