Chính sách mới tạo động lực bảo tồn di sản Delhi
Kế hoạch tổng thể dự thảo cho thành phố Delhi giai đoạn 2047 (Master Plan for Delhi - MPD 2047) vừa đề xuất các ưu đãi dành cho chủ sở hữu các công trình di sản nhằm khuyến khích bảo tồn các tòa nhà lịch sử, đồng thời cho phép họ điều chỉnh sử dụng các công trình này thành các mục đích mới như khách sạn, văn phòng, bảo tàng, thư viện và không gian văn hóa. Điều kiện bắt buộc là phải bảo đảm giữ nguyên giá trị kiến trúc và ý nghĩa lịch sử của các công trình.
Trong đó, Kế hoạch đưa ra mô hình hỗ trợ bằng hệ số diện tích sàn xây dựng ưu đãi (Incentive Floor Area Ratio - FAR) lên đến 50 dành cho các công trình di sản. FAR ưu đãi là diện tích sàn xây dựng vượt chuẩn mà chính quyền địa phương có thể cho phép nhằm tăng tính kinh tế khi bảo tồn các di tích này. Quy trình cấp FAR ưu đãi sẽ thông qua các chứng nhận Quyền Phát Triển Có Thể Chuyển Giao (Transferable Development Rights - TDR), theo các quy định sẽ được ban hành sau.
Điều kiện và trách nhiệm bảo dưỡng
Kế hoạch nhấn mạnh, giấy chứng nhận TDR chỉ được trao khi chủ sở hữu hoàn tất sửa chữa và nâng cấp công trình theo tiêu chuẩn được yêu cầu cũng như được xác nhận từ các cơ quan chức năng liên quan. Nếu không thực hiện đầy đủ việc bảo trì hoặc làm giảm giá trị di sản, chủ sở hữu có thể bị phạt.
Chuyển đổi công năng phù hợp bảo tồn
Kế hoạch cũng đề xuất phương án sử dụng linh hoạt các không gian trong tòa nhà di sản cho các mục đích thương mại, văn phòng, khách sạn hoặc các hoạt động xã hội - văn hóa như không gian trình diễn, bảo tàng, thư viện, trung tâm thủ công mỹ nghệ... Việc này cần được sự chấp thuận của các cơ quan có thẩm quyền và đánh giá tác động đến di sản. Tuy nhiên, việc chuyển đổi phải bảo đảm giữ nguyên giá trị và đặc trưng quan trọng của di tích.
Để đáp ứng yêu cầu sử dụng mới, tiêu chuẩn diện tích cũng sẽ được điều chỉnh linh hoạt và các biện pháp về phòng cháy chữa cháy, an toàn tính mạng phải được tuân thủ nghiêm ngặt.
Khu di sản trọng điểm và kế hoạch cải tạo
Khu vực Chandni Chowk thuộc Thành phố Cổ (Walled City) của Delhi là một trong ba vùng di sản được xác định với tài sản lịch sử tập trung. Hai vùng còn lại là Khu biệt thự Lutyens và khu Biệt thự Civil Lines.
Kế hoạch cũng liệt kê năm công viên khảo cổ học gồm Mehrauli, Tughlaqabad Biodiversity Park, Sultan Garhi, Indraprastha và Northern Ridge.
Chính sách được mở rộng cho cả các di tích được bảo vệ và chưa được bảo vệ, cho phép thực hiện các hoạt động bảo tồn, tu sửa, sửa chữa, tái tạo và tái sử dụng có điều kiện.
Khôi phục và phát triển Thành phố Cổ
Kế hoạch kêu gọi xây dựng một chương trình phối hợp đa cơ quan để tái phát triển Thành phố Cổ. Theo đó, các cơ quan quản lý địa phương sẽ xác định các khu vực văn hóa trọng điểm, xây dựng và thực hiện các kế hoạch bảo tồn cũng như cải thiện khu vực này hợp tác với nhiều bên liên quan. Ngoài ra, chính sách cũng có kế hoạch hỗ trợ chủ sở hữu các công trình di sản trong việc bảo tồn và thích nghi sử dụng.
Di dời ngành công nghiệp ô nhiễm và phát triển kinh tế văn hóa
Kế hoạch yêu cầu di dời các ngành công nghiệp ô nhiễm và các hoạt động gây nguy hiểm ra khỏi Thành phố Cổ, hạn chế kho bãi và hoạt động bán buôn, đồng thời không cho phép lưu trữ các vật liệu nguy hiểm dễ cháy nổ và hạn chế lưu kho hàng hoá cồng kềnh. Song song với đó, khu vực cũng sẽ được phát triển thành điểm đến văn hóa và thương mại với kinh tế hoạt động 24/7. Các không gian trình diễn, bảo tàng nhỏ, thư viện, phòng đọc, trung tâm thủ công mỹ nghệ và nhà khách được dự kiến thiết lập để thúc đẩy sự phát triển của khu vực như một trung tâm văn hóa.
Không gian đi bộ và quản lý công cộng
Kế hoạch hướng tới làm cho Thành phố Cổ thân thiện với người đi bộ hơn, yêu cầu thiết lập các quảng trường công cộng quanh các trạm giao thông lớn trong khu vực cao tầng. Các cửa hàng, quán cà phê, không gian bán lẻ cũng sẽ được phát triển cùng với các không gian công viên có bóng mát, chỗ ngồi và tiện ích khác. Chính sách cũng áp dụng chế tài nghiêm ngặt để xử lý các hành vi chiếm dụng không gian công cộng như đậu xe trái phép, mở rộng cửa hàng ngoài khu vực quy định hay bán hàng không đúng chỗ với mức phạt nặng.
Những công viên và không gian mở trong Thành phố Cổ sẽ không được phép sử dụng để xây dựng bãi đậu xe nhiều tầng. Các kế hoạch cải tạo cho các khu chợ cũng sẽ được thiết kế và thực hiện dưới sự tham vấn của cư dân và các bên liên quan.
Tổ chức quản lý và quỹ hỗ trợ
Khi chính sách được ban hành, các cơ quan liên quan sẽ thành lập các bộ phận di sản để giám sát và quản lý tài sản, xác định các di sản hiện đại và công nghiệp đặc trưng, phân định các khu vực văn hóa và hỗ trợ các dự án tái sử dụng xây dựng. Ngoài ra, kế hoạch cũng đề xuất thành lập Quỹ Di sản nhằm hỗ trợ các sáng kiến bảo tồn và phát huy di sản.
Với những nội dung trên, kế hoạch tổng thể MPD-2047 được xem như một bước tiến quan trọng trong việc cân bằng phát triển đô thị và bảo tồn các công trình lịch sử đặc sắc của thủ đô Ấn Độ.













