Quyết định của Fed và phản ứng từ Nhà Trắng
Ủy ban Thị trường Mở Liên bang, cơ quan hoạch định lãi suất của Fed, đã bỏ phiếu nhất trí tăng lãi suất 25 điểm cơ bản lên vùng 3,75% - 4,00%. Đây là lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023. Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho rằng quyết định này nghiêm túc và có trách nhiệm, trong bối cảnh lạm phát đã ở mức quá cao trong thời gian quá dài.
Ông Trump đã nhiều lần kêu gọi giảm mạnh lãi suất, cho rằng Mỹ có mức tín nhiệm tốt nhất thế giới và nên có lãi suất 1% hoặc thấp hơn. Sau quyết định của Fed, ông chỉ trích đây là một đợt tăng lãi suất chống lại mình, đồng thời cáo buộc các nhà hoạch định chính sách hành động vì động cơ chính trị. Fed khẳng định các quan chức của họ tập trung vào nhiệm vụ kiểm soát lạm phát, việc làm và ổn định kinh tế.
Đe dọa ngừng giao thương với các nước thâm hụt
Trong thông điệp trên mạng xã hội và các phát biểu trước đó, ông Trump nói Mỹ có thể ngừng giao thương với mọi nước mà Washington đang thâm hụt, cho rằng điều này sẽ giúp Mỹ thu về ít nhất 1,5 nghìn tỷ USD mỗi năm. Theo nội dung video Al Jazeera, các nước được nhắc cụ thể gồm Canada, Mexico và Liên minh châu Âu.
Cần phân biệt giữa một lời đe dọa chính trị và một biện pháp đã được ban hành. Việc thực sự chấm dứt thương mại với các đối tác lớn sẽ đòi hỏi các quyết định pháp lý, hành chính và ngoại giao phức tạp, đồng thời có khả năng làm gián đoạn chuỗi cung ứng. Canada và Mexico gắn chặt với kinh tế Mỹ qua USMCA, còn EU là một trong các đối tác thương mại lớn nhất của Washington. Những quan hệ này liên quan từ thực phẩm, ô tô, năng lượng đến công nghệ và dịch vụ.
Một chính sách kinh tế có sức mạnh lâu dài khi nó giảm bất định, thay vì biến bất định thành công cụ gây sức ép.
Thuế quan, lạm phát và chi phí đối với đời sống
Các lời đe dọa thương mại xuất hiện trong lúc chính quyền Mỹ đã sử dụng thuế quan như một công cụ kinh tế và đàm phán. Tuy nhiên, thuế quan hoặc gián đoạn thương mại không tự động làm giảm thâm hụt. Chúng có thể khiến hàng hóa đầu vào đắt hơn, buộc doanh nghiệp điều chỉnh nguồn cung, và một phần chi phí cuối cùng có thể chuyển sang người tiêu dùng dưới dạng giá cao hơn.
Đó cũng là điểm giao nhau với chính sách của Fed. Khi giá năng lượng và nhiều chi phí khác đẩy lạm phát lên, ngân hàng trung ương có xu hướng duy trì chính sách thắt chặt hơn để kiềm chế đà tăng giá. Nếu thương mại trở nên khó đoán hơn, doanh nghiệp có thể chậm đầu tư và các hộ gia đình khó lập kế hoạch chi tiêu. Mục tiêu hỗ trợ sản xuất trong nước vì thế cần đi kèm đánh giá thận trọng về hệ quả lạm phát.
Canada, Mexico, EU và bối cảnh quan hệ đồng minh
Căng thẳng với EU cũng gắn với đề xuất của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen về việc Canada trở thành thành viên liên kết đầu tiên của khối. Ông Trump nói ông có thể áp thuế rất nặng hoặc ngừng giao thương với châu Âu trên nhiều lĩnh vực nếu xem kế hoạch này là hành động thù địch. Sự việc cho thấy thương mại đang gắn ngày một nhiều với các tính toán chiến lược và liên minh.
Trước diễn biến hiện nay, Canada, Mexico và các nước EU không chỉ là bên bán hàng cho Mỹ. Họ là đối tác an ninh, đầu tư và chuỗi cung ứng của Washington trong một thế giới chịu nhiều cú sốc từ chiến sự, năng lượng và cạnh tranh công nghệ. Tranh chấp có thể là một phần bình thường của thương mại quốc tế, nhưng leo thang quá nhanh có thể làm suy yếu chính các mạng lưới hợp tác mà Mỹ cần để tăng sức chống chịu kinh tế.

















