Thay đổi quan trọng trong quy định tranh tụng trước bầu cử 2026

Tòa án Liên bang Nigeria đã chính thức sửa đổi hướng dẫn tranh tụng trước bầu cử 2026 nhằm nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong xử lý các vụ kiện liên quan bầu cử. Quy định mới do Chánh án Tòa án Liên bang, Thẩm phán John Tsoho ký ban hành, chính thức có hiệu lực từ ngày 14/7, chỉ ba tuần sau khi quy định ban đầu được áp dụng từ 26/6.

Theo thông cáo từ Giám đốc Thông tin của tòa án, Tiến sĩ Catherine Christopher, các sửa đổi dựa trên các điều khoản trong Hiến pháp Nigeria 1999 (sửa đổi), Luật Bầu cử 2026 cùng các văn bản pháp luật liên quan. Mục tiêu trọng tâm là đảm bảo giải quyết tranh chấp trước bầu cử một cách nhanh chóng, hiệu quả và công bằng, phù hợp với quy định Hiến pháp và luật hiện hành.

Cho phép xét xử trực tuyến và chuyển vùng xử lý vụ kiện

Điểm mới nổi bật nhất của hướng dẫn sửa đổi là cho phép thẩm phán sử dụng các công cụ công nghệ, bao gồm phiên tòa trực tuyến (virtual hearings), để xử lý các vụ kiện trước bầu cử. Đây là bước tiến nhằm thích nghi với xu hướng số hoá trong hoạt động tố tụng, đảm bảo tiến độ xử lý trong bối cảnh đặc biệt hoặc khẩn cấp.

Advertisement300 × 250

Bên cạnh đó, Chánh án được trao quyền phân công thẩm phán đến bất kỳ khu vực xét xử nào của Tòa án Liên bang để xử lý các vụ kiện liên quan bầu cử, cũng như cho phép chuyển các vụ án giữa các khu vực nếu cần thiết. Quyền hạn này trước đây chưa từng được quy định, giúp tăng cường tính linh hoạt và công bằng trong quản lý vụ kiện.

Thắt chặt các quy định về hoãn phiên và xử lý đơn kháng cáo

Quy định mới giữ nguyên giới hạn mỗi bên được hoãn tối đa hai lần phiên xử. Tuy nhiên, bổ sung điều khoản không cho phép chấp nhận đơn xin hoãn phiên trong ngày đã định xét xử. Đồng thời, bên đổi luật sư trong quá trình tố tụng cũng chỉ được phép xin hoãn tối đa hai lần.

Ngoài ra, tòa án vẫn duy trì nguyên tắc xử lý các kháng cáo về thẩm quyền (preliminary objections) đồng thời với vụ kiện chính trong giai đoạn phán quyết cuối cùng. Các sửa đổi mới cho phép tòa án phạt các bên hoặc luật sư nếu phát hiện sử dụng đơn kháng cáo nhằm kéo dài, trì hoãn thủ tục tố tụng.

Yêu cầu bổ sung chứng cứ và quy định về thời gian nộp hồ sơ

Hướng dẫn mới yêu cầu các đương sự khi cáo buộc gian lận, giả mạo hoặc các sự kiện tranh cãi cần nộp lời khai bằng văn bản bên cạnh bản khai tuyên thệ (affidavit). Những người làm chứng liên quan có thể bị thẩm vấn chéo khi tòa yêu cầu.

Quy định cũng duy trì các khung thời gian cụ thể, trong đó bên bị cáo buộc phải ra tòa trong vòng 7 ngày, nộp đơn bảo vệ trong 10 ngày và bên khởi kiện có 3 ngày để trả lời. Bài luận viết hỗ trợ đơn khởi kiện không quá 15 trang, trong khi bài luận phản đối sơ bộ không vượt hơn 10 trang.

Những thay đổi này nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc quản lý và giải quyết các vụ kiện trước bầu cử, hướng đến cuộc tổng tuyển cử năm 2027 diễn ra công bằng, an toàn và đúng pháp luật.

Key takeaways from this article

  • Tòa Liên bang Nigeria cho phép xét xử trực tuyến nhằm tăng hiệu quả tranh tụng trước bầu cử 2026.
  • Chánh án được quyền phân công thẩm phán và chuyển vụ kiện giữa các khu vực để xử lý linh hoạt.
  • Giới hạn hoãn phiên được thắt chặt, ngăn chặn việc trì hoãn không hợp lý.
  • Bên cáo buộc phải nộp thêm chứng cứ bằng lời khai văn bản, chứng nhân có thể bị thẩm vấn chéo.
  • Các khung thời gian nộp hồ sơ và bài luận vẫn được giữ nguyên, đảm bảo tốc độ giải quyết vụ kiện.

Subscribe to the QMVN newsletter