Những vụ bắt giữ được ghi nhận
Theo UNAMA, các vụ bắt giữ và tạm giam diễn ra tại Kabul và Herat trong ba tháng từ tháng 7 đến tháng 9. Những lý do bị viện dẫn cho thấy mức độ kiểm soát khắt khe đối với ngoại hình và đi lại của phụ nữ:
- Đeo khăn choàng nhiều màu sắc
- Trang điểm
- Để lộ tóc
- Không mặc chador, loại áo choàng trùm kín toàn thân
- Xuất hiện nơi công cộng mà không có người giám hộ nam
Ít nhất 52 phụ nữ và một bé gái đã bị bắt hoặc tạm giam. Với nhiều người, chỉ một chiếc khăn có màu sắc cũng đủ trở thành “bằng chứng” cho một vi phạm.
Con số có thể chỉ là bề nổi
UNAMA cho biết họ “quan ngại sâu sắc” trước các vụ bắt giữ, tạm giam và đe dọa bắt giữ. Phái bộ cảnh báo số trường hợp thực tế có thể cao hơn đáng kể do nạn nhân không dám trình báo vì lo ngại an toàn và sợ bị kỳ thị.
Phái bộ cũng bày tỏ lo ngại trước các vụ chửi bới, đánh đập và đe dọa phụ nữ, kể cả những phụ nữ đang buôn bán nhỏ để mưu sinh. Đến nay, chính quyền Taliban chưa phản hồi tuyên bố của Liên Hợp Quốc.
Tiếng súng ở Herat
Hồi tháng 6, lực lượng chức năng Afghanistan đã nổ súng vào một cuộc biểu tình hiếm hoi tại Herat, phản đối việc bắt giữ phụ nữ vì cáo buộc vi phạm quy định trang phục. Theo các nhân chứng và UNAMA, ít nhất một người thiệt mạng và nhiều người bị thương.
Tại Afghanistan, mọi tiếng nói bất đồng đều không được dung thứ và biểu tình phản đối quyết định của chính quyền là bất hợp pháp. Vì thế, cuộc tuần hành ở Herat cho thấy mức độ bức xúc lớn đến mức người dân chấp nhận rủi ro để lên tiếng.
Một nửa xã hội bị đẩy ra khỏi đời sống công cộng
Các quy định do Bộ Truyền bá Đạo đức và Ngăn chặn Tội lỗi thực thi buộc phụ nữ phải mặc hijab trùm kín khi ra ngoài, bao gồm khăn trùm đầu, áo dài che toàn thân và che mặt. Trẻ em gái bị cấm học sau bậc tiểu học, còn nơi phụ nữ được phép đến cũng bị giới hạn.
Những hạn chế này không chỉ tước đi quyền cá nhân của phụ nữ mà còn làm suy yếu cả nền kinh tế và tương lai của đất nước, khi một nửa dân số bị gạt ra khỏi giáo dục, việc làm và đời sống xã hội.
