Rà soát quy trình chuyển giao điều tra giữa cảnh sát Anh và quân đội Mỹ

Chính phủ Anh cùng các lãnh đạo cảnh sát đang tiến hành đánh giá lại việc các cảnh sát địa phương nhường quyền điều tra các nghi phạm quân nhân Mỹ bị cáo buộc phạm các tội nghiêm trọng trên lãnh thổ Anh cho quân đội Mỹ. Việc này liên quan nhiều cơ quan chính phủ vì cảnh sát Anh có trách nhiệm chính trong việc xử lý các vụ án hình sự xảy ra trên đất nước mình, nhưng trong nhiều trường hợp đã để quân đội Mỹ tiếp quản.

Quyết định chuyển giao này dẫn tới các nghi phạm bị xét xử tại tòa án quân sự Mỹ, nơi các nạn nhân không được hưởng những quyền bảo vệ tương tự như tại tòa án Anh. Đây là hệ thống tư pháp thay thế với nhiều điểm khác biệt trong quá trình tố tụng và xét xử so với hệ thống dân sự Anh.

Loạt vụ án nghi vấn và phản ứng của chính phủ Anh

Quyết định rà soát được kích hoạt sau khi báo Guardian công bố chuỗi các vụ việc, trong đó các lực lượng cảnh sát Anh đã để quân đội Mỹ tiếp quản điều tra các cáo buộc tấn công tình dục nghiêm trọng. Ví dụ điển hình là trường hợp của phi công quân đội Mỹ Jacob Wulfson, bị tố cáo cưỡng hiếp và siết cổ một phụ nữ Anh tên Sarah Steele sau khi họ quen qua ứng dụng hẹn hò. Cảnh sát Cambridgeshire đã nhường quyền điều tra cho cảnh sát quân đội Mỹ, và Wulfson bị xét xử tại tòa án quân sự trên căn cứ không quân Mỹ ở Suffolk.

Bồi thẩm đoàn toàn là các sĩ quan không quân Mỹ kết luận Wulfson có tội trong việc siết cổ bạn tình nhưng không bị kết tội tấn công tình dục. Dưới hệ thống Luật Quân sự Mỹ (Uniform Code of Military Justice - UCMJ), định nghĩa về tội cưỡng hiếp hẹp hơn so với luật Anh, nên nhiều vụ án bị hạ thành tố cáo tấn công tình dục nhẹ hơn. Wulfson chịu án sáu tháng và đang thụ án tại căn cứ không quân RAF Lakenheath ở Suffolk.

Gần đây, các bộ trưởng thuộc Bộ Nội vụ và Bộ Tư pháp Anh đã gặp gỡ nạn nhân Sarah Steele để thảo luận về trường hợp của cô và xem xét thay đổi quy trình làm việc giữa cảnh sát và bên công tố Anh với các vụ liên quan đến quân nhân Mỹ. Phát ngôn viên chính phủ đánh giá Steele đã rất dũng cảm khi tố cáo và cam kết sẽ rút ra bài học để bảo vệ và hỗ trợ các nạn nhân với sự nghiêm túc, tôn trọng và đồng cảm xứng đáng.

Những trường hợp khác và sự khác biệt trong tố tụng quân sự Mỹ

Guardian cũng phát hiện thêm nhiều vụ việc do quân nhân Mỹ ở Anh gây ra trong tình trạng ngoài nhiệm vụ nhưng vẫn được xét xử theo luật quân sự Mỹ, không qua hệ thống tư pháp Anh. Chẳng hạn, Hannes Marschalek bị cáo buộc đã khỏa thân trước mặt một cô gái 16 tuổi và bốn phụ nữ khác ở Littleport, Cambridgeshire.

Advertisement300 × 250

Y nhận tội hành vi khiếm nhã tại tòa quân sự nhưng bản án sau đó bị hủy do lý do kỹ thuật.

