Iran bác bỏ đề xuất chia đôi luồng vận tải tại Hormuz

Phó Ngoại trưởng Iran Kazem Gharibabadi cho biết trong cuộc phỏng vấn với truyền hình nhà nước Iran rằng Oman đã đề xuất chia Kênh đào Hormuz thành hai luồng vận tải, mỗi luồng đảm nhận 50% lưu lượng tàu thuyền đi qua. Tuy nhiên, Tehran đã bác bỏ kế hoạch này và đề xuất một phương án tạm thời cho phép các tàu vận tải chỉ được lưu thông qua vùng biển thuộc chủ quyền Iran. Ông khẳng định chính sách của Iran là tuyến đường biển này sẽ "không bao giờ trở lại tình trạng trước chiến tranh."

Đô đốc Habibollah Sayyari, phó Tư lệnh Quân đội Iran, nhấn mạnh rằng không có hoạt động nào được phép diễn ra tại Hormuz nếu không có sự cho phép của Iran. Ông khẳng định hải quân Iran kiểm soát hoàn toàn phần phía đông của Kênh đào Hormuz, vùng biển phía bắc Ấn Độ Dương và vùng Vịnh Oman.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cũng thông báo đã chặn và kiểm tra ba tàu chở dầu qua khu vực này, khẳng định quyền kiểm soát hoàn toàn tuyến đường biển chiến lược.

Tấn công bất ngờ bằng tên lửa đạn đạo nhằm vào lực lượng Mỹ tại Jordan

Chỉ vài giờ sau tuyên bố trên, IRGC đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo nhằm vào lực lượng Mỹ đóng tại Jordan trong một cuộc tấn công bất ngờ. Theo Bộ Chỉ huy Trung tâm Quân sự Mỹ (CENTCOM), các tên lửa được phóng lúc 17h45 giờ miền Đông (Mỹ) và toàn bộ đã bị hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo đánh chặn thành công.

Quân đội Jordan xác nhận đã đánh chặn 5 quả tên lửa từ phía Iran. IRGC cho biết cuộc tấn công nằm trong khuôn khổ Chiến dịch Nasr 2 với mục tiêu là căn cứ không quân và trụ sở CENTCOM ở Jordan.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết lực lượng Mỹ chỉ có vài phút để đánh chặn các tên lửa. Ông cũng tuyên bố sẽ đáp trả mạnh mẽ và cảnh báo rằng Iran sẽ nhận bài học cứng rắn từ Washington.

Phản ứng quân sự và căng thẳng khu vực gia tăng

Ngay sau khi tên lửa Iran bị đánh chặn, chiến đấu cơ Mỹ cùng liên quân Saudi đã tiến hành không kích nhằm vào các địa điểm hậu cần và kho vũ khí của các nhóm do Iran hậu thuẫn trên khắp miền đông Iraq. CENTCOM cho biết các địa điểm này là mục tiêu do nhóm Vệ binh Cách mạng Iran điều khiển sau hơn 30 vụ tấn công bằng drone trong 72 giờ trước đó.

Advertisement300 × 250

Saudi Arabia thông báo đã chặn nhiều drone tấn công các cơ sở dầu mỏ và cáo buộc các nhóm thân Iran hoạt động tại Iraq đứng sau các vụ việc này.

Lực lượng Dân quân Hashd al-Shaabi (Lực lượng Phong trào Huy động Nhân dân), một tổ chức bán quân sự do nhà nước Iraq quản lý và có nhiều đơn vị thân Iran, cho biết ít nhất 20 thành viên đã thiệt mạng tại 7 tỉnh, trong đó có Baghdad. Họ gọi đây là một bước leo thang nguy hiểm và lên án đây là cuộc tấn công vào một tổ chức an ninh chính thức.

Mặc dù Tổng thống Trump cho biết đã phối hợp trước với Baghdad trước các đợt không kích, Văn phòng Tổng thống Iraq vẫn lên án đây là hành động “không thể chấp nhận” và “vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Iraq,” dù không nêu đích danh Mỹ hoặc Saudi Arabia.

Phản ứng từ các nhóm thân Tehran gay gắt hơn, trong đó Saraya Awliya al-Dam lên tiếng kêu gọi trục xuất đại sứ Saudi và cắt đứt quan hệ ngoại giao, trong khi Harakat al-Nujaba cảnh báo Washington và Riyadh sẽ “trả giá đắt.”

Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc hai quốc gia trên vi phạm chủ quyền Iraq và chuyến thăm dự kiến của Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi tới Saudi Arabia bị hoãn lại vì lý do này.

Chiến tranh ủy nhiệm tiếp tục leo thang

Lực lượng Hồi giáo trong Iraq, gồm các nhóm thân Tehran hoạt động tích cực nhất tại nước này, được cho đã thực hiện hàng trăm vụ tấn công nhằm vào căn cứ Mỹ trên khắp khu vực kể từ khi chiến sự khởi phát, nhưng chưa nhận trách nhiệm công khai về các cuộc tấn công kể từ khi xung đột tái bùng phát đầu tháng này.

Chuyên gia Saudi Hesham Alghannam nhận định hiện Tehran đang sử dụng mạng lưới ủy nhiệm để duy trì áp lực quân sự trong khi các nỗ lực ngoại giao thu hút sự chú ý quốc tế. Ông cho rằng cuộc chiến ủy nhiệm là hình thức tiếp tục chiến tranh trực tiếp bằng những phương tiện khác, được điều hành với sự phối hợp chiến lược rất cao.

Căng thẳng lan rộng ở các khu vực liên quan

Tại Lebanon, Israel cáo buộc Hezbollah dùng drone mang chất nổ tấn công một phương tiện kỹ thuật của Israel tại lãnh thổ Lebanon, gọi đây là vi phạm trắng trợn lệnh ngừng bắn. Trong thời gian đầu của cuộc chiến với Iran, Israel từng phối hợp với Mỹ nhưng hiện chưa tham gia các đợt tấn công mới nhất.

Tại Yemen, một quan chức chính phủ được quốc tế công nhận cáo buộc lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn cưỡng chế thu phí tàu thuyền qua Biển Đỏ và Eo biển Bab al-Mandeb, mặc dù Houthi khẳng định phong tỏa này chỉ áp dụng với các tàu thuyền và cảng của Saudi Arabia. Chiến dịch của Houthi trong bối cảnh xung đột Israel-Hamas tại Gaza cho thấy họ có khả năng làm tắc nghẽn tuyến đường biển quốc tế này.