Cuộc họp khẩn kết thúc trong bế tắc
Hôm thứ Năm (1/10), các bộ trưởng năng lượng Anh và EU ngồi lại trong một cuộc họp khẩn nhằm tìm lối ra cho cuộc khủng hoảng diesel đang âm ỉ. Theo tờ The Times, cuộc họp tan mà không có kết luận. Một nguồn tin ngoại giao khẳng định châu Âu quyết không khuất phục trước sức ép, nhưng một nguồn khác thừa nhận vài thủ đô sẵn sàng thương lượng với Washington. Một cuộc gặp giữa quan chức EU và Mỹ có thể diễn ra sớm nhất vào thứ Sáu.
Yêu cầu của Nhà Trắng khá rõ ràng: Pháp, Đức và Italy – ba nước nắm giữ tổng cộng hơn 900 ngày nguồn cung dự trữ – cần đưa một phần ra thị trường trong sáu tháng tới để hạ nhiệt giá toàn cầu. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright tỏ ra tin chắc rằng châu Âu sẽ đồng ý.
Quý vị sẽ sớm nghe những người bạn của chúng tôi ở châu Âu công bố về nguồn cung diesel mới được đưa ra thị trường, giúp kéo giá diesel xuống một cách đáng kể.
Nước Anh – mắt xích mong manh nhất
Trong số các nước châu Âu, Anh ở thế dễ tổn thương hơn cả. Vài con số cho thấy rõ điều đó:
Kho dự trữ diesel của Anh chỉ đủ dùng trong khoảng 40 ngày.
Mỹ cung cấp khoảng một phần tư lượng diesel nhập khẩu của Anh; theo Fuels Industry UK, tỷ lệ này năm 2025 là 31%.
Giá diesel tại trạm bơm đã vượt 2 bảng mỗi lít, riêng ở London có nơi niêm yết tới 209,9 xu.
Việc đóng cửa hai nhà máy lọc dầu Grangemouth và Lindsey khiến sản lượng lọc dầu của Anh năm 2025 rơi xuống mức thấp kỷ lục, đẩy nước này vào thế phụ thuộc sâu hơn. Thomas Pugh, kinh tế trưởng của công ty RSM, cảnh báo việc mất gần 90.000 thùng mỗi ngày từ Mỹ sẽ khiến nước Anh càng phơi mình trước những biến động giá toàn cầu.
Kho dự trữ là tấm đệm, không phải công cụ hạ giá
Một nguồn tin tại Whitehall gọi cách làm của Washington là “chiến thuật đàm phán trơ tráo” và cảnh báo nếu châu Âu chiều theo trong khi Biển Đỏ bị chiến sự chặn đứng, mùa đông tới có thể chứng kiến tình trạng thiếu hụt “rất, rất tồi tệ”. Người này nhấn mạnh: kho dự trữ tồn tại để làm tấm đệm khi nguồn cung thiếu hụt, chứ không phải để kéo giá nhiên liệu xuống.
London muốn mọi quyết định xả kho phải do Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) điều phối. Cơ quan này từng điều phối việc giải phóng 400 triệu thùng dầu khi xung đột với Iran nổ ra, nhưng gần đây đã đứng ngoài dù giá dầu vượt 100 USD mỗi thùng. IEA từ chối bình luận.
Mối lo lớn nhất nằm ở eo biển Bab al-Mandeb – cửa ngõ phía nam Biển Đỏ, nơi dầu của Saudi Arabia đang được chuyển đi. Nếu lực lượng Houthi tại Yemen phong tỏa tuyến đường này, kho dự trữ của châu Âu sẽ là chiếc phao cứu sinh cuối cùng.
Bàn cờ chính trị hai bờ Đại Tây Dương
Ở Washington, sức ép đến từ chính các đồng minh Cộng hòa. Thượng nghị sĩ bang Iowa Chuck Grassley cùng các nghị sĩ vùng nông nghiệp thúc đẩy lệnh cấm vì lo cử tri trừng phạt tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tuy vậy, chính ông Wright và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng cảnh báo lệnh cấm có thể phản tác dụng, đẩy giá lên ở những vùng của Mỹ vốn nhập nhiên liệu từ thị trường quốc tế. Mỹ xuất khẩu khoảng 1,6 triệu thùng diesel mỗi ngày, và nhà kinh tế năng lượng Philip Verleger cảnh báo giá diesel thế giới có thể tăng tới 100% nếu dòng chảy này bị cắt. Ủy ban châu Âu thẳng thắn gọi đó là “một ý tưởng rất tồi”.
Tại London, Bộ trưởng Tài chính John Healey nói chính phủ coi mối đe dọa này “rất nghiêm túc”, còn Andy Burnham cam kết sẽ vận động ông Trump miễn trừ cho nước Anh. Người phát ngôn chính phủ trấn an rằng Anh có “nguồn cung đa dạng và vững vàng”. Phe đối lập không chấp nhận lời trấn an ấy.
Nước Anh giờ phải gọi điện khắp châu Âu để hỏi về diesel, bởi Công đảng đã dành hai năm gây chiến với năng lượng nội địa.













