Khởi nguồn bài toán và bối cảnh lịch sử

Mô tả phép toán và thách thức

Bài toán yêu cầu tính tích của dãy số liên tiếp từ 10 đến 17, tức là tính: 10×11×12×13×14×15×16×17. Kết quả của phép nhân này là một số có 9 chữ số nhưng khi ghi lên bảng, một chữ số ở giữa cụ thể dấu hiệu đã bị che mờ, khiến người giải không thể xác định con số đó trực tiếp.

Mã số cho kết quả bị làm mờ nằm chính giữa dãy số sau dãy số 980.1_9.200, với dấu gạch dưới tượng trưng cho chữ số bị mất.

Advertisement300 × 250

Nhiệm vụ đặt ra là tìm ra chữ số đã bị mất, đồng thời hoàn thành bài toán mà không được dùng máy tính.

Phân tích và giải pháp dựa trên tính chia hết cho 9

Giải pháp cho bài toán dựa trên tính chất toán học rằng tổng các chữ số của một số chia hết cho 9 thì chính số đó cũng chia hết cho 9. Phân tích ngay các số trong phép nhân:

  • Số 12 có một thừa số 3.
  • Số 15 cũng chứa một thừa số 3.

Hai thừa số 3 này tích lại tạo thành thừa số 9, đảm bảo kết quả phép nhân sẽ chia hết cho 9.

Tiếp theo, ta cộng tổng các chữ số đã biết trong kết quả 980.1_9.200:

9 + 8 + 0 + 1 + 9 + 2 + 0 + 0 = 29

Tiếp tục, ta cần thêm một chữ số x để tổng các chữ số chia hết cho 9, tức là:

29 + x phải chia hết cho 9.

Trong các số có thể, chỉ có 7 là phù hợp, vì 29 + 7 = 36, mà 36 chia hết cho 9.

Vì thế, chữ số bị thiếu chính là 7, hoàn thiện kết quả cuối cùng là 980.179.200.

Tác giả và nguồn gốc bài toán

Bài toán được trích từ sách "100 schlaue Mathe-Rätsel (Aus der Welt der Mathematik, Band 5)" của tác giả Holger Dambeck, xuất bản bởi nhà xuất bản KiWi-Taschenbuch với 256 trang. Ngoài ra, tác giả cũng có cuốn sách "Kommen drei Logiker in eine Bar...: Die schönsten Mathe-Rätsel (Aus der Welt der Mathematik, Band 3)" gồm 240 trang, cung cấp thêm các câu đố toán học thú vị khác.

Đây là những bài toán được thiết kế nhằm kích thích tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề mà không cần sự trợ giúp của các thiết bị điện tử hiện đại như máy tính.

Việc khám phá ra chữ số bí ẩn trong phép tính này không chỉ là một bài tập thú vị mà còn là lời nhắc về tầm quan trọng của các quy tắc toán học cơ bản, đặc biệt là quy tắc chia hết cho 9, trong việc giải các bài toán phức tạp.

Key takeaways from this article

  • Tổng các chữ số của một số chia hết cho 9 thì số đó cũng chia hết cho 9.
  • Trong phép nhân từ 10 đến 17 có hai thừa số 3 là số 12 và 15, tạo thành thừa số 9.
  • Chữ số còn thiếu trong kết quả là 7, dựa vào tổng chữ số chia hết cho 9.
  • Việc giải bài toán không dùng máy tính cho thấy tầm quan trọng của hiểu biết toán học cơ bản.
  • Bài toán được trích từ sách toán Đức của Holger Dambeck và hướng đến phát triển tư duy logic.

Subscribe to the QMVN newsletter