Dầu mỏ dần quay lại eo biển Hormuz
Ban biên tập The Wall Street Journal cho rằng Đô đốc Brad Cooper và lực lượng của Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ đã xoay chuyển cục diện tại eo biển Hormuz. Những số liệu được dẫn chứng gồm:
- Theo Kpler, lượng dầu trung bình bảy ngày đi qua eo biển đạt 14,19 triệu thùng mỗi ngày, so với mức 17,13 triệu thùng trước chiến tranh.
- Phần lớn lượng thiếu hụt là dầu xuất khẩu của Iran bị lệnh phong tỏa của Mỹ chặn lại.
- Đường ống vòng tránh của Ả Rập Xê Út hoạt động trở lại, và việc bốc dầu tại cảng Yanbu bên Biển Đỏ đang tăng tốc.
- Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent ước tính Iran sẽ giao lô dầu cuối cùng còn lênh đênh trên biển cho Trung Quốc vào giữa tháng 10.
Theo bài xã luận, điều này làm giảm sức ép lên phương Tây và các đồng minh vùng Vịnh, trong khi Iran phải chật vật tìm nguồn tiền.
Iran mất dần các “huyết mạch” kinh tế
Bên cạnh lệnh phong tỏa trên biển, Bộ trưởng Bessent đang gây sức ép chưa từng có lên các đối tác thương mại của Iran. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã cắt đứt thương mại với Iran, Thổ Nhĩ Kỳ đóng cửa các ngân hàng Iran, và nhiều nước trong khu vực tạm ngừng các chuyến bay tới Tehran.
Theo bài xã luận, từng nguồn sống của Iran đang dần bị cắt đứt. Nguồn thu từ dầu cạn kiệt, hàng hóa nhập khẩu ngày càng khó khăn khi lệnh trừng phạt được siết chặt, khiến nền kinh tế Iran rơi vào tình trạng chật vật.
Đồng rial lao dốc kỷ lục
Ngày thứ Ba, đồng rial của Iran lập đáy mới, vượt mốc 2,5 triệu rial đổi một USD. Để so sánh, đầu năm 2018 tỷ giá là 35.000 rial đổi một USD, và đầu năm 2026 là gần 1,5 triệu rial. Đồng tiền mất giá mạnh kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ được tái áp dụng.
“Khi bạn hiểu rằng đây là một nhiệm vụ quân sự, rằng những con số mà Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright đưa ra không phải ước tính mà là số thùng dầu thực tế do thuyền trưởng báo cáo cho Hải quân Mỹ, bạn sẽ hiểu ngay rằng các công cụ nguồn mở đã sai. Chúng ta kiểm soát eo biển Hormuz.” — Richard Goldberg
Ông Goldberg thuộc Quỹ Bảo vệ các nền Dân chủ (FDD), một tổ chức nghiên cứu có lập trường cứng rắn với Iran, là một trong những người sớm dự báo thành công của các biện pháp Mỹ tại Hormuz. Đây là đánh giá của phía ủng hộ chính sách gây sức ép tối đa.
Iran chưa ngừng tấn công
Ngay cả bài xã luận cũng thừa nhận Iran chưa từ bỏ. Hôm thứ Tư, Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải của Anh ghi nhận ba vụ tấn công thành công của Iran nhằm vào tàu thuyền, và thị trường đang tính đến khả năng Tehran leo thang. Ban biên tập cảnh báo về một “bất ngờ tháng 10” có thể xảy ra trước bầu cử giữa kỳ của Mỹ.
Iran vẫn có thể đánh vào hạ tầng năng lượng quan trọng của vùng Vịnh, và tình trạng thiếu dầu diesel toàn cầu vẫn đẩy giá tăng vọt. Ban biên tập cho rằng thách thức hiện nay là duy trì sức ép và biến lợi thế chiến thuật thành mục tiêu chiến lược, thậm chí là chấm dứt chương trình hạt nhân hoặc chính quyền Iran, một mục tiêu gây nhiều tranh cãi.
Những góc nhìn thận trọng hơn
Không phải ai cũng chia sẻ sự lạc quan của bài xã luận. Giá dầu thế giới vẫn neo trên 100 USD mỗi thùng, châu Âu đang bị Mỹ thúc ép xả kho diesel dự trữ, và người tiêu dùng nhiều nước vẫn chịu cảnh giá nhiên liệu kỷ lục. Một số nhà phân tích lưu ý rằng khi bị dồn vào chân tường, Tehran có thể chuyển sang các chiến thuật phi đối xứng nguy hiểm hơn, hoặc mở rộng xung đột qua các lực lượng đồng minh như Houthi tại Yemen.
Ngoài ra, sức ép kinh tế đè nặng nhất lên người dân Iran bình thường, trong khi các nỗ lực ngoại giao qua trung gian Qatar và Ai Cập vẫn chưa mang lại kết quả. Câu hỏi lớn vẫn là liệu lợi thế trên biển có mở đường cho một thỏa thuận bền vững, hay chỉ là một chương nữa trong cuộc xung đột còn kéo dài.

















