Từ lá phiếu đến quyền yêu cầu tài liệu
Kết quả ngày 3/11 tạo ra một bước ngoặt thể chế. Trong hai năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump, các nghị sĩ Dân chủ có thể nêu nghi vấn nhưng thiếu quyền điều khiển chương trình nghị sự của những ủy ban chủ chốt. Khi khóa Quốc hội mới họp vào tháng 1/2027, thế đa số sẽ cho phép họ chọn đề tài điều tra, mời quan chức ra điều trần và biểu quyết ban hành trát đòi tài liệu. Theo Reuters, kế hoạch này đã được chuẩn bị từ nhiều tháng trước bầu cử, không chỉ hình thành sau chiến thắng bất ngờ.
Robert Garcia, người được chờ đợi dẫn dắt Ủy ban Giám sát Hạ viện, đã phát tín hiệu cứng rắn đối với các cá nhân có thể phải ra giải trình. Jamie Raskin dự kiến tập trung vào khả năng trao đổi lợi ích giữa người nắm quyền và các tổ chức nhận ưu đãi. Ở Thượng viện, việc chuyển giao ghế chủ tịch ủy ban có thể mở thêm lối giám sát những cơ quan liên bang. Dù vậy, trát đòi không tự động mang lại tài liệu: bên nhận có thể viện dẫn đặc quyền hành pháp, quyền riêng tư hoặc yêu cầu tòa án xem xét.
Một thách thức khác là giữ uy tín trước công chúng. Thăm dò được New York Times dẫn lại cho thấy nhiều cử tri muốn Quốc hội kiểm soát nhánh hành pháp chặt chẽ hơn. Nhưng kỳ vọng về tính minh bạch khác với đòi hỏi phải kết tội một cá nhân. Nếu điều tra dựa trên hồ sơ xác thực, các phiên điều trần có thể làm sáng tỏ quan hệ giữa chính sách công và nguồn thu tư nhân; nếu quá thiên về khẩu hiệu, sự chia rẽ có nguy cơ sâu sắc hơn.
