Hai quán cà phê gây tranh cãi
Ông John Moolenaar đã kêu gọi Starbucks đóng cửa hai quán vừa mở tại Urumqi, cho rằng sự hiện diện của chúng gắn một thương hiệu biểu tượng của Mỹ với chiến dịch của Đảng Cộng sản Trung Quốc nhằm vào người Duy Ngô Nhĩ.
“Đây là một quyết định gây sốc và phá sản về đạo đức của một công ty vốn tự hào về trách nhiệm xã hội. Không có lý do chính đáng nào để một công ty Mỹ kinh doanh tại khu vực mà Đảng Cộng sản Trung Quốc đã giam giữ hơn một triệu người Duy Ngô Nhĩ.” – John Moolenaar, Chủ tịch Ủy ban Đặc biệt về Trung Quốc của Hạ viện Mỹ
Starbucks chưa phản hồi đề nghị bình luận của báo giới. Với một thương hiệu luôn đề cao giá trị xã hội và trách nhiệm doanh nghiệp, quyết định mở rộng sang Tân Cương đặt công ty vào thế khó trước dư luận phương Tây.
Bắc Kinh phản bác
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn cáo buộc ủy ban của ông Moolenaar thường xuyên dựng chuyện vì mục đích chính trị để công kích và bôi nhọ Bắc Kinh.
Cái gọi là ‘diệt chủng’ ở Tân Cương là một lời dối trá trắng trợn.
Theo Reuters, Bộ Ngoại giao Trung Quốc gọi các cáo buộc đàn áp ở Tân Cương là “dối trá trần trụi” và khẳng định khu vực phía tây này có “xã hội ổn định, kinh tế tăng trưởng, đoàn kết dân tộc và hòa hợp tôn giáo”. Với Bắc Kinh, sự hiện diện của các thương hiệu quốc tế là minh chứng cho sự phát triển bình thường của khu vực.
Lời kêu gọi từ các tổ chức nhân quyền
Nhiều chính phủ nước ngoài và tổ chức nhân quyền cáo buộc nhà chức trách Trung Quốc vi phạm nhân quyền đối với hơn 11 triệu người Duy Ngô Nhĩ và các dân tộc thiểu số chủ yếu theo Hồi giáo ở Tân Cương, bao gồm lao động cưỡng bức, hạn chế tôn giáo, giam giữ hàng loạt, chia cắt gia đình và triệt sản cưỡng bức. Đại hội Duy Ngô Nhĩ Thế giới kêu gọi Starbucks “đứng về phía đúng của lịch sử”.
“Sự hiện diện của Starbucks ở Tân Cương phù hợp với câu chuyện của nhà nước – đảng rằng không có gì sai trái ở khu vực này.” – Maya Wang, Phó Giám đốc khu vực châu Á của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền
Các nhóm vận động cũng lo ngại quá trình thương mại hóa ngày càng mạnh ở khu vực có thể biến văn hóa và di sản của người Duy Ngô Nhĩ thành món hàng du lịch.
Chiến lược kinh doanh của Starbucks
Hồi tháng 4, Starbucks đã hoàn tất thỏa thuận liên doanh tại Trung Quốc với quỹ đầu tư Boyu Capital, nhằm mở rộng hiện diện tại thị trường đầy cạnh tranh này.
Bằng cách kết hợp thương hiệu toàn cầu đáng tin cậy của Starbucks với chuyên môn sâu rộng tại địa phương của Boyu, chúng tôi đang định vị doanh nghiệp để phục vụ nhiều khách hàng hơn, có mặt ở nhiều thành phố hơn và củng cố vị thế dẫn đầu trong một thị trường năng động.
Trung Quốc là một trong những thị trường lớn nhất của Starbucks, nhưng công ty đang chịu sức ép cạnh tranh mạnh từ các chuỗi cà phê nội địa giá rẻ. Việc mở rộng sang những thành phố mới, kể cả ở Tân Cương, phản ánh chiến lược tăng trưởng nhưng cũng kéo theo rủi ro về uy tín.
Không chỉ riêng Starbucks
Starbucks không phải công ty phương Tây duy nhất bị chỉ trích vì hoạt động ở Tân Cương. Các chuỗi khách sạn như Hilton, IHG, Marriott và Wyndham cũng bị cáo buộc góp phần “hợp thức hóa” các vi phạm bị cáo buộc trong khu vực.
Hoàn toàn không có cách nào để những tập đoàn trị giá hàng tỷ USD này hoạt động có trách nhiệm trong môi trường như vậy. Chỉ riêng sự hiện diện của họ đã bình thường hóa và hợp thức hóa những vi phạm này.
Báo cáo hồi tháng 2 của Dự án Nhân quyền Duy Ngô Nhĩ cho rằng nhiều thương hiệu công khai đề cao nhân quyền và kinh doanh có đạo đức, nhưng ít thương hiệu thể hiện sự rà soát thực chất về rủi ro hoạt động trong khu vực, cho thấy khoảng cách dai dẳng giữa giá trị doanh nghiệp và hành động thương mại.















