Báo cáo điều tra Covid chỉ ra thất thoát 10 tỷ bảng tiền PPE, hệ thống ưu tiên VIP gây mất lòng tin công chúng

Báo cáo điều tra Covid-19 chính thức tại Vương quốc Anh đã kết luận khoản chi 14,9 tỷ bảng cho trang thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) trong đại dịch có đến gần hai phần ba bị lãng phí. Trong đó, khoảng 10 tỷ bảng bị phung phí bởi việc mua sắm quá mức và thiết bị không đạt chuẩn, khiến ngân sách công bị tổn hại nghiêm trọng.

Bà Heather Hallett, Chủ tịch Ủy ban điều tra Covid-19, nhận định nước Anh vào đầu năm 2020 hoàn toàn không chuẩn bị sẵn sàng để cạnh tranh trong cuộc đua toàn cầu mua sắm trang thiết bị y tế. Hậu quả là dự trữ PPE giảm mạnh cùng với sự phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung từ Trung Quốc đã đặt đất nước trong tình trạng hiểm nghèo khi đối mặt với dịch bệnh.

Điều tra cũng tập trung vào cơ chế được gọi là "VIP lane" hay là hệ thống ưu tiên hợp đồng khẩn cấp được chính phủ Anh thiết lập từ tháng 4/2020. Theo đó, các công ty được đề xuất bởi bộ trưởng, nghị sĩ hoặc các quan chức cấp cao sẽ được ưu tiên nhận các hợp đồng cung cấp PPE. Mặc dù cơ chế này không bị xác định có dấu hiệu tham nhũng hay lợi ích nhóm, bà Hallett cho rằng nó thiên vị một cách vô tình và phá vỡ nguyên tắc minh bạch, công bằng trong các quyết định chi tiêu công.

Sự ưu ái này làm suy giảm niềm tin của công chúng vào các cơ quan chức năng và làm tổn hại hình ảnh những người tham gia điều phối chống dịch. Bà Hallett khẳng định hệ thống này không nên được áp dụng trong tương lai.