Một thắng lợi chấm dứt 94 năm chờ đợi
Trong nhiều thập niên, Kansas được xem là pháo đài Cộng hòa. Lần gần nhất bang bầu một ứng viên Dân chủ vào Thượng viện Mỹ là George McGill năm 1932. Bởi vậy, khi các hãng tin xác nhận Adam Hamilton thắng ngày 3/11, ý nghĩa của kết quả vượt ra ngoài một ghế tại Washington: nó làm lung lay nhận định rằng màu sắc chính trị của Kansas không thể đổi khác.
Số liệu sơ bộ cho thấy Hamilton giành khoảng 556.000 phiếu, Marshall khoảng 503.000 phiếu, còn ứng viên Tự do David Graham nhận gần 33.000 phiếu. Cách biệt hơn 53.000 phiếu đủ rõ để xác nhận xu hướng, nhưng việc chứng nhận chính thức vẫn thuộc cơ quan bầu cử. Kansas cũng chứng kiến những cuộc đua sít sao khác; không nên nhầm lợi thế kiểm phiếu ban đầu với kết quả cuối cùng.
Johnson County, động cơ của cuộc chuyển dịch
Hạt Johnson, vùng ngoại ô đông dân cạnh Kansas City, từng là thành trì Cộng hòa. Từ năm 2018, nơi đây trở thành điểm tựa để Đảng Dân chủ tranh giành phiếu trung dung và độc lập. Laura Kelly giành chức thống đốc, còn Sharice Davids chiếm một ghế Hạ viện; cả hai tiếp tục góp phần mở rộng hình ảnh một lực lượng có thể thắng cử mà không cần sao chép lập trường của cử tri đô thị lớn.
Công việc thực tế ít hào nhoáng hơn những buổi mít tinh: duy trì văn phòng thường trực, bổ sung phụ trách khu vực bỏ phiếu, tuyển tình nguyện viên và tiếp xúc những người từng không được hỏi ý kiến. Hạ nghị sĩ Mari-Lynn Poskin mô tả quá trình xây dựng hệ thống đó qua nhiều năm. Khi bầu cử đến, một mạng lưới quan hệ có sẵn giúp chuyển mối quan tâm của cư dân thành hành động bỏ phiếu.
Một ứng viên ôn hòa gặp thời điểm thích hợp
Adam Hamilton được biết đến là người sáng lập một cộng đoàn Giám lý quy mô lớn ở vùng Kansas City. Nền tảng tôn giáo, danh tiếng địa phương và cách nói chuyện nhấn mạnh đối thoại giúp ông tiếp cận nhiều cử tri chưa chắc tự nhận là Dân chủ.
Chiến dịch đặt trọng tâm vào chi phí sinh hoạt, y tế và mong muốn giảm chia rẽ, thay vì chỉ tranh luận về bản sắc đảng phái.
Marshall, một bác sĩ và thượng nghị sĩ nhiệm kỳ đầu, gắn bó mật thiết với Trump. Ông phải đối mặt câu hỏi về các chuyến đi Florida và những vụ kiện đòi nợ bệnh nhân từ thời hành nghề y được báo chí nêu ra. Đây là các vấn đề mà đối thủ khai thác trong tranh cử, chứ không tự thân thay thế việc cử tri đánh giá chính sách và năng lực của hai ứng viên.
Áp lực kinh tế đi vào lá phiếu
Giá dầu diesel, thuế quan và tác động từ cuộc chiến Iran nổi lên trong những cuộc trò chuyện tại Kansas. Thượng nghị sĩ bang Mike Thompson thuộc Đảng Cộng hòa thừa nhận cử tri đang gửi thông điệp đòi ổn định kinh tế. Thống đốc Laura Kelly cũng đánh giá các vấn đề quốc gia tác động tới chính trị bang mạnh hơn trước. Điều này lý giải một phần vì sao sự bất bình tại Washington lại hiện rõ trong những cuộc đua địa phương.
Tại một số hạt có đông người gốc Hispanic và ngành chế biến thịt, chiến dịch thực thi chính sách nhập cư khiến tâm lý lo ngại gia tăng. Tuy nhiên, không phải mọi cử tri rời bỏ ứng viên Cộng hòa đều chuyển sang gắn bó lâu dài với Đảng Dân chủ. Một lá phiếu có thể đồng thời là lời phản đối chi phí sống, phong cách lãnh đạo và cách chính phủ đối xử với cộng đồng.
Từ phản kháng nhất thời đến năng lực cầm quyền
Republican vẫn có những điểm tựa vững chắc ở Kansas: họ duy trì thế đa số áp đảo tại Thượng viện bang, và nhiều khu vực nông thôn tiếp tục chọn ứng viên Cộng hòa. Vì thế, chiến thắng của Hamilton không đồng nghĩa Kansas đã trở thành bang thiên Dân chủ. Nó chứng minh cách kết hợp giữa ứng viên phù hợp và mạng lưới địa phương có thể thu hẹp một bất lợi tưởng như bất khả chiến bại.
Thử thách kế tiếp nằm ở những năm sau bầu cử. Đảng Dân chủ phải chứng minh có thể giải quyết vấn đề kinh tế và tiếp tục hiện diện tại cộng đồng ngay cả khi sự phẫn nộ với chính quyền giảm đi. Còn phía Cộng hòa cần quyết định liệu sẽ thay đổi thông điệp về đời sống dân sinh hay xem kết quả chủ yếu là hệ quả của chu kỳ chính trị quốc gia.
Một bản đồ mới không tự vẽ nên
Chiến dịch Kansas cho thấy sức mạnh của thời gian. Năm 2018 tạo nên những vị trí đầu tiên; các cuộc tranh cử sau đó duy trì đội ngũ, kỹ năng và lòng tin; đến năm 2026, điều kiện toàn quốc thuận lợi mở ra cơ hội. Nhà chiến lược Ashley All nhấn mạnh rằng không phải khi nào cũng có ứng viên mạnh, đối thủ yếu và môi trường thuận lợi xuất hiện cùng lúc.
Bà Laura Kelly nhìn kết quả như lời phản bác quan niệm Kansas mãi mãi chỉ có một lựa chọn chính trị. Nhưng bài học rộng hơn không phải là một đảng đã chiến thắng vĩnh viễn. Trong nền dân chủ, sự kiên trì lắng nghe và hiện diện có thể khiến những nơi từng được coi là ngoài tầm với trở lại thành vùng đất cạnh tranh thực sự.
