Động thái dỡ trừng phạt cho 9 quan chức Hồng Kông và Trung Quốc đại lục

Chính quyền Mỹ mới đây đã quyết định dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với 9 quan chức cấp cao của Hồng Kông và Trung Quốc đại lục, trong đó có Bộ trưởng Tư pháp Hồng Kông Paul Lam Ting-kwok và hai nhân viên an ninh quốc gia. Các nhà quan sát chính trị và chuyên gia pháp lý cho rằng đây là một 3ấu cha hòa4i473f tích cực từ phía Mỹ nhằm cải thiện quan hệ với Trung Quốc sau buổi gặp giữa Tổng thống Joe Biden và Chủ tịch Tập Cận Bình hồi tháng 5 năm nay.<\/p>

Động thái này được xem là "cử chỉ thân thiện" và có ý nghĩa quan trọng, mặc dù phần lớn các biện pháp trừng phạt khác vẫn được duy trì dưới hình thức mới đối với 39 cá nhân còn lại, trong đó có Trưởng Đặc khu Hành chính Hồng Kông Lý Gia Siêu.

Chuyển đổi hình thức xử lý các quan chức còn lại

Theo các luật sư trao đổi với South China Morning Post, 39 quan chức đang chịu lệnh trừng phạt trước đây đã được chuyển sang một danh sách trừng phạt khác có tên gọi là "Non-SDN Menu-Based Sanctions List" với sự 3linh hoạt hơn4 trong việc áp dụng các hạn chế. Tuy nhiên, các hạn chế đối với họ về cơ bản vẫn giống như trước đây. Chẳng hạn, các tài sản của những cá nhân này vẫn bị phong tỏa và các giao dịch của công dân Mỹ với họ vẫn bị cấm trừ một vài ngoại lệ nhỏ về nhập khẩu hàng hóa.

Việc Mỹ không gia hạn "tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia" liên quan đến Hồng Kông trong một lệnh hành pháp từng tạo cơ sở cho việc áp dụng các biện pháp trừng phạt và dỡ bỏ ưu đãi thương mại trước đây, được xem là bước đi then chốt mở đường cho thay đổi trên. Đây diễn ra chỉ vài ngày sau khi cựu Tổng thống Donald Trump cáo buộc Trung Quốc can thiệp bầu cử Mỹ, cáo buộc bị Bắc Kinh bác bỏ hoàn toàn.

Quan điểm và ý nghĩa từ các chuyên gia và giới chức

Người phát ngôn Bộ Tài chính Mỹ giải thích quyết định không gia hạn trừng phạt trên là một phần trong nỗ lực hiện đại hóa các biện pháp nhằm tăng hiệu quả và tránh trùng lặp. Tuy nhiên, lý do cụ thể Mỹ dỡ bỏ trừng phạt với 9 cá nhân vẫn không được công bố.

Advertisement300 × 250

Những cá nhân được gỡ trừng phạt gồm có Bộ trưởng Tư pháp Paul Lam, Giám đốc Văn phòng Bảo vệ An ninh Quốc gia Bắc Kinh tại Hồng Kông Dong Jingwei cùng hai cựu ủy viên cảnh sát Raymond Siu Chak-yee và Stephen Lo Wai-chung. Ngoài ra, Thư ký Ban Bảo vệ An ninh Quốc gia Hồng Kông Sonny Au Chi-kwong cũng được gỡ tên khỏi danh sách trừng phạt.

Chuyên gia Lau Siu-kai, cố vấn cho Viện nghiên cứu Hồng Kông và Macau, nhận định việc Mỹ dỡ trừng phạt hiếm hoi này là một bước đi nhằm cải thiện quan hệ Mỹ - Trung. Ông cho rằng đây là dấu hiệu thể hiện mục tiêu "ổn định chiến lược" được đặt ra bởi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thuận trong cuộc gặp tháng 5.

Ông Lau cũng lưu ý Mỹ không muốn thực hiện bước đi lớn để tránh tạo ấn tượng thay đổi quan điểm đối với Hồng Kông và chịu chỉ trích từ các chính trị gia chống Trung Quốc cũng như truyền thông. Việc dỡ bỏ trừng phạt chủ yếu với các quan chức bị chỉ trích gần đây nhằm duy trì thế cân bằng chính trị.

Quan hệ Mỹ - Trung và tương lai trừng phạt

Lau Siu-kai dự đoán việc dỡ bỏ thêm các cá nhân khỏi danh sách trừng phạt sẽ phụ thuộc vào tình hình địa chính trị và quan hệ Mỹ - Trung trong tương lai. Những cá nhân liên quan đến tình hình biểu tình năm 2019 hoặc vai trò then chốt trong an ninh sẽ khó được dỡ trừng phạt hơn.

