Chuyển hướng từ ưu đãi thuế sang niềm tin pháp lý
Từng nhiều quốc gia dựa vào chính sách giảm thuế để thu hút nhà đầu tư nước ngoài, nhưng trong bối cảnh hiện nay, các ưu đãi này không còn đủ sức hấp dẫn như trước. Theo các chuyên gia, nhà đầu tư thế hệ mới chú trọng nhiều hơn tới sự ổn định pháp lý và sự rõ ràng trong quy định, coi đây là điều kiện tiên quyết để tạo niềm tin đầu tư lâu dài.
Đây là yếu tố mang tính quyết định đối với kế hoạch xây dựng trung tâm tài chính quốc tế đầu tiên của Indonesia, vừa được cơ quan lập pháp nước này phê duyệt. Ramkishen Rajan, kinh tế gia và giáo sư tại Trường Chính sách Công Lee Kuan Yew, Đại học Quốc gia Singapore nhận định rằng những hợp đồng có thể thực thi, quy định minh bạch và cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả là những điều nhà đầu tư quốc tế ngày nay quan tâm hàng đầu. Ông nhấn mạnh rằng ưu đãi thuế chỉ có thể thu hút một số doanh nghiệp, nhưng không thể bù đắp cho những chính sách bất ổn hoặc giám sát yếu kém.
Thành công của các trung tâm tài chính lớn châu Á
Singapore và Hong Kong là minh chứng rõ ràng cho việc xây dựng môi trường thể chế mạnh mẽ và ổn định có thể làm tăng sự tự tin của nhà đầu tư. Aurelio Gurrea-Martinez, giáo sư luật và đứng đầu sáng kiến Thị trường Vốn Singapore tại Đại học Quản lý Singapore, cho biết các trung tâm tài chính này thành công nhờ khả năng tạo ra hệ thống thể chế dự đoán được và bền vững, dù điều này thường mất nhiều thời gian để thực hiện.
Theo Bảng xếp hạng Trung tâm Tài chính Toàn cầu (Global Financial Centres Index) mới phát hành tháng 3, Hong Kong giữ vị trí thứ 3 thế giới, Singapore xếp thứ 4, chỉ sau New York và London. Các thành phố của Trung Đông như Dubai và Abu Dhabi cũng thăng hạng nhanh nhờ thiết lập các tòa án thương mại quốc tế chuyên giải quyết tranh chấp xuyên biên giới, từ đó gia tăng yếu tố pháp lý đáng tin cậy và tính ổn định trong môi trường kinh doanh.
Ảnh hưởng của các yếu tố địa chính trị và chiến lược lâu dài
Sự chưa chắc chắn từ các cuộc xung đột như chiến tranh Mỹ-Israel với Iran có thể gây khó khăn tạm thời cho việc vận chuyển vốn hoặc thu hút nhân sự quốc tế, nhưng theo Gurrea-Martinez, các trung tâm tài chính Dubai và Abu Dhabi đã xây dựng chiến lược vượt lên trên những biến động ngắn hạn bằng cách phát triển nguồn nhân lực đủ mạnh để duy trì mục tiêu dài hạn.
Ramkishen Rajan cũng chỉ ra xu hướng ngày càng phân mảnh địa chính trị hiện nay khiến các trung tâm tài chính giữ được sự liên kết xuyên các hệ thống tiền tệ và quy định được ưu thế hơn trong thu hút vốn đầu tư dài hạn. Ông cho rằng giảm thuế và giấu danh tính không còn là yếu tố cạnh tranh đủ mạnh, thay vào đó nhà đầu tư lâu dài sẽ ưu tiên sự minh bạch, pháp lý rõ ràng và quản lý đáng tin cậy.
Định hướng phát triển đặc thù cho trung tâm tài chính Indonesia
Không nhất thiết các trung tâm tài chính phải phát triển theo quy mô lớn để cạnh tranh. Malaysia có Trung tâm Kinh doanh và Tài chính Quốc tế Labuan chuyên về bảo hiểm và tài chính Hồi giáo, đã duy trì vị thế trong hơn 30 năm với hướng đi chuyên biệt.
Indonesia sẽ cần xây dựng trung tâm tài chính mới, nhiều khả năng đặt tại Bali, với định hướng chuyên môn rõ ràng đồng thời giữ mối liên kết chặt với trung tâm tài chính hiện tại tại Jakarta, nơi tập trung các ngân hàng lớn, trụ sở doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Ramkishen Rajan gợi ý Indonesia có thể học hỏi Gujarat International Finance Tec-City của Ấn Độ, hoạt động như một khu tài chính offshore với quản lý riêng cho phép giao dịch bằng ngoại tệ, thay vì để trung tâm mới cạnh tranh trực tiếp với Jakarta.
Tóm lại, để xây dựng trung tâm tài chính quốc tế thành công, Indonesia cần tập trung tạo dựng nền tảng pháp lý vững chắc, minh bạch và ổn định, thay vì chỉ dựa vào ưu đãi thuế ngắn hạn. Điều này phù hợp với xu thế toàn cầu khi các nhà đầu tư quốc tế ngày càng tìm kiếm sự an toàn và tin tưởng lâu dài trong môi trường đầu tư.







