Trụ cột chiến lược mới và tham vọng của chính phủ
Trong nỗ lực tìm kiếm động lực phát triển mới cho nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, chính quyền Thủ tướng Sanae Takaichi đã phê duyệt Chiến lược Tăng trưởng Nhật Bản với 17 lĩnh vực then chốt. Trong số đó, hai mũi nhọn y tế gồm sinh học tổng hợp - công nghệ sinh học cùng phát triển thuốc và y học tiên tiến được xếp vào vị trí ưu tiên hàng đầu nhằm củng cố năng lực tự chủ về an ninh dược phẩm.
Tokyo kỳ vọng nguồn vốn đầu tư mạnh mẽ từ cả khu vực công và tư nhân sẽ biến các phòng thí nghiệm thành bệ phóng cho các dòng thuốc đột phá trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định tiền bạc chưa bao giờ là chiếc đũa thần duy nhất. Chuyên gia Yoshiyuki Sagara nhận định: “Nhật Bản muốn ngành dược trở thành động lực tăng trưởng mới, nhưng mục tiêu đó đòi hỏi một sự tái định hình chiến lược toàn diện hơn là chỉ đơn thuần tăng vốn đầu tư”.
Nhật Bản muốn ngành dược trở thành động lực tăng trưởng mới, nhưng mục tiêu đó đòi hỏi một sự tái định hình chiến lược toàn diện hơn là chỉ đơn thuần tăng vốn đầu tư
Xung đột giữa an sinh giá rẻ và động lực thương mại
Trở ngại lớn nhất của ngành dược phẩm Nhật Bản bắt nguồn từ chính nền tảng pháp lý và cơ chế định giá thuốc chính thức được thiết lập sau Thế chiến II. Hệ thống này vốn được thiết kế với sứ mệnh cao cả là bảo đảm an toàn, duy trì nguồn cung ổn định và giữ giá thành thuốc ở mức rẻ nhất để người dân dễ dàng tiếp cận thông qua bảo hiểm quốc gia.
Dù đã hoàn thành xuất sắc vai trò an sinh trong nhiều thập kỷ, cơ chế ghìm giá nghiêm ngặt này lại vô tình bóp nghẹt biên lợi nhuận của các hãng dược phẩm nội địa, khiến họ thiếu hụt nguồn tài chính tái đầu tư cho các dự án nghiên cứu và phát triển (R&D) rủi ro cao. Sự mâu thuẫn giữa bảo đảm thuốc giá rẻ cho dân số già hóa và nuôi dưỡng ngành công nghiệp thành tài sản kinh tế chiến lược ngày càng trở nên gay gắt.
Bài toán đồng bộ hóa và cải cách thể chế cấp bách
Để không bị tụt lại phía sau trong cuộc đua công nghệ sinh học với các cường quốc như Mỹ và Trung Quốc, Nhật Bản bắt buộc phải dung hòa hai mục tiêu dường như đối nghịch này. Các chuyên gia chính sách kêu gọi chính phủ thiết lập một cơ chế linh hoạt, cho phép định giá thỏa đáng đối với các loại thuốc phát minh đột phá, đồng thời tinh giản quy trình cấp phép lâm sàng để rút ngắn thời gian thương mại hóa.
Sự thành bại của Chiến lược Tăng trưởng không chỉ quyết định tương lai của các tập đoàn dược phẩm Nhật Bản mà còn là phép thử then chốt cho năng lực tự chủ y tế của đất nước trước những cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu trong tương lai. Đổi mới thể chế chính là chìa khóa mở đường cho kỷ nguyên y học tiên tiến của Tokyo.

















