Từ Tokyo đến Seoul: áp lực lan khắp khu vực
Tại thời điểm Reuters cập nhật sáng 20/11, Nikkei 225 của Nhật Bản giảm khoảng 4,1%, hướng tới mức giảm 6,8% trong tuần. KOSPI của Hàn Quốc mất khoảng 4,4%, trong khi thị trường Đài Loan lùi 5% trong ngày và gần 16% trong tuần. Đây là các con số trong phiên, có thể thay đổi khi thị trường đóng cửa. Đặc điểm chung của ba thị trường là mức độ hiện diện lớn của các doanh nghiệp bán dẫn, điện tử và chuỗi cung ứng trung tâm dữ liệu.
Nhịp giảm sâu khiến chỉ số MSCI châu Á – Thái Bình Dương ngoài Nhật Bản có nguy cơ khép lại tuần mất 8,3%, tệ nhất từ tháng 3/2020. So sánh lịch sử không có nghĩa điều kiện kinh tế hiện nay giống đại dịch; nó cho thấy tốc độ điều chỉnh giá tài sản khi dòng vốn rút khỏi một nhóm cổ phiếu đã tăng nhanh có thể mạnh đến đâu.
Anthropic niêm yết rực rỡ, nhưng thị trường không vui
Điểm tương phản gây chú ý xuất hiện ở New York hôm 19/11. Anthropic, nhà phát triển chatbot Claude, chào bán cổ phiếu lần đầu với giá 83 USD mỗi cổ phiếu. Cổ phiếu kết phiên ở 97,17 USD, cao hơn khoảng 17%, nhưng các chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite vẫn giảm trên 2%. Mức tăng của một doanh nghiệp đầu ngành vì thế không biến thành lòng tin dành cho toàn bộ hệ sinh thái AI.
Các nhà đầu tư bắt đầu tách biệt hai câu hỏi vốn dễ bị đánh đồng: công nghệ AI có tạo ra sản phẩm hữu ích hay không, và mức giá cổ phiếu hiện nay đã phản ánh quá nhiều lợi nhuận tương lai hay chưa. Doanh thu có thể tăng nhanh, nhưng chi phí chip, điện năng, trung tâm dữ liệu và vốn vay cũng tăng theo. Một thương vụ IPO được đón nhận nồng nhiệt không tự động chứng minh mọi mắt xích của ngành đều có khả năng sinh lời tương xứng.
Khi kỳ vọng quá đông, chỉ cần một bước lùi
Reuters dẫn nhận định của Preston Pagli tại Citi rằng tâm lý né tránh rủi ro tăng lên khi nhà đầu tư tháo gỡ những vị thế giao dịch tập trung đông người và đánh giá lại môi trường kinh tế vĩ mô. Diễn biến cũng cho thấy một chuỗi tin tốt về lợi nhuận có thể không đủ sức cứu thị trường khi giá đã phản ánh kịch bản lạc quan.
Kết quả kinh doanh mạnh của Nvidia trước đó không tạo được bước ngoặt tâm lý như giới giao dịch kỳ vọng.
Thêm vào sự thận trọng là những câu hỏi về mối quan hệ tài chính chằng chịt giữa nhà phát triển mô hình, nhà sản xuất chip và nhà cung cấp điện toán đám mây. Những khoản chi tiêu khổng lồ hôm nay dựa trên dự báo nhu cầu nhiều năm tới; nếu tốc độ ứng dụng thực tế chậm hơn kế hoạch, sức ép có thể lan từ doanh nghiệp công nghệ sang chủ nợ, nhà cung cấp và thị trường chứng khoán rộng hơn. Đây là rủi ro được cân nhắc, không phải kết luận rằng ngành AI đã đổ vỡ.
USD mạnh lên và bài toán của dòng tiền trú ẩn
Khi cổ phiếu giảm, chỉ số USD được Reuters ghi nhận quanh 103,86 điểm, gần đỉnh 19 tháng. Đồng bạc xanh được hỗ trợ bởi nhu cầu tìm tài sản thanh khoản và kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ có thể duy trì chính sách tiền tệ cứng rắn hơn. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm quanh 5,02%, còn kỳ hạn hai năm từng chạm 4,749% khi dòng tiền tìm đến trái phiếu.
Đồng USD mạnh tạo thêm áp lực đối với các nền kinh tế và doanh nghiệp vay nợ bằng USD, trong khi mức lãi suất cao làm giảm giá trị hiện tại của lợi nhuận kỳ vọng xa trong tương lai. Vàng cũng không tránh được bán tháo: Reuters ghi nhận giá giảm khoảng 2,5% xuống 3.533,40 USD mỗi ounce. Trong những giai đoạn căng thẳng, nhà đầu tư đôi khi bán cả tài sản thường được coi là nơi trú ẩn để đáp ứng nhu cầu tiền mặt hoặc điều chỉnh danh mục.
Sau cú giảm, điều gì mới là tín hiệu quan trọng?
Nhà đầu tư sẽ tiếp tục quan sát báo cáo lợi nhuận, dòng tiền tự do và kế hoạch đầu tư của các doanh nghiệp liên quan đến AI, thay vì chỉ nhìn vào quy mô các thông báo hợp tác. Cùng lúc, định hướng lãi suất của Fed, giá năng lượng và điều kiện tín dụng quyết định khả năng thị trường hấp thụ các khoản đầu tư công nghệ kéo dài nhiều năm. Tính minh bạch trong nguồn thu, chi phí vận hành và tiến độ triển khai có thể quan trọng hơn khẩu hiệu về cuộc cách mạng công nghệ.
Không thể biết từ một phiên giao dịch liệu thị trường đã tạo đáy hay chưa. Điều có thể thấy là niềm tin vào AI đang chuyển từ kỳ vọng tăng trưởng bằng mọi giá sang yêu cầu chứng minh hiệu quả kinh tế. Sự điều chỉnh đau đớn đối với giá cổ phiếu không đồng nghĩa mọi thành tựu của AI mất giá trị; nó nhắc rằng một công nghệ hữu ích và một khoản đầu tư đúng giá là hai điều khác nhau.

