Cựu đại diện Hồng Kông tại Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trung Quốc Tam Yiu-chung nhận định đây là bước tiến tích cực và dấu hiệu thiện chí từ phía Mỹ khi dỡ bỏ trừng phạt với nhân sự an ninh quốc gia như Dong Jingwei, mặc dù lý do chọn lọc chưa rõ ràng.

Tuy nhiên, ông cũng kêu gọi Mỹ xem xét lại các hạn chế được cho là “không hợp lý” đối với 39 quan chức khác còn bị trừng phạt.

Phản ứng từ chính quyền Hồng Kông và chuyên gia pháp lý Mỹ

Thành viên Hội đồng Hành chính Hồng Kông Regina Ip cho rằng động thái của Mỹ có thể nhằm giữ lại một số quan chức cấp cao làm “con bài thương lượng”. Bà nhận định đây là một bước đi đúng hướng, tuy nhiên để quan hệ Mỹ - Hồng Kông trở lại trạng thái trước năm 2019, Washington cần xác minh lại mức độ tự chủ của Hồng Kông để có thể áp dụng các chính sách ưu đãi khác với đại lục.

Phát ngôn viên chính phủ Hồng Kông đánh giá đây là bước quan trọng thực hiện thỏa thuận đạt được trong các cuộc tham vấn kinh tế - thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc. Bộ Tư pháp Hồng Kông xem đây là “phát triển tích cực” và nhấn mạnh lợi ích chung trong việc duy trì sự thịnh vượng của thành phố.

Trên trang web của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) của Mỹ, tên của 48 cá nhân đã được xóa khỏi danh sách "Đặc biệt bị chỉ định và phong tỏa tài sản" (SDN). Tuy nhiên, 39 trong số đó bị chuyển sang danh sách "Non-SDN Menu-Based Sanctions" với các biện pháp trừng phạt không đầy đủ, nghĩa là vẫn bị phong tỏa tài sản và hạn chế giao dịch, ngoại trừ vài trường hợp nhập khẩu hàng hóa.

Chuyên gia pháp lý Nick Turner tại Akrivis Law Group nhận định việc dỡ bỏ trừng phạt với 9 cá nhân là bước quan trọng cho phép họ có thể tiếp tục giao dịch với các dịch vụ Mỹ trở lại. Tuy nhiên, những người còn trên danh sách "Non-SDN" chưa thấy sự thay đổi đáng kể về mặt thực tế, khi các biện pháp phong tỏa tài sản vẫn được áp dụng.

Luật sư Craig Choy Ki, hoạt động tại Mỹ, cũng cho biết việc chuyển từ danh sách SDN sang Non-SDN chỉ là thay đổi về hình thức pháp lý và không làm giảm thực chất các hạn chế, các tài sản và giao dịch vẫn bị phong tỏa theo luật định. Việc hết hạn tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia có ý nghĩa pháp lý nhưng không làm thay đổi nhiều về mặt thực tế, nhất là các biện pháp liên quan xuất nhập khẩu và thương mại vẫn do các quy định riêng biệt quản lý.

Danh sách các quan chức được dỡ trừng phạt bao gồm:

  • Paul Lam Ting-kwok, Bộ trưởng Tư pháp Hồng Kông
  • Raymond Siu Chak-yee, cựu ủy viên cảnh sát
  • Dick Wong Chung-chun, Phó ủy viên cảnh sát phụ trách an ninh quốc gia
  • Stephen Lo Wai-chung, cựu ủy viên cảnh sát
  • Sonny Au Chi-kwong, Thư ký Ban Bảo vệ An ninh Quốc gia Hồng Kông
  • Dong Jingwei, Giám đốc Văn phòng Bảo vệ An ninh Quốc gia Bắc Kinh tại Hồng Kông
  • Margaret Chiu Wing-lan, cựu Phó ủy viên cảnh sát phụ trách an ninh quốc gia
  • Qiu Hong, cựu phó giám đốc Văn phòng Liên lạc Trung ương
  • Yang Jianping, cựu phó giám đốc Văn phòng Liên lạc Trung ương

Key takeaways from this article

  • Mỹ vừa dỡ bỏ trừng phạt đối với 9 quan chức Hồng Kông và Trung Quốc đại lục trong động thái nhằm cải thiện quan hệ với Trung Quốc.
  • 39 quan chức còn lại vẫn bị giữ các hạn chế nhưng dưới hình thức khác như danh sách "Non-SDN Menu-Based Sanctions".
  • Việc hết hạn tuyên bố tình trạng khẩn cấp về Hồng Kông là bước quan trọng để Mỹ thay đổi chính sách trừng phạt.
  • Động thái được xem là cử chỉ thân thiện nhưng chưa có thay đổi lớn về chính sách tổng thể của Mỹ đối với Hồng Kông.
  • Các chuyên gia cho rằng việc dỡ bỏ trừng phạt chủ yếu nhằm mục đích chính trị trong bối cảnh địa chính trị đang thay đổi.

Subscribe to the QMVN newsletter