Những cánh cửa tuyển dụng mở trở lại
Trong khảo sát Job Openings and Labor Turnover Survey (JOLTS), Cục Thống kê Lao động Mỹ ghi nhận 7,523 triệu vị trí tuyển dụng còn trống vào cuối tháng 9, tăng từ mức 7,190 triệu của tháng trước. Tỷ lệ vị trí trống đạt 4,5%, cao hơn 0,2 điểm phần trăm. Sự gia tăng 333.000 vị trí là tín hiệu tích cực sau giai đoạn doanh nghiệp tuyển dụng thận trọng, nhưng cơ quan thống kê đánh giá mức tổng thể ít thay đổi đáng kể về mặt thống kê. Một số biến động hằng tháng có thể chịu tác động từ sai số khảo sát và điều chỉnh số liệu.
Các nhóm hoạt động tăng nhu cầu tuyển người gồm chính quyền bang và địa phương, dịch vụ chuyên môn và kinh doanh, cùng một phần sản xuất. Số vị trí trống không tự động chuyển thành hợp đồng lao động: một doanh nghiệp có thể đăng tuyển nhưng vẫn chờ ứng viên phù hợp hoặc điều chỉnh ngân sách. Vì vậy, đọc JOLTS cần đặt cạnh các chỉ số tuyển dụng thực tế và tỷ lệ thất nghiệp thay vì tách riêng một con số hấp dẫn.
Bước sang tháng 10, báo cáo bảng lương phi nông nghiệp cho thấy Mỹ tạo thêm 165.000 việc làm, vượt xa dự báo của nhiều nhà kinh tế. Tháng 9 cũng được điều chỉnh lên mức tăng 60.000 việc làm. Hai báo cáo thuộc hai thời điểm và hai phương pháp khác nhau, nhưng cùng gợi ý đà giảm tốc trong mùa hè có thể đang nhường chỗ cho sự hồi phục có chọn lọc.
Người lao động tự tin hơn, nhưng chưa phải ai cũng dễ tìm việc
Số lượt tự nguyện nghỉ việc tháng 9 tăng 321.000 lên 3,365 triệu, cao nhất trong một thời gian dài. Khi người lao động dám rời vị trí cũ, đó thường là dấu hiệu họ tin có cơ hội tốt hơn.
Tuy vậy, không phải ai nghỉ việc cũng tìm được công việc mới ngay; quyết định có thể xuất phát từ sức khỏe, điều kiện gia đình hoặc bất mãn với công việc hiện tại. Chỉ số vì thế cần được hiểu như một thước đo tâm lý có giới hạn.
Trong cùng tháng, số lượt tuyển dụng đạt khoảng 5,4 triệu, tăng 131.000 so với tháng 8. Số người bị sa thải và cho thôi việc giảm 127.000 xuống 1,64 triệu. Sự kết hợp giữa tuyển dụng nhích lên và sa thải hạn chế cho thấy doanh nghiệp có xu hướng giữ nhân viên hiện có trong lúc cân nhắc tăng biên chế. Đó là tin tốt cho người đã có việc, nhưng người trẻ hoặc người đổi ngành có thể chưa cảm nhận được sự phục hồi tương tự.
Theo báo cáo việc làm tháng 10, thời gian thất nghiệp trung vị tăng lên 11,9 tuần; số người phải làm bán thời gian vì lý do kinh tế cũng tăng. Một thị trường có nhiều tin đăng tuyển vẫn có thể thiếu việc làm phù hợp với người mới tốt nghiệp, lao động ở các địa phương xa trung tâm hoặc nhóm chưa được đào tạo lại. Chính khoảng cách này lý giải vì sao tâm lý xã hội có thể thận trọng hơn những con số tổng hợp.
Từ bảng thống kê đến quyết định của doanh nghiệp và Fed
JOLTS đo các vị trí còn trống tại thời điểm cuối tháng, trong khi báo cáo việc làm đo số nhân viên trên bảng lương và tỷ lệ thất nghiệp qua các cuộc khảo sát khác. Vì vậy, việc có khoảng 1,05 vị trí trống trên mỗi người thất nghiệp không có nghĩa mỗi người đang tìm việc đều có sẵn một lời mời. Ngành nghề, trình độ, nơi cư trú và mức lương kỳ vọng có thể khiến thị trường mất cân đối, dù cung và cầu trông gần bằng nhau trên giấy.
Các doanh nghiệp cũng cân nhắc giá năng lượng, chi phí vay và nhu cầu tiêu dùng trước khi tuyển người. Số đơn đặt hàng nhà máy tăng 1,8% trong tháng 9, theo dữ liệu được CNBC dẫn, bổ sung một tín hiệu về hoạt động sản xuất. Tuy nhiên, một tháng tăng mạnh chưa đủ bảo đảm sức bền cho chu kỳ kinh tế. Các nhà quản trị phải phân biệt nhu cầu bền vững với những đợt mở rộng ngắn hạn có thể đảo chiều.
Đối với Cục Dự trữ Liên bang (Fed), sức mạnh việc làm đi cùng áp lực giá cả tạo nên bài toán chính sách hai mặt. Báo cáo tích cực khiến nhà đầu tư tăng kỳ vọng Fed có thể nâng lãi suất trong tháng 12, nhưng quyết định còn phụ thuộc lạm phát, tiền lương và tăng trưởng. Việc làm vững hơn giúp nền kinh tế tránh suy giảm, song không loại bỏ khó khăn chi tiêu của các hộ gia đình.
Phục hồi bền vững phải đi vào từng nhóm lao động
Người tìm việc có thể khai thác tín hiệu tăng tuyển dụng bằng cách cập nhật kỹ năng, tìm hiểu ngành đang mở rộng và chủ động kết nối với nhà tuyển dụng. Nhưng đặt toàn bộ trách nhiệm lên cá nhân là không công bằng. Chính sách đào tạo nghề, hỗ trợ dịch chuyển lao động và thông tin tuyển dụng minh bạch có vai trò quan trọng để biến vị trí trống thành việc làm có chất lượng.
Với doanh nghiệp, điều cần thiết không chỉ là đăng thêm vị trí mà còn là cải thiện mức lương, điều kiện làm việc và cơ hội tiến thân. Một thị trường lành mạnh được đo bằng khả năng kết nối giữa người và công việc, chứ không chỉ bởi số lượng thông báo tuyển dụng được công bố. Khi các thước đo số lượng và chất lượng cùng tiến bộ, sự hồi phục mới thực sự có ý nghĩa lâu dài.
















