Bầu cử giữa nhiệm kỳ phá vỡ bản đồ chính trị Mỹ, đưa những “thành trì đỏ” như Texas, Kansas và Iowa trở lại cuộc đua

Ứng viên Dân chủ James Talarico, 37 tuổi, cựu giáo viên và người từng theo học thần học Trưởng Lão, đã đánh bại Bộ trưởng Tư pháp Ken Paxton để giành ghế Thượng viện Texas, chấm dứt hơn ba thập kỷ Đảng Dân chủ không thắng một chức vụ cấp bang nào. Trước những người ủng hộ ở Austin, ông tuyên bố “chúng ta vừa giành lại Texas” và nói chiến dịch của ông đang mở ra một “nền chính trị của tình yêu thương”.

*“Chúng ta vừa chứng minh rằng nền chính trị chia rẽ không thể đọ lại nền chính trị của tình yêu thương.” — James Talarico*

Không chỉ ghế Thượng viện, Đảng Dân chủ còn hạ Thống đốc ba nhiệm kỳ Greg Abbott và giành quyền kiểm soát Hạ viện bang Texas. Làn sóng ấy lan khắp nước Mỹ, quét qua những thành trì bảo thủ vốn an toàn, lật các cơ quan lập pháp bang nghiêng hữu ở Arizona và Wisconsin, tạo nên sự dịch chuyển quyền lực lớn nhất kể từ cuộc bầu cử sau vụ Watergate năm 1974.

Theo chiến lược gia Cộng hòa David Polyansky, dù Đảng Dân chủ chưa thắng Texas trong cuộc đua tổng thống nào kể từ thời Jimmy Carter, kết quả lịch sử này có thể thôi thúc họ thực sự tranh giành 40 phiếu đại cử tri của bang, chỉ sau California. Tối thiểu, điều đó sẽ buộc phe Cộng hòa tiêu tốn vô số tiền bạc và nhân lực để phòng thủ.

*“Texas là một quyết định trị giá hàng trăm triệu USD với người điều hành chiến dịch tranh cử tổng thống, và bạn sẽ chờ đến phút chót mới quyết định.” — Jim Messina*

Chuyên gia thăm dò John Anzalone, người từng làm việc cho các chiến dịch của ông Obama và ông Biden, cho biết đảng sẽ tiến hành thăm dò, thảo luận nhóm tại Ohio, Iowa và Texas để đánh giá hiệu quả đầu tư. Dù vậy, chiến thắng năm nay không chỉ nhờ tiền: Đảng Dân chủ bị chi tiêu vượt mặt ở nhiều nơi nhưng vẫn thắng.

Theo AP VoteCast, Đảng Dân chủ cải thiện kết quả trong nhóm cử tri da trắng không có bằng đại học so với năm 2024, dù phe Cộng hòa vẫn thắng nhóm này. Sự xói mòn đặc biệt rõ ở Iowa, nơi thuế quan và giá nhiên liệu cao bào mòn lợi nhuận của nông dân:

Turek còn thắng ở các hạt nông thôn thưa dân phía đông Iowa, nơi chưa ứng viên Thượng viện Dân chủ nào giành chiến thắng kể từ khi cựu Thượng nghị sĩ Tom Harkin tái đắc cử năm 2008.

Giáo sư Alan Abramowitz của Đại học Emory nhận định đây rõ ràng là một bước đột phá, phản ánh mức độ bất mãn rất lớn với ông Trump và các chính sách của ông, nhưng không tin nó sẽ kéo dài, bởi nước Mỹ vẫn rất phân cực và người ủng hộ mỗi đảng đều coi phía bên kia là mối đe dọa với lối sống của họ. Các chiến lược gia Dân chủ cũng thận trọng nhắc rằng phần lớn kết quả bắt nguồn từ sự thiếu ủng hộ đối với ông Trump và nỗi lo chi phí sinh hoạt.

Theo nhà khoa học chính trị Joshua Huder của Đại học Georgetown, nếu muốn giữ thành quả ở vùng trung tâm “đỏ” của nước Mỹ, Đảng Dân chủ sẽ phải theo đuổi những vấn đề sống còn với cử tri nơi đây như đạo luật nông nghiệp, vốn ít được giới hoạt động cấp tiến quan tâm. Ông cho rằng nếu đảng thực sự sẵn sàng cạnh tranh ở Kansas, Iowa và Texas, nền chính trị Mỹ sẽ thay đổi căn bản.

Ngay cả Florida, nơi gần đây được xem là thành trì bảo thủ, cũng chứng kiến Hạ nghị sĩ Cộng hòa Byron Donalds chỉ thắng sít sao để kế nhiệm Thống đốc Ron DeSantis. Ông DeSantis thừa nhận thời cuộc đang biến động mạnh.

*“Chúng ta đang ở trong một thời kỳ chính trị rất bất ổn. Mọi thứ thay đổi nhanh chóng, và các nhà lãnh đạo phải nhận ra điều đó.” — Ron DeSantis*

Chiến lược gia Cộng hòa Kristin Davison kêu gọi đảng không hoảng loạn mà phân tích kỹ kết quả để vạch hướng đi mới, đồng thời cảnh báo bất kỳ ai vội rút ra kết luận cho năm 2028 sẽ phải điều chỉnh lại. Dù vậy, những yếu tố đã tạo nên cuộc bầu cử lịch sử này nhiều khả năng vẫn còn hiện diện khi nước Mỹ bước vào cuộc đua tổng thống tiếp theo.