Một cuộc bầu cử, hai cách định giá rủi ro
Chiến thắng giữa nhiệm kỳ của Đảng Dân chủ không khiến nhà đầu tư rời bỏ chứng khoán như một số dự báo về bất ổn chính trị. Ngược lại, họ coi kết quả đã rõ ràng là cơ hội để đánh giá lại rủi ro. Khi hai viện Quốc hội chuyển sang phe đối lập với Tổng thống Donald Trump, các thay đổi lớn về ngân sách hoặc pháp luật có thể khó được thông qua hơn, dù quyền hành pháp và nguy cơ bế tắc vẫn còn nguyên.
Theo dữ liệu đóng cửa Reuters công bố, Dow Jones tăng 1.569,40 điểm, tương đương khoảng 3%, lên 53.356,12 điểm; S&P 500 tăng 1,6% lên 7.688,62 điểm; Nasdaq Composite tiến 1,4% lên 25.736,51 điểm. Các con số thể hiện một phiên hưng phấn, không phải sự bảo đảm rằng xu hướng tăng sẽ kéo dài.
Terry Sandven, chiến lược gia tại U.S. Bank Wealth Management, nhận định việc kết quả bầu cử trở nên rõ ràng làm giảm bất định, còn cơ chế kiểm soát lẫn nhau tại Washington đôi khi có lợi cho cổ phiếu. Tuy nhiên, Quốc hội chia rẽ cũng có thể cản trở các thỏa thuận tài khóa khi thời hạn cấp ngân sách đến gần.
Cơn sốt AI bước vào phép thử chi phí
Nghịch lý lớn nhất nằm ở chính ngành công nghệ. Microsoft tăng 6,7%, Amazon 6,1%, Alphabet 3,2% và Meta Platforms 1,4%.
Thị trường cho rằng những doanh nghiệp có bảng cân đối mạnh, kho năng lực tính toán lớn và dòng tiền đa dạng có thể được hưởng lợi tương đối nếu việc mở rộng trung tâm dữ liệu diễn ra chậm lại.
Ở chiều ngược lại, Hut 8 mất 23%, IREN giảm 11%, Core Scientific giảm 10% và Applied Digital giảm 6,7%. Những doanh nghiệp phụ thuộc vào tốc độ triển khai công suất mới phải đối mặt đồng thời với chi phí vốn cao, nhu cầu điện lớn và nguy cơ kéo dài thời gian cấp phép. Chỉ số bán dẫn Philadelphia giảm 3,1%, xuống mức thấp nhất sáu tháng, cho thấy tâm lý lo ngại lan sang chuỗi cung ứng.
Texas và Georgia, hai địa bàn có nhiều dự án cơ sở dữ liệu quy mô lớn, trở thành tâm điểm sau thắng lợi của Đảng Dân chủ. Tranh luận tại địa phương không đơn thuần là ủng hộ hay phản đối AI: người dân còn hỏi ai trả chi phí nâng cấp lưới điện, ai được ưu tiên sử dụng nước và liệu lợi ích việc làm có tương xứng với nguồn lực tiêu hao.
Dầu giảm, dòng tiền đổi hướng
Một động lực khác cho đà tăng đến từ dầu mỏ. Giá dầu giảm sâu khi một bộ phận nhà đầu tư kỳ vọng tương quan quyền lực mới tại Washington có thể tạo sức ép hướng đến giảm căng thẳng liên quan cuộc chiến Iran. Đây là đặt cược của thị trường chứ không phải bằng chứng rằng xung đột đã có lộ trình kết thúc.
Dầu rẻ hơn có thể giảm áp lực lên vận tải, tiêu dùng và kỳ vọng lạm phát, nhưng kéo cổ phiếu năng lượng đi xuống. Trong phiên, nhóm hàng tiêu dùng không thiết yếu thuộc S&P 500 tăng 4,3%, trái lại nhóm năng lượng giảm 4,8%. Đồng USD suy yếu so với nhiều đồng tiền chủ chốt và lợi suất trái phiếu Kho bạc dài hạn đi xuống, cho thấy sự điều chỉnh diễn ra trên nhiều loại tài sản.
Các doanh nghiệp quốc phòng như Lockheed Martin, RTX và Northrop Grumman chịu áp lực khi đề xuất ngân sách quốc phòng 1.500 tỷ USD của Trump được dự báo sẽ gặp sự phản biện mạnh hơn. Trái lại, các doanh nghiệp năng lượng sạch tăng vì thị trường kỳ vọng chính sách hỗ trợ ngành này khó bị đảo ngược hoàn toàn.
Từ cơn hưng phấn đến bài toán thực thi
Phản ứng thị trường sau bầu cử chủ yếu phản ánh định giá lại xác suất chính sách. Quốc hội có thể tăng cường điều trần và giám sát, nhưng không đồng nghĩa mọi dự án trung tâm dữ liệu sẽ bị dừng, hay mọi biện pháp năng lượng sạch sẽ được mở rộng. Luật mới cần thỏa hiệp giữa các bên và còn chịu tác động của quyền phủ quyết tổng thống.
Ngay cả với AI, một lệnh hạn chế xây dựng có thể tạo ra hai tác động trái chiều: bảo vệ người dân trước áp lực lên hạ tầng địa phương, đồng thời nâng rào cản gia nhập thị trường và giúp những công ty đã sở hữu năng lực tính toán củng cố vị thế. Lợi ích xã hội của việc quản lý vì thế phụ thuộc vào chi tiết quy định, không chỉ vào nhãn chính trị.
Nhà đầu tư vẫn phải theo dõi lợi nhuận doanh nghiệp, lãi suất, nhu cầu tính toán thực tế và diễn biến địa chính trị. Phiên tăng mạnh cho thấy sức hấp dẫn của sự rõ ràng sau một cuộc bỏ phiếu, nhưng tương lai của Phố Wall sẽ được quyết định bởi năng lực tạo dòng tiền bền vững hơn là một ngày giao dịch đầy cảm xúc.
