Lời Nói Từ Sân Golf Vang Đến Nghị Trường
Ngày 12 tháng Chín, sau cuộc gặp với Thủ Tướng Ireland Micheal Martin tại Dublin, ông Trump nói với các phóng viên rằng ông rất muốn thấy Ireland thống nhất và điều đó sẽ xảy ra sớm hơn là muộn. Ông nhấn mạnh Bắc Ireland và Ireland là hai phần của một tổng thể tự nhiên, việc đặt chúng lại với nhau là điều hợp lý.
Một ngày sau, khi dự giải golf tại khu nghỉ dưỡng của mình, ông nhắc lại lập trường và nói thêm về Scotland, nơi gia đình ông cũng sở hữu một khu nghỉ dưỡng, rằng ông sẽ chưa bàn về độc lập của Scotland. Theo Reuters và The Times, Scotland từng bỏ phiếu chống độc lập năm 2014 và Thủ Tướng Anh Andy Burnham đã loại trừ một cuộc trưng cầu khác.
Phát biểu nhanh chóng lan truyền trên các hãng tin lớn như CNN, BBC, The Guardian, tạo ra làn sóng bình luận trái chiều, đặc biệt trong cộng đồng theo chủ nghĩa liên hiệp vốn luôn coi Bắc Ireland là một phần không thể tách rời của Vương Quốc Anh.
Phản Ứng Từ Belfast Đến London
Tại Belfast, lãnh đạo Đảng Liên Hiệp Dân Chủ DUP Gavin Robinson phản bác rằng tương lai hiến pháp của Bắc Ireland sẽ do người dân nơi đây quyết định, không phải bởi bình luận từ London, Dublin hay Washington. Ông khẳng định Bắc Ireland là một phần của Vương Quốc Anh vì đó là ý chí dân chủ đã được xác lập, và ông tin người dân sẽ tiếp tục chọn ở lại.
Văn phòng Thủ Tướng Anh ra tuyên bố vào ngày 13 tháng Chín rằng lập trường về thống nhất Ireland không thay đổi sau bình luận của ông Trump. Trả lời chất vấn tại Quốc Hội hôm thứ Tư trước đó, ông Burnham nói ông không nhận thấy sự ủng hộ của đa số công chúng cho một cuộc trưng cầu biên giới khác.
Ở chiều ngược lại, cựu lãnh đạo Sinn Fein Gerry Adams cho rằng lời kêu gọi của ông Trump phản ánh tâm tư công chúng trên khắp Bắc Mỹ, dù ông khác biệt sâu sắc với Tổng Thống Mỹ về nhiều vấn đề khác. Sự chia rẽ này cho thấy chủ đề thống nhất vẫn là vết thương nhạy cảm chưa lành hẳn.
Tiếng Nói Ôn Hòa Giữa Hai Bờ Biên Giới
Giữa những tuyên bố chính trị, Thủ Tướng Ireland Micheal Martin giữ giọng điệu ôn hòa. Ông nói phản ứng của một số chính trị gia là thái quá và không nên ngạc nhiên trước cách tiếp cận khác biệt của ông Trump.
Ông kể lại đã cùng Tổng Thống Mỹ thảo luận về cách Bắc Ireland đạt được hòa bình sau nhiều thập kỷ bạo lực.
Ông Martin nói rõ trong cuộc phỏng vấn với BBC News:
Những điều người dân quan tâm không chỉ là hiến pháp mà còn là đời sống hàng ngày:
Việc làm xuyên biên giới cho hàng nghìn người lao động mỗi ngày giữa Dundalk và Newry.
Học sinh Bắc Ireland theo học đại học tại Dublin và ngược lại.
Các gia đình có người thân ở cả hai phía, cùng chia sẻ lễ hội, âm nhạc và nỗi đau từ quá khứ.
Nông dân lo ngại về kiểm tra hải quan nếu biên giới cứng quay lại.
Tôi ủng hộ thống nhất, tôi không thấy điều đó xảy ra bây giờ. Tôi đã rất rõ ràng về điều đó
Sợi Dây Hòa Bình Mong Manh
Đối với nhiều người Ireland, điều quan trọng nhất không phải là tốc độ thống nhất mà là cách thống nhất. Hòa bình tại Bắc Ireland được xây dựng trên sự tôn trọng lẫn nhau và nguyên tắc đồng thuận, rằng bất kỳ thay đổi nào về vị thế hiến pháp cũng phải có sự đồng ý của đa số người dân Bắc Ireland bỏ phiếu trong một cuộc trưng cầu.
Các nhà báo tại Belfast nói với Al Jazeera rằng những lời nói từ bên ngoài, dù mang ý tốt, cũng có thể vô tình làm gia tăng căng thẳng nếu không đi kèm sự thấu hiểu lịch sử. Một người bán hoa tại trung tâm Belfast chia sẻ rằng bà chỉ mong con cháu được lớn lên mà không phải nghe tiếng còi báo động.
Chính trong những khoảnh khắc như vậy, giá trị nhân văn của hòa bình trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết, không phải là khẩu hiệu mà là bữa tối bình yên, là chuyến xe buýt qua biên giới không bị dừng lại.
Bối Cảnh Trước Khi Tuyên Bố Gây Chấn Động
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra chỉ vài tuần sau khi Thủ Tướng Anh Andy Burnham tuyên bố trưng cầu về Bắc Ireland rời Vương Quốc Anh là không nằm trên bàn thảo luận. Hiệp Định Thứ Sáu Tuần Thánh năm 1998 đã chấm dứt ba thập kỷ bạo lực giữa những người theo chủ nghĩa dân tộc muốn thống nhất Ireland và những người theo chủ nghĩa liên hiệp muốn ở lại Vương Quốc Anh. Theo thỏa thuận, Bộ Trưởng phụ trách Bắc Ireland phải kêu gọi trưng cầu nếu có vẻ như đa số sẽ bỏ phiếu cho thống nhất, đồng thời một cuộc trưng cầu cũng phải diễn ra tại Cộng Hòa Ireland. Ông Trump hiện sở hữu các khu nghỉ dưỡng golf ở cả Ireland và Scotland, khiến mọi phát biểu của ông về chủ quyền luôn được chú ý đặc biệt.

















