Cổ phiếu công nghệ châu Á lao dốc theo Phố Wall, nỗi lo về cơn sốt AI lan từ Mỹ sang Hong Kong và Hàn Quốc

Cú rơi trên thị trường Mỹ hôm 5/11 đã đánh vào những doanh nghiệp từng dẫn dắt đà tăng của nhóm công nghệ. Nasdaq Composite giảm 5,5%, còn Nasdaq-100, tập hợp các công ty phi tài chính lớn niêm yết trên Nasdaq, mất 6,4%. Chỉ số bán dẫn Philadelphia lao dốc khoảng 12%. Reuters ghi nhận cổ phiếu Nvidia và AMD giảm mạnh khi nhà đầu tư điều chỉnh kỳ vọng đối với dòng vốn đổ vào trí tuệ nhân tạo. Những con số hàng nghìn tỷ USD là mức giảm giá trị thị trường trên giấy, không phải khoản tiền mặt đồng loạt rút khỏi hệ thống tài chính.

Sáng thứ Sáu, áp lực ấy hiện rõ trên bảng điện châu Á. Theo số liệu đầu phiên được South China Morning Post ghi nhận, Hang Seng giảm 1,5% xuống 24.458,68 điểm lúc 9 giờ 32 phút, Hang Seng Tech giảm 2,1%, CSI 300 của Trung Quốc đại lục giảm 1,8% và Star 50, chỉ số có tỷ trọng doanh nghiệp công nghệ cao, giảm 3,5%. Đây là ảnh chụp thị trường ở một thời điểm, không phải mức đóng cửa cả ngày. Dòng vốn quốc tế đang định giá lại cùng một câu chuyện đầu tư trên nhiều múi giờ.

Hàn Quốc nhạy cảm đặc biệt với làn sóng này bởi Samsung Electronics và SK Hynix có vị trí quan trọng trong chuỗi cung ứng bộ nhớ cho hệ thống AI. Reuters đưa tin Kospi đã giảm tới 8,6% trong giao dịch sáng 6/11, kích hoạt cơ chế ngắt giao dịch 20 phút.

Samsung giảm khoảng 10% và SK Hynix giảm khoảng 13% vào thời điểm được ghi nhận. Các biến động có thể đổi chiều về sau, song phản ứng ban đầu phản ánh mức độ tập trung rủi ro của thị trường vào ngành bán dẫn.

Chip nhớ băng thông cao, máy chủ, thiết bị mạng và nguồn điện là các mắt xích liên kết doanh nghiệp Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản với các nhà vận hành trung tâm dữ liệu Mỹ. Khi nhà đầu tư lo tiến độ xây dựng bị lùi lại, họ lập tức chất vấn thời gian giao hàng và tốc độ ghi nhận doanh thu của cả chuỗi. Nhưng chậm xây dựng không đồng nghĩa công nghệ AI hết nhu cầu: câu hỏi then chốt là nhu cầu thực tế, khả năng tài trợ và thời gian hoàn vốn có khớp với các dự báo rất lạc quan trước đó hay không.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ đem lại một chất xúc tác chính trị. Sau khi Đảng Dân chủ thắng lớn, thị trường lo rằng các chính quyền tiểu bang và cơ quan lập pháp sẽ xem xét kỹ hơn việc cấp phép trung tâm dữ liệu, tác động đến giá điện và sử dụng nước. Các dự án này cần diện tích lớn, lưới điện mạnh và thường phải ký hợp đồng cung cấp điện dài hạn. Phản ứng của cộng đồng địa phương vì vậy có thể quyết định tiến độ, ngay cả khi nhà đầu tư và doanh nghiệp vẫn tin vào tương lai của AI.

Một dự án bị trì hoãn có thể làm dịch chuyển lịch đặt mua bộ xử lý đồ họa, bộ nhớ, hệ thống làm mát và thiết bị điện. Những công ty dựa nhiều vào vay nợ có nguy cơ chịu áp lực lớn hơn vì chi phí lãi vay phát sinh trước khi cơ sở mới tạo doanh thu. Tuy nhiên, chưa có cơ sở để kết luận mọi dự án tại Mỹ sẽ bị đình chỉ hoặc các thay đổi pháp lý sẽ diễn ra ngay lập tức. Đợt bán tháo thể hiện tâm lý phòng vệ trước rủi ro chính sách và tài chính, hơn là bằng chứng một kế hoạch đầu tư đã đồng loạt bị hủy bỏ.

Đối với Hong Kong và Trung Quốc đại lục, cổ phiếu công nghệ chịu tác động đồng thời từ tâm lý thị trường toàn cầu và kỳ vọng riêng về ngành chip, điện toán đám mây, xuất khẩu. Những doanh nghiệp ít phụ thuộc vào ngân sách xây trung tâm dữ liệu Mỹ có thể chịu tổn thất gián tiếp do nhà đầu tư thu hẹp vị thế rủi ro. Vì vậy, mức giảm của một chỉ số không nên được hiểu như dự báo chắc chắn về lợi nhuận của mọi công ty cấu thành.

Đợt rung lắc cũng nhắc nhà đầu tư phân biệt sự phát triển dài hạn của trí tuệ nhân tạo với giá mua cổ phiếu ở hiện tại. Giá trị doanh nghiệp có thể đã phản ánh nhiều năm tăng trưởng, trong khi tiến độ cấp phép, cung cấp điện và xây dựng chỉ cần lệch vài quý đã đủ ảnh hưởng kỳ vọng. Các phiên tiếp theo cần theo dõi lợi suất trái phiếu, chi phí huy động vốn, tin tức về phê duyệt dự án và báo cáo đơn hàng từ nhà sản xuất chip. Sự tỉnh táo quan trọng hơn cả việc tìm một lý do duy nhất cho mọi mũi tên đỏ.