Một tín hiệu nhỏ giữa vùng núi lửa khổng lồ
Alba Mons nằm ở bán cầu bắc Sao Hỏa và trải rộng trên diện tích bề mặt rất lớn, dù có sườn dốc thoải hơn nhiều núi lửa quen thuộc trên Trái Đất. Những rãnh nứt cắt qua vùng đất cổ này từ lâu đã hấp dẫn giới địa chất hành tinh. Nay, dữ liệu khí quyển bổ sung một mảnh ghép: nồng độ hydrogen chloride, viết tắt HCl, tăng bất thường ở tầng khí thấp phía trên khu vực các khe nứt.
HCl có mùi hắc, tính ăn mòn và thường hiện diện trong khí thoát từ magma trên Trái Đất. Khi magma đi lên, áp suất giảm khiến các hợp chất chứa clo hòa tan có thể thoát thành khí. Vì vậy, sự trùng hợp giữa vệt khí và hệ thống đứt gãy tạo nên một giả thuyết đáng xem xét: một nguồn magma ở độ sâu nào đó vẫn đang giải phóng khí qua vỏ hành tinh.
Theo Reuters, nhà khoa học hành tinh Daniel Mège thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan và Đại học Bern nhận định nguồn gốc có khả năng nhất là sự rò rỉ khí núi lửa. Tuy nhiên, chữ “có khả năng” ở đây rất quan trọng: một dấu vết hóa học, dù thú vị đến đâu, không thể tự nó thay thế phép đo trực tiếp nhiệt độ, chuyển động magma hay bằng chứng phun trào.
Vì sao dấu vết xuất hiện theo mùa?
Các phép quan trắc cho thấy tín hiệu HCl nổi bật vào đầu mùa hè ở bán cầu bắc và lặp lại trong những năm Sao Hỏa khác nhau. Nhóm nghiên cứu đưa ra cách giải thích mang tính giả thuyết: vào mùa lạnh, băng có thể bịt các khe nứt; đến khi thời tiết ấm hơn, băng tan và khí tích tụ dưới đất tìm được đường thoát lên khí quyển.