Tyrion Davis bị buộc tội cưỡng hiếp hai phụ nữ Anh ở Suffolk, chỉ bị kết tội một lần tấn công tình dục tại tòa quân sự và được tha bổng 10 cáo buộc tấn công tình dục và tiếp xúc tình dục có tính chất lạm dụng khác. James Loubeau, bị cáo buộc thực hiện nhiều vụ cưỡng hiếp và tấn công tình dục ở Đông Anglia, bao gồm cả việc cho thuốc mê một số nạn nhân và đột nhập nhà người khác, cũng tránh được xét xử tại tòa án Anh. Loubeau được tha bổng tại tòa quân sự sau khi chỉ bị xét xử vụ một trong sáu phụ nữ tố cáo y. Tuy nhiên, y bị kết án ở tòa án Miami Mỹ dựa trên kết quả điều tra của FBI với nhiều cáo buộc tương tự xảy ra ở Anh.

Tác động và phản ứng của các lực lượng pháp lý và chính trị Anh

Sau loạt bài báo, Chủ tịch Hội đồng Trưởng Cảnh sát Quốc gia Anh (NPCC), Gavin Stephens đã gửi công văn tới toàn bộ trưởng các lực lượng cảnh sát tại Anh và xứ Wales để quán triệt trách nhiệm pháp lý khi xử lý các vụ án liên quan quân nhân Mỹ đến thăm Anh. Nguồn tin trong chính phủ cho biết các bộ trưởng rất lo ngại vì cảnh sát Anh có thể chưa có ý kiến tư vấn từ Công tố viên Vương quốc Anh (CPS) trước khi quyết định chuyển vụ cho phía quân đội Mỹ.

Theo luật pháp từ thập niên 1950, quân nhân Mỹ thăm Anh có thể bị xử lý bởi tòa án quân đội Mỹ nếu tội phạm xảy ra trong lúc họ đang làm nhiệm vụ hoặc liên quan đến quân nhân khác, tài sản hoặc người thân trong quân đội. Với các trường hợp còn lại, cảnh sát Anh có quyền ưu tiên điều tra. Tuy nhiên, các vụ án vừa được phát hiện cho thấy phía Mỹ đã thúc ép tiếp quản các cuộc điều tra mà về luật pháp họ không được quyền ưu tiên, và cảnh sát Anh đã chấp thuận.

Hai lực lượng cảnh sát ở Suffolk và Cambridgeshire đang tiến hành rà soát các quy trình chuyển giao này. Cambridgeshire công bố họ đang rà soát chính sách từ năm 2018 nhưng chưa biết tổng số vụ án liên quan. Suffolk xác nhận đang kiểm tra lại các quyết định chuyển giao quyền điều tra cho Không quân Mỹ và các thủ tục liên quan.

Quân nhân Mỹ tại Anh và lo ngại từ giới chính trị

Hiện có hơn 12.000 quân nhân Mỹ đồn trú tại Anh trên ít nhất 15 căn cứ và cơ sở. Lực lượng lớn nhất tập trung tại hai căn cứ Không quân Mỹ tại Suffolk gồm RAF Lakenheath và RAF Mildenhall, với cộng đồng quân nhân và gia đình sống rải rác ở khu vực Norfolk và Cambridgeshire lân cận.

Vấn đề trách nhiệm xử lý các tội phạm do quân nhân Mỹ tại Anh gây ra đã thu hút sự quan tâm của nhiều nghị sĩ các đảng chính trị. Nick Timothy, phát ngôn viên về tư pháp của Đảng Bảo thủ, nhấn mạnh Wulfson đáng ra phải bị cảnh sát Anh điều tra kỹ và xét xử tại tòa án Anh. Jess Brown-Fuller, phát ngôn viên tư pháp của đảng Dân chủ Tự do, khẳng định công chúng Anh kỳ vọng mọi tội phạm trên lãnh thổ Anh đều được xử lý theo luật pháp Anh, bất kể nghi phạm là quân nhân nước ngoài.

Trả lời câu hỏi về vụ của Sarah Steele tại nghị trường, Bộ trưởng Tư pháp Sarah Sackman gửi lời bày tỏ sự cảm thông tới nạn nhân và những trường hợp khác được công khai thời gian gần đây.