Yêu cầu từ Ủy ban Đặc biệt về Trung Quốc
Ông John Moolenaar, nghị sĩ Cộng hòa bang Michigan, cho biết ủy ban muốn có thêm chi tiết về thương vụ tiềm năng, xuất phát từ những lo ngại nghiêm trọng về việc các công ty Mỹ giúp Trung Quốc bắt kịp Mỹ trong lĩnh vực AI. Ông khẳng định việc Microsoft, với tư cách nhà thầu của Lầu Năm Góc, bán dịch vụ AI cho ByteDance là điều không thể chấp nhận.
Microsoft không nên bán công cụ AI cho ByteDance. Các công ty công nghệ hàng đầu của Mỹ không nên đứng ở cả hai phía trong cuộc đua AI giữa Mỹ và Trung Quốc.
Microsoft chưa phản hồi đề nghị bình luận về thông tin này cũng như yêu cầu báo cáo của ủy ban.
Thương vụ 500 triệu USD và những con số
Theo The Information, thỏa thuận sẽ cho phép ByteDance khai thác các mô hình của OpenAI qua Azure. Đây không phải lần đầu mối quan hệ giữa hai bên được chú ý:
- Theo Bloomberg hồi tháng 6, ByteDance là khách hàng AI lớn nhất của Microsoft tại Trung Quốc và đang trên đà chi hơn 1 tỷ USD mỗi năm cho dịch vụ AI và điện toán đám mây Azure.
- Ant Group, Meituan và Tencent cũng là những khách hàng lớn mua mô hình AI qua Azure, phần lớn để phục vụ hoạt động kinh doanh bên ngoài Trung Quốc.
- Doanh thu Azure AI của Microsoft tại Trung Quốc đã tăng gấp ba trong tài khóa kết thúc tháng 6/2025, theo các lãnh đạo công ty.
Kẽ hở trong quan hệ Microsoft – OpenAI
OpenAI ngăn phần lớn các công ty Trung Quốc sử dụng AI của mình, nhưng Microsoft nắm quyền bán công nghệ của OpenAI và không áp dụng các hạn chế tương tự, theo The Information. Nhờ quan hệ đối tác đặc biệt, Microsoft tự đặt ra chính sách bán các mô hình như dòng GPT tại thị trường này.
Theo các báo cáo, Microsoft không đặt các mô hình OpenAI tại trung tâm dữ liệu trên lãnh thổ Trung Quốc vì lo ngại rò rỉ sở hữu trí tuệ; khách hàng Trung Quốc truy cập từ xa qua hạ tầng đặt ở nước ngoài, trong đó có Singapore. Những người ủng hộ cách làm này cho rằng nó giúp các doanh nghiệp Mỹ giữ vị thế thương mại và khiến khách hàng Trung Quốc phụ thuộc vào công nghệ Mỹ thay vì tự phát triển.
Cuộc đua AI và bài toán thương mại
Washington liên tục nhấn mạnh Mỹ cần giữ vị thế dẫn đầu trước Trung Quốc trong cuộc đua AI, và đã nhiều lần siết xuất khẩu chip tiên tiến. Những tuần gần đây, các báo cáo về quan hệ của cựu CEO Nvidia Jensen Huang với một người bị nghi là gián điệp Trung Quốc càng khiến mối quan hệ kinh doanh công nghệ giữa hai nước bị soi xét kỹ hơn.
Giới phê bình lo ngại các mô hình tiên tiến có thể bị dùng để “chưng cất” tri thức, giúp các phòng thí nghiệm Trung Quốc rút ngắn khoảng cách. Ngược lại, các doanh nghiệp công nghệ lập luận rằng dịch vụ đám mây không giống chip vật lý, và việc từ bỏ thị trường chỉ trao lợi thế cho đối thủ.















